Навіны Германіі. Надзін Лашук: “Не ў акцэнце справа, а ў жаданні зразумець мову”

Серада, Жнівень 24, 2016 0

У сваім першым інтэрвію на беларускай мове палітолаг Надзін Лашук расказвае «Салідарнасці» пра дзяцей-білінгваў, адрозненні беларусаў і немцаў, а таксама пра блог, які вяла «між сям’ёй, дачай і дысертацыяй». Калісьці дзеля мужа-беларуса яна вывучыла беларускую мову, а сёння прэзентуе кнігу пра сваё жыццё ў Беларусі. Надзін вырасла ў Заходняй Германіі. Але яшчэ са школы цікавілася Усходняй Еўропай і ў якасці трэцяй замежнай мовы вучыла расейскую. У 2006-м годзе яна ўпершыню прыехала ў Менск, дзе неўзабаве пазнаёмілася з беларусам Аляксеем, будучым мужам. Мовай зносін паміж імі доўгі час была ангельская. Ён адмаўляўся размаўляць з Надзін па-расейску, хоць мову яна ведала нядрэнна. Так у дзяўчыны з нямецкага Эсэна з’явіўся моцны стымул вывучыць мову Коласа, Купалы і Аляксея Лашука — яе будучага мужа.

Дзень беларускай мовы і культуры ў Мінойтах

Серада, Жнівень 24, 2016 0

11 жніўня ў прышкольным летніку Мінойтаўскай СШ Лідскага раёна прайходзіў Дзень беларускай мовы і культуры. З гэтай нагоды летнік наведалі старшыня Лідскай гарадской арганізацыі ГА “ТБМ імя Ф. Скарыны” паэт і краязнавец Станіслаў Суднік і яго намеснік, бард Сяржук Чарняк.

дзецік

Размову распачаў Станіслаў Суднік з пытання, адкуль паходзіць і што абазначае назва вёскі Мінойты. Прагучалі няўпэўненыя версіі, на якія рэдактар часопіса “Лідскі летапісец” прапанаваў сваю: “Назва Мінойты балцкая, а дакладней дайнаўская, утвораная таксама, як і назвы вёсак Бакшты, Бершты, Мажакайты. Мінк па-літоўску — мяккі. Магчыма, назва Мінойты звязана з мяккай балоцістай зямлёй вакол яе. Але дайнаўская мова не бліжэй да літоўскай, чым беларуская да польскай. І мы ніколі дакладна не даведаемся, як слова Мінойты ўзнікла, бо дайнаўцы не пакінулі пісьмовых крыніц, ні кніг, ні летапісаў. А наш народ пакінуў. Мы мелі столькі друкароў”.

І тут адбыўся пераход да асобы Яна Карцана, аднаго з беларускіх першадрукароў, які нарадзіўся побач з Мінойтамі ў вёсцы Вялічкі і які ніяк не прадстаўлены ў вельмі някепскім школьным музеі, што займае мо чатыры пакоі.

Што праўда, музей этнаграфічны, але тут экспазіцыя, прысвечаная Яну Карцану, сама просіцца: “Стварыце мяне”. Таксама сёння найбольш падходзіць для Мінойтаў і экспазіцыя, прысвечаная Ежы Путраманту, генеральнаму сакратару Саюза пісьменнікаў народнай Польшчы, які ўздоўж і ўпоперак перамераў мінойтаўскую зямлю, ходзячы ад станцыі Мінойты да бацькоўскага Банева. Раней постаццю Путраманта займалася Дакудаўская школа, якая была бліжэй да Банева, але сёння такой школы больш няма, дзяцей з Дакудава возяць у Ёдкі.

Сяржук Чарняк праспяваў шэраг песень, заахвочваючы дзяцей да сумеснага выканання найбольш вядомых шлягераў. Хаця прысутнічалі дзеці недзе 3-5 класаў, але многія песні яны ўжо чулі і спрабавалі падпяваць.

А настаўнікі запрасілі сяброў ТБМ на пачатку верасня прыняць удзел у традыцыйным Дні пісьменства, каб і старша-класнікі пачулі тое, што ўжо ведаюць малодшыя класы. Тым больш, што Мінойтаўская школа беларускамоўная, настаўнікі паведамілі пра гэта з непрыхаваным гонарам. Сёлета ў Міжнародны дзень роднай мовы мінойтаўскія старшакласнікі разам з настаўніцай прымалі актыўны ўдзел у напісанні Агульнанацыянальнай дыктоўкі. Не падвядуць яны і ў наступным годзе.

Летась такія творчыя сустрэчы праводзіліся ў летніку пры Дзітвянскай школе, а трэба кожны год і ў кожнай школе, бо, як сведчыць атмасфера гэтых сустрэч, беларускае прыгожае слова, беларуская песня запатрабаваныя ў маладых беларусаў, і трэба іх даць малым і навучыць браць самім старэйшых.

Яраслаў Грынкевіч.  

НАША СЛОВА № 33 (1288), 17 жніўня 2016 г.

Аўторак, Жнівень 23, 2016 0

Алег Трусаў запрашае далучыцца да яго перадвыбарнай парламенцкай кампаніі

9 жніўня, на паседжанні Чкалаўскай акруговай камісіі Алегу Трусаву паведамілі, што ён з’яўляецца кандыдатам у дэпутаты і можа пачынаць сваю перадвыбарную кампа-нію. Сп. Трусаў запрашае далу-чыцца да яго перадвыбарнай пар-ламенцкай кампаніі і вы-казвае падзяку ўсім, хто ўва-ходзіў у склад ініцыятыўнай групы па зборы подпісаў за вылучэнне яго ў кандыдаты ў дэпутаты, а таксама ўсім, хто падпісаўся за яго.

Каб далучыцца да кам-паніі, пішыце на пошту siadziba@gmail.com.

Навіны Германіі. Будучыя сумесныя беларуска-нямецкія праекты ў галіне ўстойлівага развіцця абмеркавалі ў Гародні

Аўторак, Жнівень 16, 2016 0

Перспектывы сумесных беларуска-нямецкіх праектаў абмеркавалі ўдзельнікі сустрэчы па наладжванні партнёрства і абмене досведам ў галіне ўстойлівага развіцця, якая прайшла ў Гародні 28 ліпеня і была арганізавана АДБ “Брусель” у межах  праграмы «Дом узаемаразумення» ў партнёрстве з Праграмай падтрымкі Беларусі Федэральнага ўрада Германіі. Сацыяльная праца, валанцёрства, аднаўленне балот і інавацыі ў сельскай гаспадарцы ды энергетыцы — кірункі супрацоўніцтва, у якіх сёння зацікаўлены беларускія і нямецкія НДА.

падбярэзкінк

На сустрэчы ў Гародні прадстаўнік Фонду імя Міхаэля Зукава (Германія) Вендалін Віхтман распавёў пра нямецкі досвед у аднаўленні балот і працу Грайсфальдскага цэнтра па вывучэнні балот — у справе выкарыстання навуковых даследаванняў у фармаванні палітыкі экалагічнага менеджменту тэрыторый з каштоўнай прыроднай спадчынай.

віхтман

Прысутнасць фонду на сустрэчы ў Гародні невыпадковая: па словах Вендаліна Віхтмана, сёння ўстанова зацікаўлена ў ачыстцы вод Панямоння, забалочванні тарфянікаў, аднаўленні мясцовых экасістэм.

Беларусы ў Клайпедзе

Аўторак, Жнівень 16, 2016 0

Горад-курорт Клайпеда (Літва) прымаў гасцей на Свята мора з 29 па 31 ліпеня. Па запрашэнні консула Рэспублікі Беларусь Мікалая Логвіна і беларускай суполкі «Крыніца» супрацоўнікі  аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці» прадставілі Беларусь.

Усіх народных майстроў размясцілі па вул. Бажнічу, 4 і ў Дворыку мастацтваў. Работнікі аддзела зрабілі ўсё магчымае, каб ахвотныя змаглі акунуцца ў атмасферу нашай краіны, паназіраць за працай рук рамеснікаў і самім прыняць удзел у майстар-класах па саломапляценні, ткацтву паясоў, складанні лялек з лапікаў. На жаль, для маладых літоўцаў лялечны тэатр — батлейка меў моўны бар’ер. Затое лялькі і збудаванне батлейкі прывабілі маленькіх гледачоў. Цікаўныя тварыкі дзяцей толькі і мільгацелі каля навінкі, якую яны не бачылі і не краналіся сваімі рукамі.

майстрык

Праграма фальклорнага гурта «Талер» адпавядала хвалям балтыйскага мора: то рухавая, то павольная, так, што гледачы перажывалі некалькі эмацыянальных настрояў. Напрыклад, лірычныя песні выклікалі жыццёвыя ўспаміны, самоту па родных мясцінах, што на вачах бліскацелі слёзы. Але запрашэнні на побытавыя танцы ажыўлялі натоўп, і туга прападала. Магія нескладаных рухаў у танцах «Нарэчанька» альбо «Базар» аб’яднала незнаёмых людзей. Адбыўся цуд — удзельнікаў захапіла ўсеагульная весялосць: ногі тупалі, далоні пляскалі, твары ўсміхаліся.

У Лідзе нават кангалезцы спяваюць па-беларуску

Аўторак, Жнівень 16, 2016 0

У Лідзе падчас правядзення фестывалю нацыянальных культур выступілі слухачы Беларускай вайсковай  акадэміі, афіцэры-лётчыкі Дэмакратычнай Рэспублікі Конга. Яны парадавалі мяцовых жыхароў, выканаўшы песню па-беларуску. Для выканання госці з Конга абралі вядомую песню «Алеся» на словы Аркадзя Куляшова. Гэта твор з рэпертуару легендарных «Песняроў».

Трэба адзначыць, што ўвесь канцэрт вёўся па-беларуску. Па-беларуску вітальнае слова сказаў і старшыня Лідскага райвыканкама Міхаіл Канстанцінавіч Карповіч.

Наш кар.

НАША СЛОВА № 32 (1287), 10 жніўня 2016 г.

Аўторак, Жнівень 16, 2016 0

Памяць пра Ларысу Геніюш

Традыцыйна ў дзень народзінаў Ларысы Геніюш у Зэльву з’язджаюцца людзі з розных гарадоў Беларусі, каб ушанаваць ейную памяць. Сё-лета на магіле Геніюшаў у Зэль-ве запалілі знічы, усклалі кве-ткі актывісты пад бел-чырвона-белымі сцягамі. 9 жніўня — 106 год з дня яе нараджэньня.

Слонімскі пісьменнік і краязнавец Сяргей Чыгрын, прамаўляючы на магіле паэткі, згадаў адзін эпізод звязаны з Ларысай Геніюш, праўда, ужо пасля яе смерці.

— Недзе ў сярэдзіне 80-х гадоў у Зэльву прыехала жо-нка сына Ларысы Геніюш, яна павінна была прадаць яе біблі-ятэку Нацыянальнай бібліятэ-цы Беларусі. Была ўжо такая дамоўленасць, але раптам На-цыянальная бібліятэка адмові-лася набываць бібліятэку Гені-юш. Тады Валянціна Геніюш прапанавала ўсім ахвотным, хто хацеў, нешта ўзяць з рэчаў і кні-жак Геніюш, браць проста так. Мне аб гэтым паведавіў настаў-нік з Дзярэчына, і мы паехалі ў Зэльву. Я тады ўзяў на памяць некалькі кніжак беларускіх пі-сьменнікаў з надпісамі, якія былі падараваныя Ларысе Ге-ніюш. Вельмі шкадую, што не ўзяў ніводнай рэчы яе на па-мяць.

Паводле Чыгрына, та-ды ў доме Ларысы Геніюш быў па-сапраўднаму гатовы яе му-зей, там былі ўсе рэчы, якімі яна карысталася і ўся біблія-тэка.

— Прыходзілі проста людзі і бралі нешта сабе: нават посуд, чайнік, ды ўсё спадары-ня Валянціна аддавала, пако-лькі ў яе сканчалася віза, і яна павінна была выехаць. Дарэчы, тое, што спадарыня Валянціна не раздала, то потым прыехала машына з быткамбіната і ўсё гэта вывезла ў невядомым кі-рунку…

Міхал Карневіч,

Радыё Свабода.

 

Навіны Германіі У Менску прайшла сустрэча па наладжванні беларуска-нямецкіх партнёрстваў у сферы ўстойлівага развіцця

Аўторак, Жнівень 9, 2016 0

26 ліпеня ў Менску прайшла сустрэча па наладжванні беларуска-нямецкіх партнёрстваў у сферы ўстойлівага развіцця. Мерапрыемства арганізавана АДБ “Брусель” у рамках праграмы «Дом уземаразумення» ў партнёрстве з Праграмай падтрымкі Беларусі Федэральнага ўрада Нямеччыны ў Менскім міжнародным адукацыйным цэнтры імя Ё. Раў. Удзельнікі сустрэчы — прадстаўнікі некамерцыйных арганізацый з Беларусі і Германіі — абмеркавалі кірункі развіцця супрацоўніцтва і пытанні рэалізацыі патэнцыйных сумесных праектаў у сацыяльнай сферы і ў вобласці ўстойлівага развіцця ў  нашай краіне.

Як адзначыла старшы праграмны менеджар АДБ “Брусель” Алёна Ліс, адным з аспектаў праграмы «Дом узаемаразумення» з’яўляецца наладжванне больш цесных сувязяў паміж беларускімі арганізацыямі і іх калегамі з краін Еўрасаюза для абмену досведам і трансферу інавацый падчас рэалізацыі сумесных праектаў, у той час як прывязка такіх сустрэч да  пэўных міжнародных конкурсаў дае больш шанцаў атрымаць адчувальныя вынікі ў найбліжэйшай перспектыве.

ліск

Сустрэча ў Менску прымеркавана да старту 8-га этапу Праграмы падтрымкі Беларусі Федэральнага ўрада Германіі, у рамках якой толькі з 2002-га года было рэалізавана 230 сумесных праектаў. Галоўная мэта гэтай праграмы — узмацненне партнёрства беларускіх і нямецкіх арганізацый у сферы грамадзянскай супольнасці, паляпшэнне супрацоўніцтва паміж НДА і дзяржаўнымі структурамі, а таксама падтрымка інавацыйных праектаў.