Навіны Германіі. Беларуска атрымала прэмію за актывізм у Берліне

Панядзелак, Травень 29, 2017 0

У Дзень Еўропы, арт-актывістцы мянчанцы Марыне Напрушкінай уручылі прэстыжную ўзнагароду Еўрапейскага культурнага фонду Princess Margriet Award for Culture. Прэмію заснавала прынцэса Маргрыт Францыска Нідэрландская.

Прэмію Марыне прысудзілі за праект Neue Nachbarschaft / Moabit («Новае суседства / Маабіт»). Маабіт — гэта раён у Берліне, у якім жыве шмат старых і «новых» (эмігранты, бежанцы) берлінцаў. Праект Марыны накіраваны на тое, каб з дапамогай мастацтва спрыяць іх узаемнай інтэграцыі, піша citydog.by.

У інтэрвію кіеўскай газеце «Дзень» Марына распавядала, як у 2013 годзе пачынаўся праект. Яна выпадкова пазнаёмілася з сем’ямі бежанцаў у інтэрнаце.

— Там жыло больш за сто дзяцей, ніхто імі не займаўся. Я пагутарыла з сацыяльнымі працаўнікамі, яны нам выдзелілі маленькі пакой. У насельнікаў інтэрната былі жудасныя ўмовы, таму што ім займалася прыватная фірма, якая проста раскрадала грошы. Напрыклад, дзяржава выдзяляла сродкі на дзіцячы садок, а яго нават не адкрылі. Пральных машын бракавала. Людзі недаядалі, жылі ў перапоўненых пакоях. Мы пачалі гэта крытыкаваць, і нас адтуль выгналі.

Пасля гэтага Марына дамовілася з суседняй кавярняй, дзе пачалі праводзіць розныя заняткі для жыхароў інтэрната. А пазней з’явілася вялікае памяшканне, дзе цяпер і збіраюцца ўдзельнікі праекту.

— Важна, што атмасфера тут зусім іншая. Людзі ў інтэрнаце жывуць, як селядцы ў банцы, таму часта ўзнікаюць этнічныя і рэлігійныя канфлікты, утвораюцца іерархіі. А ў нас за тры гады ніводнай спрэчкі не паўстала. Пэўна, дзякуючы памяшканню. Яны самі яго рамантавалі, усе разам дапамагалі. Чачэнцы, расейцы, сірыйцы, афрыканцы сядзяць за адным сталом, вывучаюць нямецкую, а ў інтэрнаце такое было б немагчыма.

citydog.by.

Фота: citydog.by.

Брытанскі пісьменнік Джэк Файрвэзер ў Лідзе

Панядзелак, Травень 29, 2017 0

Скарыстаўшыся магчымасцю наведаць Беларусь на працягу 5 дзён без візы, у Ліду прыехаў вядомы брытанскі пісьменнік і журналіст Джэк Файрвэзер (Jack Fairweather), аўтар бестселераў пра войны ў Афганістане і Іраку («The Good War: Why We Couldn’t Win the War or the Peace in Afghanistan»,  «War of Choice: The British in Iraq»  і  «A War of Choice: Honour, Hubris and Sacrifice: The British in Iraq»).

джэкк

Ужо больш за год брытанец збірае матэрыял для сваёй будучай кнігі пра нашага славутага земляка Вітольда Пілецкага — чалавека, які добраахвотна пайшоў у Асвенцым, каб даведацца, што там робіцца, потым арганізаваў уцёкі з лагера і гераічна ваяваў супраць нацыстаў і камуністаў. Брытанскі гісторык прафесар Майкл Фут (Michael Foot) залічыў Вітольда Пілецкага да ліку шасці самых адважных герояў Другой Сусветнай вайны.

Пісьменнік прыехаў з дзвумя асістэнткамі, якія дапамагаюць яму збіраць матэрыял — Ханнай Вальдэ (Hannah Wadle) і Мартай Гольян (Marta Goljan). Сын Пілецкага Андрэй парэкамендаваў пісьменніку ў Лідзе сустрэцца з рэдактарам газеты «Лідская зямля» Аляксандрам Колышкам, а менская акадэмічная супольнасць звяла брытанца з даследчыкам і рэдактарам сайта «Павет» Леанідам Лаўрэшам. Гэтыя людзі з’яўляюцца лепшымі знаўцамі рэалій лідскай гісторыі 1920-30 гг.

Джэку Файрвэзеру быў прэзентаваны нумар «Лідскага летапісца» з  артыкулам пра Пілецкага. Потым уся група наведала месца, дзе быў маёнтак Пілецкіх — Сукурчы (за кіламетр ад легендарнага Вострава, месца, у якім адбылося Востраўскае пагадненне 1392 г, паміж Вітаўтам і Ягайлам). У Крупаўскім касцёле, дзе да гэтага часу вісіць абраз пэндзля Вітольда Пілецкага, Файрвэзер выпадкова сустрэўся з Данутай Лапян (1934 г.н., цёткай вядомага польскага пісьменніка Аляксандра Юрэвіча), у доме якой жыла жонка Пілецкага Марыя з дзецьмі. Пані Данута расказала, як разам з дзецьмі Пілецкага святкавала Каляды 1939 г. (у красавіку 1940 г. Марыя Пілецкая перайшла мяжу і пасялілася ў сваіх бацькоў у Востраве-Мазавецкім). Потым уся група наведала старога лідскага краязнаўца Станіслава Ушакевіча.

бабкактроек

Сябры даследчай групы на свае вочы пабачылі людзей і зямлю, адкуль паходзіць герой Другой сусветнай вайны, запісалі шмат цікавай інфармацыі і зрабілі шэраг здымкаў. Кніга пра Вітольда Пілецкага павінна выйсці ў наступным годзе ў адным з самых славутых брытанскіх выдавецтваў ХарперКолінз (HarperCollins).

Наш. кар.

На здымках:

  1. А. Колышка, Дж. Файрвэзер, Л. Лаўрэш з часопісам «Лідскі летапісец»; 2. Дж. Файрвэзер у Сукурчах; 3. Ханна Вальдэ з Данутай Лапян.

Лідскі аддзел рамёстваў і традыцыйнай культуры з п’есай «Патрыкей» на фестывалі батлеек

Панядзелак, Травень 29, 2017 0

14 траўня супрацоўнікі аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці» з п’есай «Патрыкей» тэатра «Батлейка» прынялі ўдзел у ІІІ адкрытым рэгіянальным фестывалі батлеечных тэатраў «Чароўны свет батлейкі» сектара культуры і вольнага часу «Залескі Дом культуры» г. Смаргоні.

На суд журы ў складзе М.М. Андрэева — старшыні журы, Т.М. Ражэвай, І.Ю. Жук-Куніцкай, А.У. Лася, А.М. Рэцікава — сяброў журы, работы прадставілі 5 аматарскіх калектываў Гарадзеншчыны. Дыплом удзельніка фестывалю ўрачыста атрымалі:

— Лялечны тэатр «Бат-лейка» ДУА «Смаргонскі раённы цэнтр творчасці дзяцей і моладзі»;

— Тэатр-студыя батлейка «Вера. Надзея. Любоў» ДУА СШ № 16 г. Ліды;

— «Беларуская хатка» ДУА СШ № 10 г. Саліргорска;

— Лялечны тэатр «Буслянка» аддзела адукацыі, спорту і турызму Стаўпецкага выканаўчага камітэта.

— Лялечны тэатр «Батлейка» аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці»

узнагародак

Пасля прагляду спектакляў, журы размеркавала пераможцаў у наступнай паслядоўнасці:

— дыплом І ступені атрымаў лялечны тэатр «Батлейка» ДУА «Смаргонскі раённы цэнтр творчасці дзяцей і моладзі»;

— дыплом ІІ ступені — аддзел рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці» (Узнагаро-джаны таксама мастак па сцэнаграфіі Дыдышка І.М. — метадыст аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці» — дыпломам удзельніка ІІІ рэгіянальнага фестывалю батлеечных тэатраў «Чароўны свет батлейкі» і падарункам, а таксама рэжысёр п’есы «Патрыкей» Вашкевіч І.І. — рэжысёр святаў і абрадаў аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці»- дыпломам ІІ ступені і каштоўным падарункам);

— дыплом ІІ ступені — народны тэатр лялек «Батлейка» ДУК «Смаргонскі раённы цэнтр культуры»;

Намінацыю «Батлейка — хіт» атрымаў лялечны тэатр «Буслянка» аддзела адукацыі, спорту і турызму Стаўпецкага выканаўчага камітэта.

М.М. Андрэеў — старшыня журы, пасля цырымоніі ўзнагароджвання, падзякаваў удзельнікам фестывалю і даў творчыя парады. Мікалай Мікалаевіч выказаў думку, што ва ўстановах адукацыі дзеці павінны заставацца галоўнымі гледачамі і ўдзельнікамі лялечных тэатраў. Што датычыцца ўстаноў культуры, то батлейка павінна несці асветніцкую дзейнасць, а таксама можа з’яўляцца дадатковым сродкам выканання платных паслуг.

А.У. Лось, сябар журы, зрабіў канструктыўныя заўвагі кіраўнікам тэатраў і выказаў упэўненасць, што заклад поспеху ў гледача — гэта адданасць гульні з дзіцячай непасрэднасцю. Не трэба баяцца шукаць новыя формы падачы, але непрыймальна выкарыстоўваць сучасныя міргаючыя гірлянды, якія адцягваюць увагу ад дзеяння. Дзешавяць тэатр пакупныя мяккія цацкі. Яны не заменяць індывідуальнасць лялькі, зробленай сваімі рукамі. Важна максімальна закрываць акцёраў за корпусам, каб захаваць сакрамант гульні. Лялька застаецца галоўным персанажам у спектаклі. Яна павінна быць цікавай і суразмернай памерам скрыні батлейкі.

Алесь Уладзіміравіч Лось, заснавальнік Залескага тэатра лялек, разам з памочніцамі паказаў майстар — клас. Корпус батлейкі і лялькі  прадстаўлены як рэканструкцыя старажытнага народнага тэатра XVII ст.. П’еса «Цар Ірад» і сатырычныя мініяцюры бытавога характару выконваюцца максімальна прыбліжана да архаічнай формы гульні. Жывы гук галасоў, скрыпкі і бубна, запаленыя свечкі на паверхах батлейкі, якія асвятляюць цемру залы, вяртаюць гледача ў сівую даўніну. Строгасць і прастата асяроддзя дапамагаюць успрыманню таго, што адбываецца на сцэне.

І.М. Дыдышкаметадыст аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці».

 

 

 

 

НАША СЛОВА № 21 (1328), 24 траўня 2017 г.

Панядзелак, Травень 29, 2017 0

“Жывая мова” ў Полацку

Першы намеснік стар-шыні ТБМ, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Алена Анісім 16 траўня 2017 г. была ў Полацку, куды яе запрасілі ў якасці госця ўдзельнікі курсаў «Жывая мо-ва». Падчас сустрэчы сп. А. Анісім распавяла пра дзей-насць ГА «Таварыства бела-рускай мовы імя Францішка Скарыны», а таксама пра сваю працу ў Палаце прадстаўнікоў.

Наведвальнікам кур-саў госця пакінула ў падарунак некалькі экземпляраў «Нашага слова», свежы нумар газеты «Новы час», а таксама часопіс «Верасень».

Размова выйшла за ме-жы вызначанага часу, было за-дадзена шмат пытанняў. Удзе-льнікі пыталіся пра ўзаемаад-носіны паміж дэпутатамі ў Па-лаце прадстаўнікоў, пра пер-спектывы заканадаўства на бе-ларускай мове. Асаблівую ці-кавасць, найперш у моладзі, выклікала інфармацыя аб пра-цы аргкамітэта па стварэнні ўніверсітэта з беларускай мо-вай навучання. Усе прысутныя ўхвальна ўспрынялі гэтае паве-дамленне і выказалі свае мер-каванні адносна канцэпцыі бу-дучай установы.

Напрыканцы адзін з актыўных удзельнікаў курсаў «Жывая мова» зрабіў выснову, якую можна перадаць наступ-ным чынам: «Каб Беларусь была такой, якой мы хочам яе бачыць, нам як грамадзянам сваёй краіны трэба кожны дзень працаваць на гэта, у тым ліку і як мага часцей кары-стацца і падтрымліваць бела-рускую мову».

Наш кар.

Навіны Германіі. Нямецкае радыё рэцэнзуе «Мову» Марціновіча

Панядзелак, Травень 22, 2017 0

Нямецкае радыё абмяркоўвае раман Віктара Марціновіча «Мова»: як і ў ранейшай рэцэнзіі тамтэйшага радыё «Культура», раман ацэнены выключна пазітыўна. Гэтым разам — з удзелам самога аўтара.

Гаворка (даступная як пяціхвілінны падкаст на сайце радыё) пачынаецца з апісання агульнай сітуацыі ў Беларусі — і ёй жа завяршаецца. Крыху пазней пісьменнік тлумачыць, што яшчэ 10 гадоў таму людзей арыштоўвалі на вуліцах сталіцы Беларусі проста за факт беларускамоўнасці. Супраць гэтага абсурднага наваколля Віктар Марціновіч, пісьменнік і палітолаг, абараняецца «ўладай фантазіі».

Тут сам Віктар Марціновіч тлумачыць па-англійску: «натуральна», усе ягоныя раманы расказваюць пра гэтую Беларусь, гэта маскі, за якімі пісьменнік можа схавацца, каб унікнуць магчымых цяжкасцей.

Растлумачыўшы нямецкаму слухачу значэнне слова «мова», аглядальніца Катрын Хілгрубэр дадае: «Гэтае паняцце стала свайго кшта-лту сінонімам беларускай самасці». Гэтая думка паходзіць з пасляслоўя перакладчыка Томаса Вайлера (за пераклад іншага рамана Марціновіча, «Параноі», ён быў адзначаны пера-кладчыцкай прэміяй мастацкага фон-ду зямлі Паўночны Рэйн — Вестфалія).

“Замкавы гасцінец” з’явіўся ў Лідзе

Панядзелак, Травень 22, 2017 0

13 траўня ў 16.00 у Лідзе адбылася ўрачыстая прэзентацыя новага гарадскога праекту “Замкавы гасцінец”.

Ідэя палягае ў тым, што  пакуль што на суботу, а далей — болей, вуліца “Замкавая” робіцца пешаходнай, тут разгортваюцца розныя атракцыёны, пракат ровараў, а таксама маецца на ўвазе, што тут будзе разгортвацца гандаль сувенірамі, творамі мастацтва і падобнай прадукцыяй. Улады пры гэтым абяцаюць на першым этапе поўную свабоду гандлю і бясплатнае размяшчэнне гандлёвых ятак.

музыкіккарціныкгандальк

Тут будзе свабода для выступленняў вулічных музыкаў, а таксама мяркуецца арганізоўваць кросбукінг. Што да апошняга, то ці будзе эфект, цяжка сказаць, а вось даўняя мара лідзян пра кніжныя развалы можа быць рэалізавана.

На сёння ў лідскай кнігарні адсутнічае букуністычны аддзел, старыя кнігі прадаюцца толькі на кірмашы, ды і то выбар там зусім невялікі, а ў горадзе ёсць і попыт, і патэнцыял прапановы. У людзей шмат кніг савецкай эпохі, лідскія пісьменнікі не ведаюць, дзе і як прадаць хоць колькі сваіх кніг, а кнігі ж выходзяць. Таму над арганізацыяй кніжных развалаў, хаця б такіх невялікіх, як у Беластоку, варта падумаць.

Што атрымаецца з “Замкавага гасцінца” — нейкі арт-рынак ці проста прагулачная зона — пакуль не ўгадаць. Пазіцыя ўладаў — не прымяняць адміністрацыйны рэсурс, куды воляй народа пахіліцца, так і будзе. Прынамсі, абшар каля замка пуставаць не будзе, так ці гэтак напоўніцца. І адным асяродкам для вольнага часу ў Лідзе стане болей.

Наш кар.

Да, мы Юр’е сустракаем, да, мы Бога звелічаем!

Панядзелак, Травень 22, 2017 0

У аграгарадку Беліца 5 траўня адбыўся абрад «Юр’еў дзень». Менавіта ў Беліцы знаходзіцца касцёл Св. Юр’я.

Згодна з павер’ем, Святы Юрай  адмыкае зямлю, выпускае расу і распачынае рост усякай расліннасці, тым самым забяспечвае багаты ўраджай на ўвесь год. Вось і жыхары вёскі, а таксама работнікі клубных устаноў Лідскага раёна сабраліся, каб паўдзельнічаць у гэтым прыгожым свяце.

Спяваючы юр’еўскія песні і ўслаўляючы Бога са словамі:

«Зарадзі, Божа, скацінку,

зарадзі, Божа, ніўку,

ячмень і пшаніцу

і ўсяку пашніцу,»

удзельнікі абраду прайшлі цераз усю вёску да крыжа, дзе паклалі вянкі з бярозы. Пасля ішлі ў луг, ладзілі гулянне, вадзілі карагоды і спявалі песні.

хлебккарагодк

Усім гуртам, калі варочваліся з лугу ў вёску, зайшлі дадому да маладзіцы, якая паміж Юр’ямі (каталіцкім і праваслаўным) выйшла замуж, і заспявалі песню:

Маладая, малодачка,

Выйдзі, выйдзі, выйдзі на вулачку,

Вынясь, вынясь, вынясь падарачак,

Падарачак, падарачак, паясочак,

Копу яек, копу яек на паўмісы,

Каўбасою, каўбасоу абкружыці

Белым сырам, белым сырам залажыці.

 

Маладзіца вынесла пачастунак і кінула паясок, які лічыцца абярэгам ад усіх урокаў. Яго разрэзалі на маленькія часткі і раздалі ўсім удзельнікам абраду, каб збярог ад усяго нядобрага і нячыстага. Затым вярнуліся да месца, дзе распачыналі свята, і частаваліся падарункамі ад маладзіцы.

Вось так цікава і павясноваму ў вёсцы Беліца  адзначылі Юр’е!

Лідскі цэнтр культуры і народнай творчасці.

НАША СЛОВА № 20 (1327), 17 траўня 2017 г.

Панядзелак, Травень 22, 2017 0

Naviband — на 17-м

Родная мова — на 1-м

У Кіеве прайшоў фінал міжнароднага песеннага кон-курсу «Еўрабачанне-2017″.

Усяго ў фінале ўдзель-нічала 26 мацнейшых выка-наўцаў з розных краін. У выні-ку складанай сістэмы сумар-нага падліку галасоў прафесій-ных журы і тэлегледачоў пера-мог спявак з Партугаліі Саль-вадор Собрал, які спяваў на партугальскай мове.

На другім месцы — Бал-гарыя, на трэцім — Малдова.

Перамогу партугаль-цу аднагалосна прысудзілі як гледачы, так і журы.

Гэта першая перамога ўдзельніка ад Партугаліі ў гісторыі конкурсу.

Naviband выступалі пад трэцім нумарам з беларус-камоўнай песняй «Гісторыя майго жыцця» і заняла 17-е месца. Песня Арцёма Лук’яне-нкі і Ксеніі Жук набрала 83 балы. Максімальную адзнаку — 12 балаў — белорусам далі Азербайджан і Украіна.

Арцём і Ксенія  гаво-раць, што вынік галасавання іх не расстроіў. Сам факт свайго выступлення на «Еўрабачанні» Naviband лічаць важным для культуры, беларускай мовы і моладзі. Арцём спадзяецца, што яны змаглі аб’яднаць бела-русаў.

— Мы хочам сказаць дзякуй нашай Беларусі за та-кую падтрымку, за такі флэш-моб. І Сяргей Міхалок спяваў нашу песню, і некалькі дзён таму нам тэлефанаваў Аляк-сандр Саладуха, што крыху не-тыпова, — распавядае Арцём Лук’яненка.

Пры гэтым у Naviband няма планаў выступить на «Еў-рабачанні» яшчэ раз. Арцём га-ворыць, што яны хочуць зай-мацца творчасцю і музыкой. І добра, што менавіта музыка, а не шоў, сёння перамагла на конкурсе.

— Мы вельмі радыя за Партугалію. Мы паспелі з ім паразмаўляць, ён вельмі шчы-ры чалавек, і ён павінен быў быць першым. І мы вельмі хо-чам, каб у наступным годзе да гэтага конкурсу адносіліся больш лёгка, — гавораць Арцём і Ксенія, якія ўжо 3 чэрвеня выступяць каля менскай Ра-тушы.

Выступ Naviband пара-даваў усіх беларусаў: прыхіль-нікаў беларушчыны тым, што беларуская мова загучала на такім высокім узроўні і Бела-русь нарэшце прайшла ў фінал; ворагаў беларушчыны тым, што песня на бела-рускай мове не заняла ў фінале высокага месца — ізноў можна казаць, што мова нас не выратуе.

Аднак жа не бу-дзем забываць, што на гэтым англамоўным конкурсе перамагла такі не англійская песня. Пераможац Сальвадор Собрал спяваў па-пар-тугальску. Па-цыган-ску спяваў прадстаўнік Венгрыі. Значыць ёсць нахіл у бок нацыянальных моваў, і яго нам трэба трымацца далей. Прынамсі, сёлета Беларусь нічога не прайграла, а выйгра-ла вялікі піітэт і да краіны і да мовы як дома, так і ў многіх блізкіх і далёкіх краях.

Наш кар. 

Навіны Германіі. «ШУЛЬЦ-ЭФЕКТ» ЗНОЎ НЕ СПРАЦАВАЎ. ПАРТЫЯ АНГЕЛЫ МЭРКЕЛЬ ЗНОЎ ДАСЯГНУЛА ПОСПЕХУ

Панядзелак, Травень 15, 2017 0

«Kopf an Kopf». Так каментавала Suddeutsche Zeitung сітуацыю няпрэдадні зямельных выбараў у Шлезвіг-Гальштайне.

І вось цяпер, калі выбарчыя ўчасткі зачыніліся, высвятляецца, што «Kopf an Kopf» было пяць гадоў таму, калі сацыял-дэмакраты на выбарах у ландтаг набралі 30,4 працэнта галасоў, а хрысціянскія дэмакраты — 30,8. Сёлета ж хадэкі істотна адарваліся ад сваіх саюзнікаў-канкурэнтаў. Паводле падлікаў на 23 гадзіны 7 траўня, колькасць галасоў, пададзеных за Хрысціянска-дэмакратычны саюз, павялічылася не на шмат — на 1,2 адсотка — і дасягнула паказчыка 32. А вось сацыял-дэмакраты страцілі 3,3 працэнта галасоў і, атрымаўшы падтрымку 27,1 адсотка выбаршчыкаў, адсталі ад хадэкаў на 4,9 працэнта. У пераліку на мандаты гэта азначае, што ХДС будзе мець у зямельным парламенце 24 месцы, а Сацыял-дэмакратычная партыя Германіі — 20.

Разрыў, здавалася б, неістотны, але тут важна, з якім вынікам да фінішу выбарчага марафону прыйшлі саюзнікі сацыял-дэмакратаў — зялёныя і SSW (Саюз выбаршчыкаў Паўднёвага Шлезвіга, які аб’ядноўвае мясцовых датчан, надзеленых — як этнічная меншасць — пэўнымі прывілеямі). Зялёныя страцілі неістотна (0,4 працэнта галасоў). Атрымаўшы падтрымку 12,8 адсотка выбаршчыкаў, яны будуць мець у ландтагу 9 месцаў. Датчане таксама страцілі няшмат — 1,1 працэнта галасоў — і з 3,5 адсотка падтрымкі будуць мець 3 дэпутацкія крэслы. Такім чынам, ранейшая ўрадавая кааліцыя на чале з эсдэкамі ў Шлезвіг-Гальштайне немагчымая, бо ў суме СДПГ, зялёныя і SSW атрымалі толькі 32 мандаты, а ўсяго ў ландтагу 69 месцаў.