Навіны Германіі. З дна Балтыйскага мора знікла нямецкая падводная абсерваторыя

Пятніца, Верасень 20, 2019 0

З дна Балтыйскага мора знікла нямецкая падводная абсерваторыя, якая выкарыстоўвалася для збору навуковых дадзеных, паведамляе РІА Навіны са спасылкай на сайт Цэнтра акіянічных даследаванняў імя Гельмгольца GEOMAR.

Страта станцыі была заўважана 21 жніўня, калі з ёй перапынілася сувязь. Адпраўленыя для высвятлення прычынаў дайверы выявілі на месцы абсерваторыі толькі рэшткі кабеля для перадачы дадзеных. Адмыслоўцы пры гэтым адзначылі, што станцыю не магла панесці плынь ці марскія жывёлы, бо два блокі абсерваторыі важылі 520 і 220 кілаграмаў. Расследаваннем занялася мясцовая паліцыя.

Абсерваторыя была ўсталявана ў снежні 2016 года ў забароненай для карабляходства зоне ва ўзбярэжжа Германіі. Яе кошт — каля 300 тысяч еўра.

Радыё Sputnik.

Беларуская мова на фестывалі Lidbeer

Пятніца, Верасень 20, 2019 0

Сотні людзей сабраліся 7 верасня ля помніка князю Гедыміну ў Лідзе, каб папрысутнічаць на яго афіцыйным адкрыцці. Падчас прамоваў афіцыйных асобаў і спонсараў яго ўстаноўкі, над лідзянамі і гасцямі горада побач з дзяржаўнымі сцягамі луналі і нацыянальныя бел-чырвона-белыя сцягі. Усё прайшло ў святочнай атмасферы традыцыйнага фестывалю LIDBEER і Дня горада Ліда, якія адзначаюцца акурат 7 верасня. Гэты настрой з лідзянамі раздзялілі і аўтары помніка – Вольга Нячай і Сяргей Аганаў, які, дарэчы, з’яўляецца ўраджэнцам гэтага горада.

IMG_4583надпіск

Гаворыць Вольга Нячай:

– Якія ў мяне могуць быць уражанні? Самыя найлепшыя! Бо, па-першае, наша маленечкая гісторыя закончылася, і пачынаецца новая. Супер. Я першы раз на LIDBEER. Гэта ўвогуле казка.

Сяргей Аганаў:

– Вось гэта мой родны дом. Я тут нарадзіўся. Уражанні выдатныя. Гэта крута, калі скульптар можа паставіць сваю скульптуру, якую ён хацеў, перад домам.  Мне вельмі ўсё падабаецца.

Ідэя ўстаноўкі помніка князю Гедыміну з’явілася яшчэ на пачатку 90-х гадоў. І толькі ў апошнія гады пра яе загаварылі ўсур’ёз. Спонсарам яго адліўкі стала суме-снае беларуска-літоўскае прадпрыемства Белтэкс Оптык. А таксама ахвярадаўцы з Беларусі і ўсяго свету. (Радыё Рацыя)

Пасля адкрыцця помніка Вялікаму князю Гедыміну рэй пераняў фестываль хмелю і соладу Lidbeer, які трыма ўдарамі качалкі па барвабане адкрыў дырэктар Лідскага піўзавода сп. Мікшыс.

IMG_4606

Міліцыя потым палічыць колькасць удзельнікаў, але можна ўжо цяпер зазначыць, што арганізацыя была на парадак вышэй, чым, скажам, пазалетась. Практычна не было чэргаў. Лідскі піўзавод намацаў аптымальную колькасць пунктаў продажу піва і іншай прадукцыі. Tрэба адзначыць, што ўсё афармленне фэсту было зроблена па-беларуску. Раздаваліся толькі беларускамоўныя праграмы.

тумбакпівакбуклетк

Сёлета без праблем была выдзелена пляцоўка для Лідскага ТБМ і Гарадзенскага абласнога аддзялення Саюза беларускіх пісьменнікаў.

У Ліду прыехалі Валянцін Дубатоўка, Міхась Зюзюк, Міхась Скобла, Ала Петрушкевіч, Янка Траццяк, Уладзімір Хільмановіч, Ала Нікіпорчык, Мечыслаў Курыловіч ды іншыя. Ад Ліды бралі ўдзел Міхась Мельнік, Уладзімір Васько, Станіслаў Суднік і, канешне, бард Сяргей Чарняк.

паэтык

Каля пісьменніцкага міні-хутара пабывала ці не ўся беларускамоўная Ліда. Канешне, не ўся, але шмат кніг купілі, і ўвесь дзень гучала беларуская мова.

А на галоўнай сцэне выступілі Yellow Arc 6, «Молчат дома», Akute, «Агонь». А хэд-лайнерамі сталі Элджэй і рок-групы «Сплін» і «ЧАЙФ». Гэты канцэрт запомніцца сапраўды надоўга. Натоўп актыўна падпяваў музыкам. Энергія зашкальвала. Было гучна і весела.

Лідскі хлебазавод выпусціў святочныя пернікі.

пернік1пернік2

Ліда адзначыла Дзень горада. Ліда пасля свята стала яшчэ больш беларускай.

Яраслаў Грынкевіч.

Шлях Ліды да помніка Гедыміну

Пятніца, Верасень 20, 2019 0

Ідэя паставіць у Лідзе помнік заснавальніку горада вялікаму князю Гедыміну ўзнікла адразу пасля паспяховай пастаноўкі помніка Францішку Скарыну ў 1993 годзе. Горад паверыў, што гэта можна зрабіць.

Першым адгукнуўся на ідэю лідскі скульптар Вадзім Вераб’ёў. Яго дыпломная праца “Заснавальнік горада Ліды вялікі князь Гедымін” была створана ў 2001 годзе і захоўваецца ў Лідскім гістарычна-мастацкім музеі.

gedymin

У 2004 годзе адбыўся “круглы стол” з удзелам прадстаўнікоў грамадскасці і ўлады. Грамадскасць прадстаўлялі старшыня лідскіх арганізацый ТБМ і БНФ Станіслаў Суднік і старшыня Таварыства польскай культуры Аляксандр Колышка. Уладу прадстаўляла адміністрацыя новага старшыні Лідскага райвыканкама Андрэя Паўлавіча Худыка. Менавіта тут была ўпершыню высунута ідэя пастаноўкі коннага помніка. Гэта быў смелы замах, бо ніводнага коннага помніка ў Беларусі яшчэ не было. Дзеля рэалізацыі ідэі вырашылі падключаць шырокую Беларусь. Да справы далучыўся менскі клуб “Спадчына” і перш за ўсё яго кіраўнік с.п. Анатоль Белы. Па замове А. Белага ўжо ў тым жа 2004 годзе карціну “Вялікі князь Гедзімін ля сцен Лідскага замка” стварыў Народны мастак Беларусі Леанід Шчамялёў.

шчамялёўк

У 2005 годзе па ініцыятыве А. Белага сувенірную скульптуру “Вялікі князь Гедымін” стварыў менскі скульптар Аляксандр Лышчык. Макет скульптуры быў прадстаўлены старшыні Лідскага райвыканкама А. П. Худыку. Андрэй Паўлавіч скульптуру адобрыў і замовіў бронзавы варыянт. Выканкам за немалыя грошы выкупіў тую бронзавую фігуру. Яе ўжо можна было шырока паказваць, калі гаворка на розных узроўнях заходзіла пра помнік. Бронзавы Гедымін перамяшчаўся то ў музей, то ў выканкам.

лышчык

Была надзея паставіць помнік малой кроўю, без рэспубліканскага конкурсу, але справа латва не пайшла, а горад перакінуўся на аднаўленне замка. У 2005 годзе прайшоў першы рыцарскі турнір, ажыла вежа Вітаўта, а ў 2010 годзе была адноўлена вежа Гедыміна, унутраныя работы працягваліся тут аж да 7 верасня 2019 года, а, магчыма, і яшчэ не скончаны, хоць у вежы нарэшце адкрылася выстава.

Недзе ў 2012 годзе горад ізноў вярнуўся да ідэі коннага помніка. Неўзабаве было прынята рашэнне выканкама аб устаноўцы помніка.

У 2013 годзе лідскі мастак і скульптар Рычард Груша стварыў яшчэ адзін макет будучага помніка і завёз нават вялізны мармуровы блок. Але справа ізноў заціхла, і блок парэзалі на надмагільныя помнікі.

гедзімін

І вось надышла пара для чарговай спробы. На гэты раз пайшлі па вялікім коле з рэспубліканскім конкурсам, усімі дазволамі і ўзгадненнямі. Павольнае і планамернае пасоўванне справы аказалася больш паспяховым.

У кастрычніку 2017 года Лідскі райвыканкам (старшыня М.К. Карповіч) абвясціў конкурс на найлепшы эскіз скульптуры «Заснавальнік Лідскага замка князь Гедымін». Удзельнічалі 28 работ. У лютым 2018-га пасля падліку галасоў перамог эскіз скульптараў Вольгі Нячай і Сяргея Аганава.

Вольга Нячай — мастачка, скульптарка, дызайнерка, магістарка мастацтвазнаўства. Працуе ў галіне манументальнай скульптуры, анімалістыкі, дробнай пластыкі, дэкаратыўнага мастацтва, жывапісу і дызайну. У сваёй творчасці апявае прыгажосць коней. Нарадзілася ў Менску ў 1985 годзе.

Сяргей Аганаў — мастак, скульптар. Працуе ў жанры традыцыйнай скульптуры з выкарыстаннем керамікі, бронзы, каменю, дрэва. Нарадзіўся ў Лідзе ў 1974 годзе. Сярод яго самых вядомых работ — скульптура «Войт» у Менску, прысвечаная атрыманню горадам Магдэбургскага права, скульптура княгіні Анастасіі Слуцкай у Слуцку, помнік Давыду Гарадзенскаму ў Гародні.

У ліпені 2018-га эскіз помніка князю Гедыміну прайшоў усе этапы ўзгадненняў: і ў Адміністрацыі прэзідэнта, і на пасяджэнні Рэспубліканскай мастацка-манументальнай рады.

У верасні 2018-га Сяргей Аганаў і Вольга Нячай пачалі выраб дэталёвай рабочай мадэлі помніка ў маштабе 1:4. На аснове гэтай мадэлі скульптурны камбінат адліваў бронзавы помнік.

гедымінк

Пастамент для помніка распрацаваў знакамiты беларускi архiтэктар Сяргей Багласаў, а кансультантам па гістарычнай дакладнасці і адпаведнасці ўсіх элементаў помніка стаў Мікалай Плавінскі.

Помнік усталёўвалі на грошы лідскага прадпрыемства «Белтэкс оптык», пра што сведчыць таблічка на тыльным баку пастамента.

шэсцекIMG_4583гед2кгед1кдронк

Помнік Гедыміну ў Лідзе — вынік удалага спалучэння грамадскай ініцыятывы, адміністрацыйнага патэнцыялу, прыватнага капіталу і ўсеагульнай падтрымкі жыхароў горада. Усё разам гэта называецца “мясцовым патрыятызмам”, а можна і без слова “мясцовы” — проста “патрыятызмам”.

Яраслаў Грынкевіч.

НАША СЛОВА № 37 (1448), 11 верасня 2019 г.

Пятніца, Верасень 20, 2019 0

Канферэнцыя і прыём да 30-годдзя ТБМ

Навукова-практычнай канферэн-цыяй “Нашы вякі — наша багацце. Лепшыя практыкі захавання спадчыны” адзначыла ТБМ імя Ф. Скарыны 6 верасня ў Менску сваё 30-годдзе.

На пленарнаым паседжанні ў кан-ферэнц-зале “Бернардзін” з вітальным словам выступілі: Хвір Наталля Дзміт-рыеўна, начальніца Упраўлення па ахове гісторыка-культурнай спадчыны Мініс-тэрства культуры Рэспублікі Беларусь, Мас-ташова Марына Веніямінаўна, кансультант Дэпартамента па турызме Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.

Было зачытана прывітанне ад ам-басады ЗША:

“Старшыні Таварыства

беларускай мовы

спадарыні Алене Анісім,

Ганароваму старшыні

спадару Алегу Трусаву,

Удзельнікам канферэнцыі,

прысвечанай 30-годдзю ТБМ

 

Паважаная спадарыня Анісім, спадар Трусаў, сябры, удзельнікі канферэнцыі!

Я ўражаная тым, што ТБМ існуе ўжо 30 гадоў, нават больш, чым незалежная Бела-русь, і, без сумневаў, дзейнасць ТБМ у значнай ступені паспрыяла атрыманню краінай яе не-залежнасці. Я адчуваю вашу адданасць выса-кароднай справе, любоў да роднай мовы і яе гісторыі.

На працягу гэтых 30-ці гадоў акты-вісты вашай арганізацыі няспынна працуюць на ніве адраджэння беларускай мовы: гэта і асветніцкая дзейнасць, і адукацыйныя пра-грамы, і пашырэнне ўжывання беларускай мовы ва ўсіх сферах грамдскага жыцця, і мно-гае іншае. А наперадзе — новы праект — Нацы-янальны ўніверсітэт, якому я жадаю пера-ўтварыцца ў паўнавартасную навучальную ўстанову высокага ўзроўню.

У гэты ўрачысты дзень дазвольце мне ўзгадаць людзей, якія стаялі каля вытокаў стварэння і фаміравання арганізацыі — Ніла Гілевіча і Генадзя Бураўкіна, а таксама кі-раўнікоў Алега Трусава і Алену Анісім, якія нястомна і ўпарта працягваюць беларускую працу. Дзякуй за тое, што вы робіце для сваёй краіны і для яе будучыні!

 З найлепшымі пажаданнямі здароўя і поспехаў кожнаму з вас і да новых перамог!

З павагай

Джэніфер Мур,

Павераная ў справах Злучаных Штатаў

  у Рэспубліцы Беларусь.”

       

 На пленарным паседжанні таксама выступілі:

Анісім Алена Мікалаеўна, старшыня Таварыства беларускай мовы, дэпутат Палаты прадстаў-нікоў Нацыянальнага сходу Рэспу-блікі Беларусь (Менск) «Мова — галоўная нематэрыяльная спад-чына народа»;

Пастухоў Міхаіл Іванавіч, заслужаны юрыст Рэспублікі Бе-ларусь, доктар юрыдычных навук, прафесар Беларускага інстытута правазнаўства (Менск) «Герб, сцяг, мова як гісторыка-культур-ная спадчына Беларускай дзяржа-вы і народа. Прававыя механізмы захавання і ўдасканалення»;

Патаеў Георгій Аляксанд-равіч, доктар архітэктуры, загад-чык кафедры «Горадабудаўніц-тва», прафесар Беларускага нацы-янальнага тэхнічнага ўніверсітэта (Менск) «Рэвіталізацыя гістарыч-ных паркаў Беларусі»;

Ходар Генадзь Мікалаевіч, кансультант аддзела арганізацыі аховы і ўліку гісторыка- культур-ных каштоўнасцей Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (Менск) «Заканадаўства Рэспублі-кі Беларусь у сферы аховы гісто-рыка-культурнай спадчыны і прак-тыка яго выканання»;

Сташкевіч Ала Барысаўна, фонд «Культурная спадчына і су-часнасць» (Менск) «Традыцый-ныя веды і практыкі як нематэрыя-льная культурная спадчына»;

Баранец Георгій Георгіевіч, кандыдат архітэктуры, Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт (Менск) «Праблемы прымянення і накі-равання развіцця прававых меха-нізмаў аховы нерухомай культур-най спадчыны ў Беларусі»;

Кірэеў Віктар Вітальевіч, доктар філасофіі, Санкт-Пецяр-бургскі дзяржаўны ўніверсітэт (Санкт- Пецярбург) «Сістэма ахоў-ных тэрыторый Службы нацыя-нальных паркаў ЗША».

На трох секцыях былі пра-чытаны яшчэ 35 дакладаў. У пера-пынку кандыдат гістарычных на-вук Алег Трусаў правёў экскур-сію па Верхнім горадзе. Па выні-ках канферэнцыі будзе выдадзены зборнік. Арганізатары плануюць прыкласці ўсе намаганні, каб прэзентацыі лепшых практык у менеджменце спадычны сталі штогадовымі і прывабілі замеж-ных даследчыкаў, у тым ліку з Польшчы.

Пасля канферэнцыі адбыў-ся ўрачысты прыём з нагоды 30-годдзя ТБМ. На прыёме прысут-нічалі амбасадары Украіны і Шве-йцарыі, прадстаўнікі амбасадаў Польшчы, Славакіі…

Прысутнічалі дырэктар му-зея Янкі Купалы, ветэраны ТБМ, пісьменнікі, журналісты. Слова мелі Алена Анісім і Алег Трусаў.

Шлях, пройдзены ТБМ у змаганні за мову варты павагі, але нялёгкі і не блізкі да канца. Яшчэ змагацца і змагацца — нашаму і будучым пакаленням.

Яраслаў Грынкевіч.

 

Навіны Германіі. Двухбаковыя пазітыўныя адносіны паміж Беларуссю і Германіяй

Серада, Верасень 11, 2019 0

Адносіны Беларусі з Германіяй, таксама як і з Еўрапейскім саюзам, на працягу апошніх гадоў развіваліся «выключна пазітыўна» ў палітыцы і эканоміцы, але перш за ўсё ў галіне культурных абменаў. Пра гэта заявіў пасол Германіі ў Беларусі Манфрэд Хутарэр 1 верасня на афіцыйным адкрыцці ў Менску першага гарадскога сацыяльнага фестывалю IBB JubilаumsFest, які праходзіць у гонар 25-годдзя Менскага міжнароднага адукацыйнага цэнтра імя Ёханеса Рау (IBB Менск).

— Наша мэта заключаецца ў захаванні і ўзмацненні гэтай пазітыўнай дынамікі. Гэта ўдасца нам у тым выпадку, калі мы працягнем праяўляць цікавасць і цікаўнасць да развіцця адзін аднаго. Таму што толькі так можна выратаваць давер, — падкрэсліў Хутарэр.

Паводле яго слоў, IBB Менск уяўляе сабой сёння «прамыя і творчыя сувязі паміж людзьмі».

— Ён з’яўляецца галоўнай германа-беларускай платформай для кантактаў паміж нашымі краінамі па лініі грамадзянскай супольнасці. Тым самым ён адыгрывае ролю галоўнай апоры ў нашых адносінах, — сказаў дыпламат.

Ён расказаў, што ідэя заснавання Менскага міжнароднага адукацыйнага цэнтра імя Ёханеса Рау паўстала больш за 30 гадоў таму «з імкнення да прымірэння з народамі Савецкага Саюза». Пачатак быў пакладзены асабістымі кантактамі ў 1986 годзе трох сацыяльных педагогаў з Дортмунда, якія наведалі Беларусь, паведаміў пасол. Цэнтр адкрыўся 4 верасня 1994 года для рэалізацыі сумесных беларуска-нямецкіх адукацыйных праектаў.

— Мы павінны прыкласці ўсе намаганні для захавання гэтага месца сустрэч і навучання, — заявіў Хутарэр. — Цэнтральнае значэнне для федэральнага ўрада Германіі мае правядзенне Менскім міжнародным адукацыйным цэнтрам праграмы падтрымкі Беларусі, якая фінансуецца Федэральным міністэрствам эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця. Асаблівасцю гэтай праграмы з’яўляецца ініцыяванне і рэалізацыя праектаў грамадзянскіх ініцыятыў шляхам прамога ўзаемадзеяння з органамі кіравання на месцах. Толькі падчас восьмага этапу праграмы падтрымкі, які адбыўся ў сакавіку гэтага года, дапамога была аказана 22 германа-беларускім партнёрскім праектам, у тым ліку на карысць уразлівых груп насельніцтва.

Пасол звярнуў увагу на тое, што, цэнтр перш за ўсё з’яўляецца платформай для дыскусіі па пытаннях сучаснасці і будучыні германа-беларускіх адносін.

— Для палітычнага фарміравання будучыні неабходна захоўваць старую дружбу і ўсталёўваць новыя партнёрскія адносіны. Асабліва ў часы, калі яшчэ існуе небяспека новых равоў паміж Усходам і Захадам, нам неабходны больш ці менш інтэнсіўны дыялог і кантакты, — дадаў ён.

Паводле слоў старшыні дырэкцыі цэнтра Віктара Балакірава, за 25 гадоў працы IBB Менск стаў своеасаблівым мостам паміж Беларуссю і Германіяй і вельмі ва-най дыялогавай пляцоўкай паміж Усходам і Захадам. Ён нагадаў, што заснавальнікамі цэнтра з’яўляюцца Дортмундскі IBB і Менгарвыканкам.

— Сёння асноўныя кірункі дзейнасці IBB Менск — культура памяці, устойлівае развіццё, сацыяльныя праекты, медыя, — адзначыў Балакіраў.

За асаблівыя заслугі ва ўклад у паразуменне і прымірэнне паміж Беларуссю і Германіяй па ініцыятыве беларускага МЗС у 2006 годзе цэнтру было прысвоена імя былога федэральнага прэзідэнта Германіі Ёханеса Рау.

БелаПАН.

НАША СЛОВА № 36 (1447), 4 верасня 2019 г.

Серада, Верасень 11, 2019 0

Кіраўніцтва ТБМ і ЗБС “Бацькаўшчына” атрымала медалі Рады БНР

У савецкія часы пра такое казалі: «Узнагарода зна-йшла герояў». Але знайшла яна іх раней, а вось уручыць меда-лі Рады БНР атрымалася толь-кі зараз, калі Менск наведаў Мікола Пачкаеў. І наведаў ён радзіму менавіта, каб уручыць медалі БНР кіраўніцтву Тава-рыства беларускай мовы — Але-не Анісім і Алегу Трусаву, а таксама іншым грамадскім дзеячам.

Як вядома, Рада БНР — гэта такі своеасаблівы беларус-кі дэмакратычны ўрад у вы-гнанні. Паводле статуту Рады, яе паўнамоцтвы трываюць да сумленных выбараў у Беларусі і, адпаведна, перадачы іх ураду дэмакратычнай Беларусі. У наш час Рада БНР можа лічыц-ца дзяржаўнай інстытуцыяй у выгнанні.

Раней, калі Беларусь была часткай СССР, Рада была органам, які даводзіў да між-народных структураў бела-рускае бачанне сітуацыі. Зараз жа і афіцыйны Менск можа ста-савацца праз дыпламатычныя місіі з усім сусветам, і беларус-кая апазіцыя таксама не мае праблемаў з міжнароднымі кантактамі. Але Рада БНР усё ж працягвае працаваць на ка-рысць Беларусі. Адна з такіх працаў — гэта заснаванне медаля да стагоддзя БНР.

Гэта, па словах Міколы Пачкаева, важная функцыя — публічнае адзначэнне выбіт-ных беларусаў.

— На апошняй сесіі Рады было пэўнае засмучэнне палі-тыкай узнагароджвання, што ажыццяўляецца ў Беларусі. Гэтае засмучэнне ў нас трывае ад 1994 года. Мы ведаем, што ў нас дзяржаўныя ўзнагароды атрымліваюць такія фігуры, як Кадыраў. Але гэта яшчэ не горшае. Па меркаванні Рады, горш тое, што не ўзнагародж-ваюцца тыя аб’ектыўна заслу-жаныя беларусы, якія ў любой іншай нацыянальнай дзяржаве павінны былі быць узнагаро-джаныя. Прычым, пытанне не толькі пра грамадскіх дзеячаў, але, напрыклад, і пра дзеячаў культуры, — сказаў прадстаўнік Рады БНР. — На наш погляд, бе-ларускія культурныя дзеячы, якія дэманструюць сваю гра-мадскую пазіцыю, не прызна-юцца дзяржавай так, як іх ка-легі, якія займаюць праўрада-выя пазіцыі. Таму, на наш по-гляд, існуе пэўная палітычная дыскрымінацыя, мы мяркуем, што гэтая дыскрымінацыя ме-навіта з прычынаў грамадскай пазіцыі.

Каб выправіць гэ-тую сітуацыю, Рада БНР і за-снавала медаль з нагоды 100-годдзя БНР. Узнага-рода надаецца на адзна-чэнне стогадовага юбілею БНР і асаблівых заслугаў на карысць увасаблення ідэалаў 25 сакавіка. На ду-мку Рады БНР, ідэалы 25 сакавіка — гэта ўсталяванне нацыянальнай беларус-кай дэмакратычнай дзяр-жавы, незалежнасць якой не была б у небяспецы.

Гэтым медалём ужо ўзнагароджаныя ро-зныя людзі — і тыя, хто пэў-ны час правёў за кратамі, і тыя, хто ўсё жыццё працаваў у сваёй прафесійнай якасці. Але агульнае, што іх яднае — пажыццёвыя альбо іншыя ве-льмі значныя заслугі ў нейкай галіне, якая ўвасабляе ідэалы БНР.

Кола ўзнагароджаных — вельмі шырокае. Гэта і ветэра-ны паваеннага антысавецкага падполля, і, напрыклад, дэпу-таты 12-га склікання, якія ак-тыўна працавалі над пытаннем прыняцця Дэк-ларацыі аб неза-лежнасці Бела-русі, і замежнікі, што спрыялі бе-ларускай спра-ве, і шмат хто яшчэ.

Напрыклад, Мікалай Пачкаеў 22 жніўня ў сядзібе Згуртавання беларусаў свету «Бацькаўшчына» ўручыў ме-далі да стагоддзя БНР старшыні Згуртавання Алене Макоўскай і старшыні Рады «Бацькаўш-чыны» Ніне Шыдлоўскай за заслугі ў папулярызацыі бе-ларускай мовы і культуры.

Поўны спіс узнагаро-джаных, па словах спадара Пачкаева, не агучваецца, бо не-каторыя з гэтых людзей жы-вуць у краінах (прытым, як ён адзначыў, гэта не толькі Бела-русь), у якіх падобная ўзнага-рода ўладамі «не вітаецца». Але пры гэтым ён сказаў, што чаты-ры пятых ад агульнай колькасці ўзнагарод уручаюцца тым, хто жыве ў Беларусі, і толькі пятая частка — тым, хто знаходзіцца за мяжой.

Цікавае і пасведчанне, што выдаецца ўзнагароджа-ным, а дакладней — яго пячатка. Гэта тая самая пячатка, якой у 1943 годзе старшыня Рады БНР Васіль Захарка перадаў свае паўнамоцтвы Ларысе Геніюш і Міколе Абрамчыку. Гэтую са-мую пячатку мы бачылі і на пасведчанні Янкі Філіс-товіча.

Некаторыя звяртаюць увагу, што адбітак гэтай пячаткі атрымліваецца «размы-тым». Такі адбітак звя-заны не са «сталасцю» пячаткі. Рэч ў тым, што яна не была прызнача-ная для таго, каб яе ад-бітак ставіўся на паперу. Кажучы сучаснай мо-ваю, гэта 3D-пячатка, адбівацца яна павінна была на воску альбо су-ргучы. Аднак ані ў ар-хівах Рады, ані ў гісто-рыі БНР не зафіксавана ніводнага выпадку, калі яна ставілася на сургуч. І Рада БНР вырашыла не адыходзіць ад практыкі, якая склалася, — пасведчанні аб узнагароджван-ні замацаваны гэтай пячаткай.

А пасля непрацяглага экскурсу ў гісторыю ўзнагаро-ды былі прышпілены на лац-каны герояў.

Алег Трусаў адзначыў, што для яго гэта — другі ме-даль, ім атрыманы. Першы — гэта залаты медаль у школе. І таму яму вельмі прыемна пры-няць гэтую ўзнагароду.

А вось для Алены Ані-сім гэты медаль — трэці. Яна атрымала не толькі школьны медаль, але і нейкі медаль прафсаюзны.

Калі Беларусь урэшце стане дэмакратычнай дзяржа-вай, і Рада БНР перадасць свае паўнамоцтвы дэмакратычнай і нацыянальнай (па сутнасці, а не па форме) уладзе, то, па мер-каванні намесніка старшыні Рады БНР, адной з умоваў пера-дачы гэтых паўнамоцтваў будзе прызнанне ўзнагароды БНР на ўзроўні дзяржаўнай.

Сяргей Пульша,

“Новы час”.

Навіны Германіі. У Германіі прайшла шматтысячная акцыя супраць расізму і дыскрымінацыі

Серада, Верасень 4, 2019 0

24 жніўня ў Дрэздане каля 35 тысяч чалавек прынялі ўдзел у мітынгу супраць расізму і ксенафобіі, а таксама ў падтрымку інк-люзіўнага грамадства, паведамляе dpa.

Арганізатарамі выступіў рух «Unteilbar» (перакладаецца як «Непадзельны»), які ў мінулым годзе сабраў на аналагічную акцыю пратэсту ў сталіцы, Берліне, каля 250 тысяч чалавек.

Сярод прысутных былі міністр фінансаў Германіі Олаф Шольц і лідары крайне левай партыі «Die Linke» Бернд Рыксінгер і Каця Кіпінг.

Дэманстрацыя Unteilbar прайшла за тыдзень да дзяржаўных выбараў у Саксоніі і Брандэнбургу, на якіх чакаецца, што праварадыкальная партыя «Альтэрнатыва для Германіі» (AfD), якая выступае за забарону іміграцыі, даможацца значных поспехаў.

Радыё Свабода.

ЗАПІШЫСЯ БЕЛАРУСАМ!

Серада, Верасень 4, 2019 0

У Беларусі з 4 па 30 кастрычніка пройдзе перапіс насельніцтва.  Адным з пытанняў анкеты будзе пытанне пра нацыянальнасць.

Асацыяцыя выдаўцоў рэгіянальнай прэсы «Аб’яднаныя МасМедыі» заклікае тых, каму неабыякавы лёс нашай краіны, запісвацца беларусамі.

Нацыянальнасць — не пытанне крыві, нацыянальнасць — твая самаідэнтыфікацыя. Можна не мець продкаў-беларусаў, можна быць мусульманінам, можна быць цемнаскурым, і адчуваць сябе беларусам. Калі ты ім пачуваешся, ты маеш права запісаць сябе ім.

Пра гэта зняты відэаролік, які можна знайсці на многіх сайтах, у тым ліку і на сайце nslowa.by. Вось што кажуць героі роліка.

Вікторыя Анохава-Жураўлёва, шматдзетная маці:

— Я выхоўваю 13 дзяцей і для мяне вельмі важна, каб мае дзеці ведалі, дзе іх карані, якую яны маюць спадчыну. Я раблю многа, каб яны разумелі, што яны — беларусы. Асабліва важна гэта ва ўмовах, калі суседняя дзяржава вельмі актыўна спрабуе пераканаць нас, што мы не з’яўляемся асобным народам.

Марына Шукюрава (Руся), спява-чка:

— Я нарадзілася ў Беларусі, але ў мяне зусім няма беларускіх каранёў. Тым не менш я лічу сябе дзіцем менавіта гэтай культурнай калыскі, вывучаю беларускую мо-ву, беларускія песні. Менавіта таму я, намагаючыся адчуць сябе існую, вывучаю беларускую мову і карыстаюся дзвюма мовамі ў жыцці.

Андрусь Такінданг, мастак, музыкант:

— Калі вы усведамляеце сябе беларусамі, калі вы  хочаце даць шанец беларускай мове, то давайце яго: запісвайцеся беларусамі, кажыце, што вы размаўляеце па-беларуску. І, натуральна, размаўляйце па-беларуску!

Ібрагім Цынкевіч, вернік:

— Я мусульманін. З часоў Вялікага Княства Літоўскага іслам жыў поруч з іншымі канфесіямі. І сёння я шчаслівы быць беларусам і свабодна вызнаваць сваю рэлігію. Запісвайся ў беларусы!

Яўген Філенка, праграміст.

— Я нарадзіўся ў Расіі. Але кім я ёсць, калі мае дачка і жонка — беларускі, калі неба і мова любімая — беларускія. Кім я ёсць, калі ўсё, што я люблю — гэта Беларусь?

Адам Глобус, пісьменнік, мастак.

— Я — беларус. Я — не паляк, хоць большасць маёй сям’і ходзіць у касцёлы, я — не ўкраінец, хоць люблю сказаць: «Язык да Кіева давядзе», я — не рускі, хоць бацькі пахрысцілі мяне ў праваслаўнае царкве. Я — беларус. Так думаю, так лічу, і так кажу: я — беларус!

Дар’я Альперн-Каткоўкая, юры-стка, блогерка.

— Я нарадзілася ў Менску, жыла ў некалькіх краінах Еўропы: на Балканах. А цяпер я жыву ў Ізраілі. Я заўсёды памятаю хто я і адкуль. І таму, канешне, я запішуся беларускай.

Ларыса Сапач, настаўніца.

— Я працую ў школе з моладдзю. І імкнуся, каб яны былі беларусамі. Мы з імі спяваем, танчым, чытаем, выступаем па-беларуску. І я хачу бачыць сваіх вучняў беларусамі. Як і вас. Запісвайцеся беларусамі!

НАША СЛОВА № 35 (1446), 28 жніўня 2019 г.

Серада, Верасень 4, 2019 0

ЗАПІШЫСЯ  БЕЛАРУСАМ!

У Беларусі з 4 па 30 кастрычніка про-йдзе перапіс насельніцтва.  Адным з пытан-няў анкеты будзе пытанне пра нацыяна-льнасць.

Асацыяцыя выдаўцоў рэгіянальнай прэсы «Аб’яднаныя МасМедыі» заклікае тых, каму неабыякавы лёс нашай краіны, запісвацца беларусамі.

Нацыянальнасць — не пытанне крыві, нацыянальнасць — твая самаідэнтыфікацыя. Можна не мець продкаў-беларусаў, можна быць мусульманінам, можна быць цемна-скурым, і адчуваць сябе беларусам. Калі ты ім пачуваешся, ты маеш права запісаць сябе ім.

Пра гэта зняты відэаролік, які можна знайсці на многіх сайтах, у тым ліку і на сайце nslowa.by. Вось што кажуць героі роліка.

Вікторыя Анохава-Жураўлёва, шматдзетная маці:

— Я выхоўваю 13 дзяцей і для мяне вельмі важна, каб мае дзеці ведалі, дзе іх карані, якую яны маюць спадчыну. Я раблю многа, каб яны разумелі, што яны — белару-сы. Асабліва важна гэта ва ўмовах, калі суседняя дзяржава вельмі актыўна спрабуе пераканаць нас, што мы не з’яўляемся асо-бным народам.

Марына Шукюрава (Руся), спява-чка:

— Я нарадзілася ў Беларусі, але ў мяне зусім няма беларускіх каранёў. Тым не менш я лічу сябе дзіцем менавіта гэтай куль-турнай калыскі, вывучаю беларускую мо-ву, беларускія песні. Менавіта таму я, намагаючыся адчуць сябе існую, вывучаю беларускую мову і карыстаюся дзвюма мовамі ў жыцці.

Андрусь Такінданг, мастак, музы-кант:

— Калі вы усведамляеце сябе бела-русамі, калі вы  хочаце даць шанец бела-рускай мове, то давайце яго: запісвайцеся беларусамі, кажыце, што вы размаўляеце па-беларуску. І, натуральна, размаўляйце па-беларуску!

Ібрагім Цынкевіч, вернік:

— Я мусульманін. З часоў Вялікага Княства Літоўскага іслам жыў поруч з ін-шымі канфесіямі. І сёння я шчаслівы быць беларусам і свабодна вызнаваць сваю рэ-лігію. Запісвайся ў беларусы!

Яўген Філенка, праграміст.

— Я нарадзіўся ў Расіі. Але кім я ёсць, калі мае дачка і жонка — беларускі, калі неба і мова любімая — беларускія. Кім я ёсць, калі ўсё, што я люблю — гэта Беларусь?

Адам Глобус, пісьменнік, мастак.

— Я — беларус. Я — не паляк, хоць большасць маёй сям’і ходзіць у касцёлы, я — не ўкраінец, хоць люблю сказаць: «Язык да Кіева давядзе», я — не рускі, хоць бацькі пахрысцілі мяне ў праваслаўнае царкве. Я — беларус. Так думаю, так лічу, і так кажу: я — беларус!

Дар’я Альперн-Каткоўкая, юры-стка, блогерка.

— Я нарадзілася ў Менску, жыла ў некалькіх краінах Еўропы: на Балканах. А цяпер я жыву ў Ізраілі. Я заўсёды памятаю хто я і адкуль. І таму, канешне, я запішуся беларускай.

Ларыса Сапач, настаўніца.

— Я працую ў школе з моладдзю. І імкнуся, каб яны былі беларусамі. Мы з імі спяваем, танчым, чытаем, выступаем па-беларуску. І я хачу бачыць сваіх вучняў беларусамі. Як і вас. Запісвайцеся бела-русамі!

Навіны Германіі. А. Меркель: «Германія гатова да выхаду Вялікабрытаніі з ЕЗ без дамовы»

Панядзелак, Жнівень 26, 2019 0

Для ўраду Германіі выхад Вялікабрытаніі з Еўразвязу без дамовы не стане нечаканасцю, — заявіла ў нядзелю, 18 жніўня, нямецкая канцлерка Ангела Меркель. Яна выступіла ў Берліне перад публікай, якая сабралася каля будынка ўраду з нагоды традыцыйнага Дня адчыненых дзвярэй.

Было б лепш, каб Вялікабрытанія выйшла з Еўразвязу паводле дамовы аб выхадзе, але калі гэтага не ўдасца дамагчыся, то Германія гатовая «і да іншых варыянтаў», цытуе Меркель «Нямецкая хваля».

Раней прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі Борыс Джонсан неаднаразова заяўляў, што ў любым выпадку мае намер вывесці краіну з ЕЗ да 31 кастрычніка, нават калі давядзецца накінуць Еўразвяз без дамовы.

Лідар брытанскай апазіцыйнай партыі лейбарыстаў Джэрамі Корбін мяркуе, што ўрад краіны не мае паўнамоцтваў на «Брэксіт» без пагаднення з Бруселем. Пра гэта Корбін напісаў 14 жніўня ў лісце да лідараў апазіцыйных палітычных партый і дэпутатаў брытанскага парламенту. Палітык мае намер прадухіліць развіццё падзей па такім сцэнары, у прыватнасці, ініцыяваўшы галасаванне аб даверы Борысу Джонсану.

Радыё Свабода.