«Мова Нанова» ў Лідзе

Панядзелак, Красавік 23, 2018 0

У Лідзе ўпершыню прайшлі курсы «Мова нанова». Моўныя заняткі прайшлі ў арт-пляцоўцы GA11ERY, што месціцца на бульвары Гедыміна. Першы занятак у Лідзе правялі выкладчыкі курсаў з Гародні Эмілія Комар і Вераніка Парманчук. А спецыяльным госцем курсаў быў ультрамарафонец, старшыня Лідскай гарадской арганізацыі ТБМ Лявон Анацка. Наведвальнікі ўдзельнічалі ў інтэрактыўных гульнях і віктарынах. Выкладчык курсаў Эмілія Комар спадзяецца, што заняткі «Мова Нанова» стануць у Лідзе рэгулярнымі.

дзеўкікзалак

— Мы вельмі спадзяёмся, што тут збярэцца каманда. Мы бачылі, што шмат ахвотных, і філолагаў, і арганізатараў. Калі каманда будзе, з памяшканнем ужо дамоўлена, і курсы адкрыюцца ў верасні. Галоўнае, каб спрацавала каманда.

Год таму ўжо была спроба арганізаваць курсы «Мова нанова» ў Лідзе. Але тады арганізатары не змаглі знайсці агульную мову з уладамі. На гэты раз яны спадзяюцца, што курсы «Мова нанова» ў Лідзе ўсё ж такі будуць.

Андрусь Панямонаў,

Беларускае Радыё Рацыя, Ліда. Фота аўтара.

НАША СЛОВА № 16 (1375), 18 красавіка 2018 г.

Панядзелак, Красавік 23, 2018 0

Прэзідэнт Ірландыі выйшаў на марш, каб падтрымаць дзяржаўную мову

Тысячы людзей прыйшлі на марш і вулічны фестываль у сталіцы Ірландыі, Дубліне, каб падтрымаць ірландскую мову.

Прэзідэнт Ірландыі Майкл Гігінс быў адным з выступоўцаў, якія звярнуліся да наведнікаў акцыі. Сярод іншага, ён сказаў, што ірландскамоўная супольнасць застаецца актыўнай, а дзяржава павінна падтрымліваць ірландскую мову.

Асноўнай мовай зносін у Ірландыі застаецца ангельская. Афіцыйныя дакументы выдаюцца на дзвюх мовах, гэтак жа, як на дзвюх мовах часта выкананы надпісы на шыльдах, дарожных паказальніках. Ірландскую вывучаюць у школах, на ёй вядуцца некаторыя перадачы на радыё і тэлебачанні, існуе ірландскамоўны канал TG4. Аднак сітуацыя з ірландскай мовай ці не горшая, чым у нас з беларускай, таксама дзяржаўнай. Ірландская, дакладней — гэльская, мова вельмі моцна адрозніваецца ад ангельскай, і большасць насельніцтва Ірландыі яе проста не разумее.

Паводле Радыё Свабода.

 

Навіны Германіі «Баварыя» ў 28-мы раз стала чэмпіёнам Германіі па футболе

Серада, Красавік 18, 2018 0

Мюнхенская «Баварыя», 7 красавіка атрымаўшы ў гасцях буйную перамогу над «Аўгсбургам» (4:1) у 29-м туры нямецкай бундэслігі, стала недасягальнай для супернікаў і забяспечыла сабе 28-мы тытул чэмпіёна Германіі.

Гэта шостае запар чэмпіёнства «Баварыі», якая непадзельна пануе ў Германіі з вясны 2013 года. 6 тытулаў запар — новы рэкорд бундэслігі. Да «Баварыі» нікому не ўдалося стаць чэмпіёнам больш трох разоў запар.

За пяць тураў да фінішу ў актыве «Баварыі» — 72 ачкі, яе найбліжэйшы пераследнік, «Шальке-04″ з Гельзенкірхена, адстае на 20 балаў (!), дортмундская Барусія — ззаду праз 24 ачкі ад лідара.

Да чарговага золата «Баварыю» прывёў 72-гадовы спецыяліст Юп Хайнкес, які ў 2013 годзе завяршыў трэнерскую кар’еру, але вярнуўся ў прафесію пасля таго, як увосень 2017-га пасля серыі няўдач кіраўніцтва клуба вырашыла растацца з італьянскім настаўнікам Карла Анчалоці.

Юп Хайнкес у чарговы раз узначаліў «Баварыю» ў кастрычніку 2017 года і прывёў яе да чэмпіёнства ў бундэслізе. Акрамя таго, ён устанавіў яшчэ адзін рэкорд, здабыўшы з камандай 12 перамог запар у матчах Лігі чэмпіёнаў.

Наогул жа гэта чацвёрты прыход Юпа Хайнкеса да штурвала «Баварыі». Раней ён узначальваў каманду ў 1987-1991, 2009 і 2011-2013 гадах. І гэта ўжо чацвёртае золата Хайнкеса за рулём «Баварыі» (1989, 1990, 2013, 2018).

tut.by.

 Фота: fcbayern.com.

Ушанаванне памяці Ларысы Геніюш на Лідчыне

Серада, Красавік 18, 2018 0

7 красавіка ў вёсцы Ёдкі, каля ўсталяванага да стагоддзя БНР памятнага каменя, актывісты з Ліды і Бярозаўкі чыталі вершы Ларысы Геніюш, спявалі песні на яе словы, прагадвалі яе біяграфію а таксама тых, хто змагаўся за БНР.

З ініцыятывай ушанаваць 35-я ўгодкі з дня смерці Ларысы Геніюш выступілі Лідскія арганізацыі Таварыства беларускай мовы. У Ёдкі сабліся каля 20 чалавек з розных грамадскіх арганізацый. Месца каля памятнага каменя да 100-годдзя БНР было выбрана не выпадкова. Ларыса Геніюш у 1943 годзе была прызначана генеральным сакратаром Рады БНР.

Імпрэзу распачаў Сяржук Чарняк, які выканаў песню паводле верша Ларысы Геніюш “Куфар”.

чварняккашуракклюдзікразамк

Станіслаў Суднік прачытаў два раздзелы са сваёй паэмы “Пілігрымка дадому” пра ўстаноўку крыжа ў вёсцы Сейлавічы Нясвіжскага раёна ў пачатку 60-х гадоў, у самы разгар чарговай кампаніі па барацьбе з рэлігіяй, як засцянковыя жанчыны, па даўняй беларускай традыцыі без мужчын устанавілі адзіны на ўвесь раён крыж. І ўся савецкая ўлада нічога не змагла зрабіць з народнай воляй. Паэма толькі што апублікавана ў нясвіжскім літаратурным альманаху “Нясвіжскі ўток” № 1.

Па чарзе хлопцы чыталі вершы Ларысы Геніюш, бард Сяржук Чарняк спяваў патрыятычныя песні.

Вельмі цікава пра Ларысу Геніюш і яе пакаленне распавядаў Станіслаў Суднік. Ён сказаў, што ў таго пакалення, да якога належыць Ларыса Геніюш, фактычна нічога не было, акрамя веры ў Беларусь, нават надзеі не было. А нам сёння лягчэй, паколькі ёсць вера, ёсць надзея і нават невялікія поспехі.

Наогул, атмасфера была веснавая, перадвелікодная, і добра, што з’явілася каля Ліды яшчэ адно месца, дзе можна вольна сабрацца на невялікую нацыянальную імпрэзу, не пытаючыся асаблівага дазволу.

Наш кар.

НАША СЛОВА № 15 (1374), 11 красавіка 2018 г.

Серада, Красавік 18, 2018 0

Дарагія сябры “Нашага слова”!

Падпіска, калі глядзець па табліцы, то нібыта падрасла, але калі параўнаць з сакавіком, то зноў упала. Многія арганізацыі ТБМ стараліся ў гэты перыяд падняць падпіску ў сваіх рэгіёнах. У першую чаргу гэта Гародня, Нясвіж. Злёгку вырасла падпіска ў Менску і абласных цэнтрах, акрамя Берасця. Берасцейская вобласць — адзіная вобласць, дзе падпіска ўпала. Відавочна сказ-ваецца адсутнасць абласной арганізацыі ТБМ.

Навіны Германіі. Вялікдзень у Германіі

Панядзелак, Красавік 9, 2018 0

Як гэта па-нямецку?

У розных мовах замацаваліся розныя найменні гэтага свята. У рускай мове слова пасха сыходзіць сваімі каранямі да лацінскага наймення pascha, утворнаму ад pessach на іўрыце. Песах — так завецца сёння цэнтральнае юдзейскае свята, якое адзначаецца ў памяць пра зыход з Егіпту. Пачынаецца яно, паводле габрэйскага календара, на 15-ты дзень вясновага месяца нісан і святкуецца на працягу сямі дзён у Ізраілі і васьмі — па-за Ізраілем.

Па-нямецку свята Вялікадня завецца Ostern. Ostern — слова старажытнагерманскага паходжання, сваім значэннем цесна злучана з найменнем часткі свету — усход (Osten). Для параўнання, Easter — Вялікдзень у ангельскай мове такса-ма перагукваецца з назвай часткі свету, дзе ўстае сонца — east. Той бок, дзе ўзыходзіць сонца, лічыўся адмысловым, знакавым у хрысціян, звязаным з уваскрэсеннем Ісуса Хрыста.

Жывы паэт

Панядзелак, Красавік 9, 2018 0

У перадапошні дзень сакавіка ў Нясвіжы сабраліся разам аматары  паэзіі, каб ушанаваць  памяць паэта Паўлюка Пранузы, яго 100-гадовы юбілей. Арганізатары, а гэта сябры ТБМ і супрацоўнікі раённай бібліятэкі імя Паўлюка Пранузы, назвалі сустрэчу «Жывы паэт».

пранузачбаленакзалак

Хораша, цёпла гаварылі пра Паўла Кузьміча  дачка Алена Лявіцкая,  школьныя вучаніцы паэта Станіслава Вальчык, Наталля Плакса і літаратурны вучань Валерый Дранчук, супрацоўнік бібліятэкі Зоя Сілкова і зямляк Станіслаў Суднік. Так, праз  шматлікія ўспаміны і паўстаў паэт, як жывы. Невялікая дыктоўка, якую напісалі падчас літаратурнага свята, дапоўніла вобраз «маэстра рыфмаў». Словы для яе ўзялі з прадмовы Уладзіміра Ліпскага да  аднаго са зборнікаў нясвіжскага паэта, у якой  удзячна прыгадваюцца мілыя дэталі даўняй сустрэчы на Гарадзейскім цукровым камбінаце.

Да таго ж Уладзімір Сцяпанавіч даслаў у Нясвіж сваё прывітальнае слова: “Шаноўныя несвіжане! Перад тым, як узяцца пісаць дыктоўку пра вядомага Паэта, шчырага Педагога Паўлюка Пранузу, задумайцеся пра адну народную мудрасць: «Жыві так, каб было жыццё пасля жыцця». Як трэба жыць у зямным раі? Што рабіць, каб па табе засталася памяць? Якім ты павінен быць у сям’і,  на працы, з сябрамі?

Павел Кузьміч, сціплы і добры, шчыры і заўсёды з мілай усмешкай, даў свае ўрокі: будзь верны свайму чалавечаму гонару, будзь Беларусам, і рабі тое, на што скіраваў цябе Бог, калі пасылаў на Зямлю!

Поспехаў Вам у творчым раздуме над лёсам і жыццём Паўлюка Пранузы!”

НАША СЛОВА № 14 (1373), 4 красавіка 2018 г.

Панядзелак, Красавік 9, 2018 0

З Вялікаднем, шаноўныя беларусы!

У Менску зарэгістраваны беларускамоўны ўніверсітэт

У Беларусі ў якасці юрыдычнай асобы зарэгіст-раваны прыватны ўніверсітэт імя Ніла Гілевіча. Пра гэта  паведаміла старшыня Тавары-ства беларускай мовы імя Францішка Скарыны, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Алена Анісім, якая выступіла засна-вальніцай беларускамоўнай ВНУ:

— Мы маем дакументы аб рэгістрацыі Прыватнай ус-тановы адукацыі “Уіверсітэт імя Ніла Гілевіча”. Заснаваль-нікам выступае Таварыства бе-ларускай мовы імя Францішка Скарыны. Універсітэт зарэгіст-раваны.

РР:

— Трэба знайсці фінан-саванне, памяшканне, нейкім чынам наладзіць працу ўні-версітэта. Зараз такія пы-танні стаяць перад Тавары-ствам беларускай мовы?

— Безумоўна, але яны стаяць не толькі перад Тава-рыствам беларускай мовы, але яны ўжо стаяць і перад тымі, хто будзе працаваць непасрэ-дна ў структуры ўніверсітэта. Таварыства беларускай мовы выконвае свае функцыі, а затым перадае паўнамоцтвы непасрэ-дна кіраўніцтву ўніверсітэта. Для таго, каб яно прыступіла да дзейнасці, мы мусім зацве-рдзіць кандыдатуру рэктара. Рада ТБМ адзінагалосна пры-няла рашэнне рэкамендаваць на пасаду рэктара былога ста-ршыню ТБМ Алега Трусава.

Навучанне ва ўнівер-сітэце, як і ў іншых прыватных ВНУ, плануецца зрабіць пла-тным. Статут будучай ВНУ прадугледжвае магчымасць навучання па 56 спецыяль-насцях. Плануецца стварыць тры факультэты — гуманіта-рны, факультэт філалогіі, за-межных моў і перакладу, а таксама факультэт культура-логіі і мастацтваў.  У верасні арганізатары плануюць пачаць працу падрыхтоўчага аддзя-лення.

Улад Грынеўскі, Беларускае Радыё Рацыя.

(Працяг тэмы на ста-ронцы 2.)

100 год БНР у Лідзе

Пятніца, Красавік 6, 2018 0

Святкаванне 100-годдзя Беларускай Народнай Рэспублікі ў Лідзе арганізоўваў Лідскі гістарычна-мастацкі музей. Ліда — адзіны горад у краіне, дзе святкаванне юбілею БНР ладзіла выключна дзяржаўная структура, грамадскасць актыўна дапамагала.

Вечарыну вялі паэт Алесь Хітрун і дырэктар музея Ганна Драб. Падчас святкавання ў гэты дзень гучалі патрыятычныя песні ў выкананні Сяргея Чарняка і Зміцера Захарэвіча. Артыст Алег Лазоўскі выдатна выканаў вершы лідскіх паэтаў Уладзіміра Васько, Станіслава Судніка, а таксама класікаў Анатоля Бутэвіча і Ніла Гілевіча.

IMG_2897IMG_2904чарнякк

захарэвічкзала2кзалак

Кароткую лекцыю пра гісторыю БНР прачытаў навуковы супрацоўнік музея Ілья Пузаткін, а пра ўклад лідзян у справу БНР распавёў прызнаны гісторык Леанід Лаўрэш, які некалькі месяцаў таму назад быў прыняты ў Саюз беларускіх пісьменнікаў. Таму важным пунктам імпрэзы стала ўручэнне Леаніду Лаўрэшу пасведчання сябра Саюза пісьменнікаў, для чго з Гародні спецыяльна прыехаў старшыня абласнога аддзялення Валянцін Дубатоўка.

Трэба сказаць, што з Гародні прыехала цэлая дэлегацыя. Прафесар Аляксей Пяткевіч распавёў прысутным кароткую гісторыю БНР, а паэты Рычард Бялячыц і Ала Нікіпорчык дадалі свае вершу ў лідскую паэтычную нізку. Валянцін Дубатоўка прэзентаваў альманах «Новы замак» за 2017 год і шчыра павіншаваў усіх прысутных са слаўным юбілеем.

пяткевічклаўрашк

Ад Ліды акрамя Алега Лазоўскага вершы чыталі Ганна Рэлікоўская, Міхась Мельнік, Алесь Мацулевіч, Станіслаў Суднік.

суднікк

Атрымалася свята, якога ў Лідзе даўно не было, што праўда і такой даты не было. Людзі пакідалі залу са словамі падзякі ў адрас калектыву музея і гарадскіх уладаў у цэлым. Той рэдкі выпадак, калі ўладу не лаялі, а шчыра дзякавалі. Дзякавалі не толькі за імпрэзу, а за дзяржаўны падход да пытання кансалідацыі гра-мадства на грунце беларускага патрыятызму.

У Лідзе ўжо многія гады ідзе цеснае супрацоўніцтва паміж грамадскімі арганізацыямі і органамі ўлады, так будзе і далей.

Наш кар.