Навіны Германіі. Беларуска-нямецкае супрацоўніцтва па пераадоленні наступстваў Чарнобыля

Аўторак, Красавік 25, 2017 0

Да 31 угодкаў аварыі на ЧАЭС Міжнародны савет «Будучыня — дзецям Чарнобылю», Беларуская асацыяцыя журналістаў, міжнародны Прэс-клуб і журналіст Аляксандр Тамковіч арганізавалі 12 красавіка дыскусію «Чарнобыль: паміж мінулым і будучыняй» з прэзентацыяй нямецкага варыянту кнігі «Чарнобыльскі шлях. Ад катастрофы — да саду надзеі».

У імпрэзе, падтрыманай культурніцкай кампаніяй «Будзьма беларусамі!», узялі ўдзел Нобелеўская лаўрэатка па літаратуры 2015 года Святлана Алексіевіч, рэжысёр Вячаслаў Нікіфараў, старшыня Саюза беларускіх пісьменнікаў Барыс Пятровіч, Ангела Геснер з Ротвайля, лекар-педыятр  Валянціна Смольнікава з Буда-Кашалёва і кіраўніца праекту » Жыццё з дыябетам» Людміла Марушкевіч.

тамковічкпятровічкалексіевіч2калексіевіч1к

Аляксандр Тамковіч паведаміў, што ідэя стварэння кнігі нарадзілася пасля круглага стала, прысвечанага Генадзю Грушавому некалькі гадоў таму. Святлана Алексіевіч падтрымала аўтара і напісала адзін з раздзелаў кнігі. Беларускі варыянт склаў 350 старонак з 240 ілюстрацыямі. Нямецкі фармат быў пашыраны да 300 фотаздымкаў і дадатковых мапаў Чарнабыльскага рэгіёна. Аўтар падзякаваў нямецкай амбасадзе за дапамогу ў стварэнні кнігі, у арганізацыі паездак у забруджаную зону і ў Германію, дзе ў розных гарадах дзейнічаюць ініцыятывы дапамогі фонду «Дзецям Чарнобыля».

Аўтар узгадаў, што Генадзь Грушавы быў адным з першых свабодных філосафаў, які дапамагаў пераасэнсаваць планетарныя маштабы Чарнобыльскай аварыі і дабрачынцам, які здолеў арганізаваць дапамогу пацярпелым і стварыць фонд «Дзецям Чарнобыля», які быў зарэгістраваны 20 лістапада 1990 года.

Аднымі з першых адгукнуліся на бяду і выдзелілі грашовы ўнёсак чальца Саюза беларускіх кінематаграфістаў.

Пра гэта засведчыў на сустрэчы кінарэжысёр Вячаслаў Нікіфараў. Ён падкрэсліў, што чалавецтва існуе на небяспечнай мяжы. Каб знізіць рызыку, патрабуецца асабістая адказнасць людзей за стан прыроды, экалогіі, здароўя.

Для самога Аляксандра Тамковіча з’яўляецца парадоксам, што на Беларусі працягваецца будаўніцтва Астравецкай АЭС, у той час, калі Германія прыняла закон аб паступовай адмове ад ядзернай энергетыкі да 2022 года.

На імпрэзе выступіла адна з гераінь кнігі «Філасофія дабрыні»  Марына Казакова, якая прадстаўляла фонд «Дзецям Чарнобыля» ў ААН у 90-тыя гады. Там яна сведчыла пра экалагічных эмігрантаў, якія вымушаны былі з’язджаць са сваёй тэрыторыі, пакідаць родныя хаты, могілкі.

Педыятр Валянціна Смольнікава з Буда-Кашалёва распавяла пра супрацоўніцтва  з выдатнымі дактарамі — прафесарам Яўгенам Дзямідчыкам і яго сынам, якія даследвалі рак шчытападобнай залозы ў дзяцей у Гомельскай вобласці і рабілі аперацыі маленькім пацыентам.

— Саркафаг абыякавасці апусціўся на сэрцы чыноў-нікаў, якія вырашаюць лёсы людзей. Зараз на першым месцы дзеці чыноўнікаў і сілавікоў, а дзеці Чарнобыльскай зоны застаюцца ў цені. Між тым, у нашых дзетак уся табліца Мендзялеева (цэзій, стронцый) у костках, валасах. Бацькам вельмі цяжка гадаваць дзяцей-інвалідаў.

Яшчэ адна з гераінь кнігі А. Тамковіча Людміла Паўлаўна Марушкевіч была ра-ней настаўніцай матэматыкі. З 1992 года яна ўзначальвае ініцыятыву «Жыццё з дыябетам», вывозіла дзяцей на аздараўленне ў Англію. Праз ініцыятыву тысячы дзетак атрымалі дапамогу і палепшылі стан здароўя.

Старшыня Саюза беларускіх пісьменнікаў Барыс Пятровіч  распавёў, што працаваў у тыя часы ў «Гомельскай праўдзе.» Першая інфармацыя, якая прайшла на старонках газеты была вельмі сціслай. Усе рыхтаваліся да Першамая. Зразумець маштабы бяды давялося потым, калі шведскае радыё паведаміла пра радыяцыйнае воблака ў Еўропе. Ужо пазней былі камандзіроўкі па Хойніцкім, Нараўлянскім і Брагінскім раёнах. У беларускай літаратуры тэма Чарнобыля знайшла адлюстраванне ў творах А. Федарэнкі, Я. Брыля, Ю. Станкевіча, Св. Алексіевіч, В. Санько.

Усім прысутным на імпрэзе цікава было паслухаць меркаванне Нобелеўскай лаўрэаткі Святланы Алексіевіч, якая прысвяціла важнай тэме сваю кнігу » Чарнобыльская малітва».

— У той перыяд сышліся разам дзве планетарныя катастрофы: адна палягала ў тым, што сацыялізм, як ідэя скон-чыўся, іншая — касмічная, Чарнобыльская бяда, была засакрэчана.

У тыя часы я гаварыла з людзьмі, якія перажылі патрасенне і шукалі выратавання. Яны адчувалі, што дзяржава ім хлусіць, і ім патрэбна самаар-ганізоўвацца.

Найбольшую пашану трэба аддаць Генадзю Грушавому, які на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў працаваў для чарнобольскіх дзяцей і дзейнічаў для развіцця псіхалогіі і асэнсавання пераменаў.

Адным са злачынстваў улады бачыцца тое, што Чарнобыль не стаў той з’явай, пра якую можна было б казаць адкрыта. Калі б прафесар Бандажэўскі, адзін з самых цікавых даследчыкаў гэтай тэмы, не сядзеў бы ў турме, то мы б маглі больш супрацьстаяць катастрофе. Зараз мы можам рабіць гэта толькі агульнымі намаганнямі.

Пісьменніца распавяла пра наведванне Японіі пасля землятрусу і аварыі на Фукусіме. Выклікамі з будучыні назвала Нобелеўская лаўрэатка тое, што перажывалі беларусы і японцы ў часы тэхнагенных аварый.

У сваіх 18-ці кнігах журналіст і пісьменнік А. Тамковіч адлюстроўвае падзеі найноўшай гісторыі. Ён стварае летапіс народнай памяці, захоўваючы менавіта памяць народа, а не памяць улады, па слове Св. Алексіевіч, занатаваным  на старонках кнігі «Філасофія дабрыні».

Эла Дзвінская,

фота аўтара.

  1. Аляксандр Тамко-віч;
  2. Святлана Алексіевіч;
  3. Святлана Алексіевіч, Генадзь Мерчы, Аляксандр Тамковіч;
  4. Барыс Пятровіч.

НАША СЛОВА № 16 (1323), 19 красавіка 2017 г.

Аўторак, Красавік 25, 2017 0

Храм дзвюх канфесій

Сёлета, калі католікі і праваслаўныя святкавалі Вя-лікдзень разам, можа, най-больш урачыста было ў невя-лікім храме вёскі Бярозаўка Докшыцкага раёна на Віцеб-шчыне.    Святыня, якой апяку-ецца а. Марэк Пасюта OFMCap, стала кропкай аб’яд-нання жыхароў вёскі не толькі каля алтара на малітве, але і ў сумеснай працы на зямлі.

Святыня паўстала ста-раннямі многіх людзей, у па-мяць аб працы якіх была асве-чана спецыяльная табліца з надпісам:

«У памяць пра ўсіх, хто захоплены прыгажосцю створанага свету, ператварыў яе ў чалавечы ўчынак у гэтым будынку аж да часу, пакуль яго сцены не сталі асновай для Божай святыні ў годзе Пана 2010, паказваючы ўсім надзею Ўваскрасення».

Святыня, якая лічыцца афіцыйна касцёлам Маці Божай Вастрабрамскай, была асве-чана цяпер ужо біскупам Віце-бскім на пенсіі Ўладзіславам Блінам. Але асаблівасцю яе ёсць тое, што гэта — агульны храм і для католікаў, і для пра-васлаўных. У алтары абапал агульнабеларускага абраза Маці Божай Вастрабрамскай (гэты абраз вісіць на Беларусі і ў каталіцкіх, і ў праваслаўных храмах) размешчаны абразы каталіцкага і праваслаўнага святых, а таксама крыжы абе-дзвюх канфесій. Маліцца сюды ідуць усе. Сімвалічна і тое, што храм перароблены з былой кал-гаснай адміністрацыі, своеасаб-лівая рэканкіста ў памяць пра многія сотні храмаў, ператвора-ных некалі ў клубы, канторы, склады і інш.

Наш кар. 

Навіны Германіі. Нямецкія ўлады будуць штрафаваць сацсеткі за фэйкі і агрэсію

Аўторак, Красавік 18, 2017 0

Нямецкі ўрад у мінулую сераду ўхваліў ўвядзенне штрафаў на суму да 53 млн. даляраў супраць сацыяльных сетак, якія не будуць выдаляць паведамленні і фэйкавыя навіны, што распальваюць нянавісць, пасля скаргаў карыстальнікаў.

«Злачынствы на глебе нянавісці, з якімі недастаткова эфектыўна змагаюцца, уяўляюць велізарную небяспеку для мірнага адзінства свабоднага, адкрытага і дэмакратычнага грамадства», — цытуе ВВС заяву кабінета міністраў.

З тых часоў, як у Германію ў 2015 годзе прыбыло больш за мільён мігрантаў, колькасць распальваючых варожасць нападак у сацыяльных сетках вырасла ў шмат разоў.

Урад некалькі разоў папярэджваў інтэрнет-кампаніі, што яны недастаткова эфектыўна змагаюцца з падобным кантэнтам.

Акрамя таго, у верасні гэтага года ў Германіі пройдуць выбары. Многія нямецкія палітыкі асцерагаюцца, што перад выбарамі ў сацыяльных сетках з’явіцца мноства лжывай інфармацыі.

У выпадку, калі законапраект атрымае ўхваленне парламента, у сацсетак будзе толькі 24 гадзіны пасля паступлення скаргі, каб выдаліць допісы, якія адкрыта парушаюць нямецкі закон.

Законапраект, ухвалены кабінетам міністраў, таксама тычыцца дзіцячай парнаграфіі і дзейнасці, звязанай з тэрарызмам, у інтэрнэце.

У Германіі ўжо дзейнічае адзін з самых жорсткіх у свеце законаў аб агрэсіўнай рыторыцы, які тычыцца распаўсюджвання зневажальных звестак, паклёпу, падбухторванняў і пагроз.

 

nn.by.

«Абрады маёй краіны» працягваюцца…

Аўторак, Красавік 18, 2017 0

Народная творчасць заўсёды пераважала ў дзейнасці нашых клубных устаноў культуры. У гэтым кірунку ў 2016 годзе ў Год культуры ў ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці» стартаваў праект — адраджэнне «Абрады маёй краіны». І як паказала практыка, абудзіў у насельніцтва жывую цікаўнасць да гэтых мерапрыемстваў. Таму ў бягучым годзе праект — адраджэнне мае працяг. Пра нашу абраднасць шмат разоў пісала рэспубліканская газета «Культура». А ў бягучым годзе, у канцы сакавіка, завітаў тэлеканал «Беларусь — 3″  на здымкі перадачы «Наперад у мінулае».

дзеўкік

Здымалі ў філіяле «Беліцкі Дом культуры» абрад «Юр’е». Удзельнікі аматарскага аб’яднання «Вяртанне да вытокаў» расказалі, як праводзіўся раней і як цяпер аднавілі, з дапамогай мясцовых старажылаў, гэты абрад. У выкананні вакальнага гурта «Надзея» гучалі юр’еўскія песні: «А мы Юр’е сустрачалі», «Маладая, малодачка», «У мураванай мураванцы», «Юр’ева маці ў свет пайшла», «Ідзе, ідзе карагод», «За гарою хмара ўстала».

У аграгарадку Ходараўцы здымалі абрад «Гуканне вясны». Работнікі філіяла «Ходараўскі Дом культуры» як і здаўна, праводзілі гэты абрад на ўзгорку каля лесу. Расклаўшы вогнішча, дзеці і моладзь вадзілі карагоды, падкідалі, зробленыя з паперы птушачкі, імітуючы рухі крылаў, каб паскорыць прылёт сапраўдных птушак. Дзеці з задавальненнем крычалі : «Жавараначкі, прыляціце, вясну прынясіце — у-у-у-«. Фальклорны гурт «Талер» аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры выканаў песні-вяснянкі: «Дзякуй Богу, што вясна прыйшла», «Жавараначкі прыляціце», «А ў лесе, лесе», «Ах ты, вясна-красна», «Моладзец, моладзец «.

Напрыканцы хочацца сказаць, што нават, калі да абраднасці нашых продкаў іншым разам і дабаўляюцца элементы сучаснасці, то ўсяроўна традыцыі працягваюць сваё жыццё. А гэта самая сапраўд-ная повязь часоў.

Г.М. Некраш,

вядучы метадыст аддзела метадычнай і культурна-масавай работы ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці».

 

 

НАША СЛОВА № 15 (1322), 12 красавіка 2017 г.

Аўторак, Красавік 18, 2017 0

Хрыстос уваскрос!

З Вялікаднем, дарагія беларусы!

Хрыстос уваскрос!

І свет прачнуўся

вясной на голлечку бяроз.

Ударыў звон на Беларусі:

Хрыстос уваскрос!

Хрыстос уваскрос!

Хрыстос уваскрос з крыві і болю,

каб светач праўды не пагас.

Васкрос Ён для крывіцкіх сёлаў,

васкрос Ён, брацці, і для нас.

Так будзем помніць мы ў кайданах,

падняўшы сэрцы ўгару,

што так, як Бог ускрыжаваны,

уваскрэсне наша Беларусь!

Ларыса Геніюш.

1954 г.

 

Навіны Германіі. Германія — Беларусь. Чым гандлюем?

Аўторак, Красавік 11, 2017 0

Пералік тавараў, якія Беларусь пастаўляла ў Германію ў студзені-ліпені 2016 г., прыкладна ў чатыры разы менш пераліку закупленых па імпарце нямецкіх тавараў.

 

ПРАДАЁМ З ДЫСКОНТАМ

У першую пяцёрку найболей запатрабаваных у Германіі беларускіх тавараў увайшлі сырая нафта, уключаючы газавы кандэнсат, гарачакатаныя пруткі з нелегіраванай сталі, падоўжна-распілаваныя матэрыялы, легкавыя аўтамабілі і мэбля. Аб’ёмы паставак гэтай прадукцыі нарасцілі, але прадавалі па ніжэйшым, чым летась, кошце.

Амаль палову беларускага экспарту ў Германіі займае сырая нафта — каля 48%. Усяго ў Германію было пастаўлена 945,9 тыс. т сырой нафты на суму 253,704 млн. дол. Пастаўкі ў натуральным выразе ўзраслі на 0,7 %, але ў грашовым выразе зменшыліся амаль на адну траціну — на 32,3 %.

Другая па аб’ёме пазіцыя беларускага экспарту — гарачакатаныя пруткі з нелегіраванай сталі. У натуральным выразе экспарт гэтай прадукцыі вырас на 10,8 % да 88,1 тыс. т, у грашовым выразе зменшыўся на 17,5 % да 26,202 млн. дол. Прыкладна такая ж сітуацыя з пастаўкай падоўжна-распілаваных матэрыялаў: у натуральным выразе экспарт узрос на 10,5 % да 240,4 тыс. кв. м, у грашовым выразе зменшыўся на 1,4% да 24,711 млн. дол.

Школьныя канікулы — добры час для паэзіі

Аўторак, Красавік 11, 2017 0

На вясновых канікулах у Ходараўскім ВПК д/с — СШ дзейнічаў дзіцячы аздараўленчы лагер «Усмешка». Трэба сказаць, ён штолета адчыняе свае дзверы для школьнікаў і кожны раз пакідае незабыўныя ўражанні і ўспаміны. Зараз тут з вучнямі 2-7 класаў выхавальнікі рэалізоўвалі распрацаваны імі праект «Мы дзеці роднай зямлі».

Мы, вучні, стварылі атрад «Зямляне» і сваім дэвізам абралі словы : «Я ганаруся, што я з Беларусі». У рамках праекту нас чакала многа цікавых мерапрыемстваў. Напрыклад, «Беларуская музычная скарбонка», дзе мы даведаліся шмат цікавага пра беларускія народныя інструменты, глыбей пазнаёміліся з творчасцю «Песняроў», «Троіцы», Анатоля Ярмоленкі і  Алесі. Мы не толькі гулялі, але і папаўнялі свае веды пад час гульняў, віктарынаў «Славутыя імёны Беларусі», «Ад Гедыміна да нашых дзён», «У гасцях у беларускай казкі», «Школа Кукарамбскіх навук» і інш. Нашы выхавальнікі паказвалі нам цікавыя відэаролікі пра беларускую архітэктуру, прыроду.

Сумесна з сельскім  домам культуры мы гукалі вясну, і нам нават пашанцавала прыняць удзел у здымках тэлепраграмы «Наперад — у мінулае».

Але самай яркай падзеяй у школьным лагеры стала адкрыццё змены. На наша мерапрыемства «Дзе песня льецца, там весела жывецца!» прыехалі госці — лідскі бард, намеснік старшыні Лідскай гарадской арганізацыі ТБМ Сяржук Чарняк і сябры літаратур-нага аб’яднання «Суквецце», сябры ТБМ — паэты Міхась Мельнік і Іван Гушчынскі. Мы з захапленнем слухалі іх вершы — сур’ёзныя і гумарыстычныя, простыя і трошкі філасофскія. Іх паэты чыталі лёгка, хораша і артыстычна, як не чытаў нам ніхто з настаўнікаў. Сюрпрызам для ўсіх стала вы-ступленне нашай настаўніцы англійскай мовы Галіны Іванаўны Малец, якая прачытала свой уласны верш пра Беларусь. А мы і не ведалі, што яна піша вершы!

1к3к

А потым былі песні. Сяргей Вацлававіч выконваў іх на словы беларускіх паэтаў Генадзя Бураўкіна, Максіма  Багдановіча, Міхася Мельніка і іншых. Разам з ім спявалі нашы настаўнікі і, канешне, мы, вучні. «Я не ганю землі чужыя», «Тры чарапахі», «Простыя словы» яшчэ доўга гучалі ў нашых сэрцах.

Мы, вучні і настаўнікі, хочам падзякаваць нашым гасцям — Міхасю Іванавічу Мельніку, Івану Сцяпанавічу Гушчынскаму і Сяргею Вацлававічу Чарняку — за цікавую сустрэчу і творчую атмасферу, якую яны стварылі ў нашым лагеры. Мы пастараемся захаваць яе да канца змены.

Вучні Ходараўскай СШ.

Свята ткацтва

Аўторак, Красавік 11, 2017 0

У мінулую суботу аддзел рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці» адкрыў выставу традыцыйнага ткацтва Лідскага раёна «Белыя сцяжкі».

хлебк

У аддзеле рамёстваў не першы год вядзецца праца па адраджэнні і захаванні рэгіянальнага шматнітовага або белага фактурнага ткацтва. Гэта — святочныя ручнікі, абрусы з характэрнай ажурнасцю, эфектнай выявай фактуры на паверхні палатна.

дзяўчатыкдзеціклюдзікпосцілкік

Мерапрыемства пад назвай «Свята ткацтва» аб’яднала пад адным дахам этнаграфічны фонд аддзела рамёстваў, сельскіх Дамоў культуры Лідскага раёна і ўласныя калекцыі аматараў, якія збераглі сваю сямейную спадчыну, як найлепшую памяць аб сваіх родных. Паважаным госцем свята была М.М. Віннікава — кандыдат мастацтвазнаўства «Цэнтра даследаваняў беларускай культуры, мовы і літаратуры нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», аўтар навуковых даследванняў па беларускім народным тэкстылі і традыцыйным касцюме. Марыя Мікалаеўна адзначыла стараннасць да вывучэння гісторыі рэгіянальнага ткацтва, адсутнасць паказухі, наяўнасць вялікай колькасці прадметаў ткацтва, выкананых у розных тэхніках.

Фінальныя акорды «Лідскага падворка»

Аўторак, Красавік 11, 2017 0

У гэтыя дні на Лідчыне праходзіць завяршальны этап раённага агляду-конкурсу канцэртных праграм «Лідскі падворак». Лепшыя з лепшых сваіх канцэртаў далі артысты філіялаў ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці » —  «Ёдкаўскі Дом культуры», «Ходараўскі Дом культуры», «Ганчарскі Дом культуры», «Крупаўскі Дом культуры» і «Гудскі цэнтр творчасці і вольнага часу».

чацвёраквакалкбабык

Гэтыя выхадныя дні, насычаныя творчым узнёсам, уразілі шматлікіх гледачоў аграгарадкоў Лідскага раёна. Да ўдзелу ў традыцыйным аглядзе-конкурсе клубныя ўстановы падрыхтавалі яскравыя канцэртныя праграмы: «Добры дзень, суседзі!», «Ходараўскія вячоркі», «Ударым песнямі і смехам па нашых жыццёвых агрэхах», «Сузор’е талентаў» і «Творчая капель».

Увогуле, справаздачныя праграмы былі настолькі адточаны і адшліфаваны, што нават самае строгае журы не змагло б знайсці ў іх ні малейшай заганы. Музычнае афармленне, рэжысура, трапна ўпрыгожаныя залы, з густам прыбраныя  артысты і, канешне ж, сцэнічнае майстэрства, талент выканаўцаў дапамаглі зрабіць канцэртныя праграмы незабыўнымі.

НАША СЛОВА № 14 (1321), 5 красавіка 2017 г.

Аўторак, Красавік 11, 2017 0

Саюз беларускіх пісьменнікаў уключаны ў пералік творчых саюзаў Беларусі

25 сакавіка на Нацыя-нальным прававым партале Рэ-спублікі Беларусь pravo.by бы-ла апублікавана адпаведная пастанова Міністэрства куль-туры.

Пастанова «Аб унясен-ні зменаў і дапаўненняў у па-станову Міністэрства культу-ры Рэспублікі Беларусь ад 30 студзеня 2017 года № 7″ да-паўняе былы пералік творчых саюзаў на тры адзінкі: ГА «Са-юз беларускіх пісьменнікаў», РГА «Беларускі літаратурны саюз «Полоцкая ветвь», ГА «Беларуская гільдыя майстроў і рамеснікаў».

Нагадаем, што 19 лю-тага Міністэрства размясціла на сваім сайце Пастанову № 7, дадаткам да якой быў сфар-міраваны пералік творчых са-юзаў, дзе не знайшлося месца для Саюза беларускіх пісьмен-нікаў. Паводле пастановы, сябры Саюза, якія знаходзіліся на творчай працы, аўтаматычна ўключаліся ў лік «дармаедаў» і мусілі плаціць адпаведны па-датак.

Пастанова Міністэр-ства культуры з’яўляецца рэак-цыяй на заявы і звароты Саюза беларускіх пісьменнікаў з па-трабаваннем перагледзець па-станову № 7 і вярнуць най-старэйшай прафесійнай арга-нізацыі пісьменнікаў Беларусі статус творчага саюза.

Прэс-служба Саюза беларускіх пісьменнікаў.