500-годдзе Рэфармацыі

Аўторак, Лістапад 29, 2016 0

31 кастрычніка ў Германіі афіцыйна стартаваў юбілейны год, прысвечаны Марціну Лютару. Па ўсёй краіне будуць праходзіць культурныя мерапрыемствы з нагоды 500-годдзя Рэфармацыі, а саму круглую дату адзначаць у 2017 годзе.

LUTHER_CDShorts

Blindausgaben welche das zukünftige Aussehen der neuen Lutherbibel zeigen, liegen am 16.06.2016 in Einer Druckerei in Nördlingen (Bayern). Fünf Jahre wurde der Text der Bibel geprüft und überarbeitet, nun geht sie in den Druck. Foto: Karl-Josef Hildenbrand/dpa |

Blindausgaben welche das zukünftige Aussehen der neuen Lutherbibel zeigen, liegen am 16.06.2016 in Einer Druckerei in Nördlingen (Bayern). Fünf Jahre wurde der Text der Bibel geprüft und überarbeitet, nun geht sie in den Druck. Foto: Karl-Josef Hildenbrand/dpa |

31 кастрычніка лічыцца зыходнай кропкай у гісторыі Рэфармацыі. Менавіта ў гэты дзень у 1517 годзе заснавальнік пратэстантызму святар Марцін Лютар прыбіў да брамы Замкавай царквы ў Вітэнбергу свае славутыя «95 тэзісаў». У гэтым дакуменце багаслоў раскрытыкаваў ролю царквы ва ўратаванні, практыку продажу індульгенцый, права рымскіх пап на адпушчэнне грахоў і заклікаў лічыць адзінай крыніцай хрысціянскіх ісцін не царкву і яе функцыянераў, а Біблію.

Мая малая радзіма

Аўторак, Лістапад 29, 2016 0

У рамках дэкады гістарычна-культурнай і прыроднай спадчыны рэгіёна «Мая малая радзіма» ў перыяд з 1  па 4 лістапада 2016 года быў праведзены Лідскі раённы фестываль музеяў устаноў адукацыі.

У фестывалі прынялі ўдзел Рады 12 музеяў устаноў адукацыі:

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Сярэдняя школа №1 г. Ліды»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Сярэдняя школа №5 г. Ліды»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Сярэдняя школа №6 г. Ліды»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Сярэдняя школа №11 г. Ліды»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Сярэдняя школа №12 г. Ліды»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Сярэдняя школа №15 г. Ліды»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Сярэдняя школа №17 г. Ліды»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Гімназія №1 г. Бярозаўкі»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Бердаўскі навучальна-педагагічны комплекс дзіцячы сад — сярэдняя школа»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Ёдкаўская сярэдняя школа»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Крупаўская сярэдняя школа»,

— дзяржаўная ўстанова адукацыі «Першамайская сярэдняя школа».

У рамках фестывалю, у дзень адкрыцця, яго ўдзельнікамі былі прадстаўлены і творча прэзентаваны тэматычныя выставы рознай скіраванасці.

У другі дзень фестывалю прайшоў фінал, ужо стаўшага традыцыйным, раённага краязнаўчага конкурсу «Знаходка года». Усе знаходкі былі творча абаронены з выкарыстаннем слайд-прэзентацыі, у якой былі адлюстраваны вынікі пошукавай працы, апісанне прадмета, яго гісторыя.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

muz3kmuz4k

У рамках трэцяга фестывальнага дня ўдзельнікі прэзентавалі сцэнарныя распрацоўкі завочнай краязнаўчай экспедыцыі «Вулачкамі старадаўняга горада» і даследчыя працы «Мой род, мая сям’я».

Фестываль школьных музеяў садзейнічаў актывізацыі і далейшаму ўдасканаленню краязнаўчай, пошукава-даследчай працы ва ўстановах адукацыі, яе папулярызацыі і абмену досведам паміж педагогамі, адказнымі за краязнаўчую працу ва ўстановах адукацыі, кіраўнікамі музеяў устаноў адукацыі, навуковымі супрацоўнікамі Лідскага гістарычна-мастацкага музея.

Наш кар.

НАША СЛОВА № 47 (1302), 23 лістапада 2016 г.

Панядзелак, Лістапад 28, 2016 0

110 гадоў таму назад выйшла “Наша ніва”

«Наша ніва» (тагач. лац. «Nasza niwa») — штотыднёвая грамадска-палітычная, навукова-асветніцкая і літаратурна-мастацкая газета нацыяльна-адраджэнцкага кірунку. Выдавалася ў Вільні, па-беларуску, у перыяд 10(23).11.1906 — 7(20).8.1915. Друкавалася кірыліцай, да 18(31).10.1912 таксама і лацінкай. Звычайны тыраж складаў 4,5 тыс. асобнікаў. Выхад газеты быў спынены ў сувязі з набліжэннем расійска-нямецкага фронту да Вільні.

Заснавальнікі — кіраўнічая група Бела-рускай сацыялістычнай грамады (Іван Луцкевіч, Антон Луцкевіч, Вацлаў Іваноўскі, Аляксандр Уласаў, Цётка (Алаіза Пашкевіч) і інш.) Тая ж група кіравала газетай і пасля распаду Беларус-кай сацыялістычнай грамады да сакавіка 1914 г. Заснаванне газеты было вынікам рашэння Вілен-скай канферэнцыі БСГ (3-4 чэрвеня 1906). А. Луцкевіч, пішучы паказанні следчаму НКУС, успамінаў, што непасрэдная ініцыятыва закла-дання беларускага друку належала яго брату Івану.

Рэдактары-выдаўцы: Зыгмунт Вольскі, Аляксандр Уласаў — з 8(22?).12.1906, Янка Купала — з 7(20).3.1914 рэдактар, з 16.5.1914 рэдактар-выдавец. Рэдактары аддзелаў у розны час: Янка Купала, Якуб Колас, Змітрок Бядуля, Хведар Імшэнік (заг. канторы і сакратар рэдакцыі да 1909), Вацлаў Ластоўскі (з 1909 сакр. рэдакцыі), Ядвігін Ш., Сяргей Палуян (С. Ясяновіч), Альгерд Бульба (В. Чыж).

Першы нумар газеты выйшаў у дру-карні Марціна Кухты.

Навіны Германіі. Святлана Алексіевіч і Герта Мюлер выступілі ў Мюнхенскім універсітэце

Панядзелак, Лістапад 21, 2016 0

Беларуская і нямецкая нобелеўскія лаўрэаты ўпершыню сустрэліся ў рамках Літаратурнага фэсту, які праходзіць у сталіцы Баварыі.

Тэмай сустрэчы сталі мова і паэзія пры дыктатуры, паведамляе «Наша Нiва» са спасылкай на «Suddeutsche Zeitung».

Актавая зала Мюнхенскага ўніверсітэта 11 лістапада быў перапоўнены: ахвотнікаў паслухаць адразу двух пратаганістаў сучаснай літаратуры сабралася нямала. Мадэратарам выступіў рэдактар «Suddeutsche Zeitung» Йенс Бiскi (Jens Bisky).

Калі Святлану Алексіевіч прадстаўляць беларускай публіцы няма патрэбы, пра Герту Мюлер варта сказаць пару слоў. Яна нарадзілася ў Румыніі, у 1987 годзе пераехала ў Германію. Асноўнай тэмай яе твораў стаў досвед таталітарнай штодзённасці. У 2009 годзе ўзнагароджана Нобелеўскай прэміяй — за створаны ў яе творах «пейзаж бяздомнасці (Heimatlosigkeit)».

Тэма, якая абмяркоўвалася, вельмі хваравітая для нямецкай пісьменніцы, маці якой была ў лагеры, і якая сама пераследвалася ў сацыялістычнай Румыніі. У дыскусіі яна падагульніла сваю спрактыкаванасць у «мове прыгнечаных», якая часцей за ўсё была маўчаннем ці кароткімі, загадкавымі выразамі: «Вецер халадней за снег» ці «Смага горш за голад».

Успамінамі пра сваё дзяцінства гэтыя разважанні развіла Алексіевіч. Яна распавяла пра вясковых жанчын, як яны ўспаміналі свае апошнія начныя гутаркі з мужамі — перад тым, як тыя пайшлі на фронт. Гэта таксама пра мову: ніколі больш не чула Алексіевіч такіх гутарак пра каханне. Менавіта гэты досвед паз-ней прывёў Алексіевіч да яе «раманаў у галасах».

Як адзначыла журналістка нямецкай газеты, гаворка пісьменніц была вельмі жвавай. Яны ніколі раней не сустракаліся, але шмат чулі адна пра адну. Гэта ўмацоўвала іх узаемную цікавасць. «У публікі склалася ўражанне, быццам яна падслухоўвае мастацкую гутарку на вышэйшым узроўні».

Хартыя-97.

Навіны Германіі. Мітрапаліт Кандрусевіч прыняў удзел у адкрыцці нямецка-беларускай выставы, прысвечанай «Трасцянцу»

Панядзелак, Лістапад 21, 2016 0

Беларуска-нямецкая перасоўная выстава, прысвечаная гісторыі лагера смерці «Трасцянец» адкрылася 8 лістапада ў Гамбургу. Адкрыццё выставы было прымеркавана да 75-й гадавіны адпраўкі першага цягніка з нямецкімі яўрэямі ў Менскае гета.

zalakvystavak

Удзел у адкрыцці выставы, прысвечанай найбуйнейшаму на тэрыторыі Беларусі лагеру смерці ў часы Другой сусветнай вайны, прынялі намеснік міністра замежных спраў Беларусі Валянцін Рыбакоў, настаяцель прыходу храма Усіх Святых протаіерэй Фёдар Поўны, Мітрапаліт Менска-Магілёўскі Тадэвуш Кандрусевіч, прадстаўнікі ўраду ФРГ, а таксама пасол МЗС Гер-маніі Фелікс Кляйн.

Арганізатары праекту — міжнародны адукацыйны цэнтр (Дортмунд), Менскі міжнародны адукацыйны цэнтр імя Ё. Раў, Фонд «Помнік забітым яўрэям Еўропы» (Берлін).

Праца над стварэннем выставы вялася з восені 2014 года. Распрацоўкай канцэпцыі выставы займалася беларуска-нямецкая працоўная група з ліку беларускіх і нямецкіх гісторыкаў, архівістаў і даследчыкаў.

Плануецца, што пасля Гамбурга выстава накіруецца і ў іншыя гарады Германіі, адкуль ішла дэпартацыя яўрэяў у Беларусь. У сакавіку 2017 года выстава адкрыецца ў Менску.

Паводле ibb.by (IL).

Падарожжа па «Шчучынскім мерыдыяне»

Панядзелак, Лістапад 21, 2016 0

Народная мудрасць гаворыць: «Лепш адзін раз убачыць, чым сто разоў пачуць». Менавіта такім прынцыпам кіруюцца вучні і настаўнікі СШ № 11 г. Ліды, ведаючы пры гэтым, што наша беларуская зямля прыгожая ў любую пару года. Восеньскія канікулы не сталі выключэннем. Шмат куткоў ёсць у нас, якія не проста зачароўваюць сваёй прыгажосцю, але і ўражваюць багатай гісторыяй.

Упэўненыя і зацікаўленыя вучні 5-11 класаў адправіліся ў падарожжа пад таямнічай назвай «Шчучынскі мерыдыян». Менавіта з поўначы Шчучынскага раёна на поўдзень пралёг маршрут падарожжа.

vasilishkik

Першым населеным пунктам, з якім нам давялося пазнаёміцца, стала невялікая вёска Старыя Васілішкі, дзе мы наведалі клуб-музей Чэслава Немана, аднаго з самых вядомых рок-музыкантаў Усходняй Еўропы ХХ стагоддзя. У свой час яго параўноўвалі з найбольш знакавымі асобамі ў гісторыі польскай музыкі, а на пачатку 2000-х гадоў у вёску Старыя Васілішкі пачалі масава наведвацца турысты, каб пазнаёміцца з месцам, дзе нарадзіўся і дзе вырас Чэслаў Неман. Сёння ў хаце намаганнямі загадчыка музея Уладзіміра Уладзіміравіча Сенюты створаны багатыя экспазіцыі: асабістыя рэчы, шматлікія фотаздымкі, відэа- і аўдыёзапісы выступленняў музыканта, а самае галоўнае, як мы заўважылі, — гэта захаваная атмасфе-ра таго часу. Нездарма штогод у Старыя Васілішкі з’язджаюцца прыхільнікі музыканта з розных краін свету. Акрамя клуба-музея Чэслава Немана, мы змаглі наведаць незвычай-най прыгажосці касцёл Святых Пятра і Паўла. Чым жа ўражвае касцёл? Па-першае, тым, што размешчаны ў вельмі прыгожым месцы; па-другое, здзіўляе знешняй прыгажосцю і багатым унутраным убраннем; па-трэцяе, сваёй гісторыяй. Нашу ўвагу прыцягнулі замалёваныя надпісы на мар-муровых плітах пры ўваходзе ў касцёл. Як нам растлумачылі, там былі напісаны імёны заснавальнікаў храма, але напрыканцы ХIХ стагоддзя гародзенскі губернатар загадаў іх замаляваць, бо імя імператара Мікалая II было сярод імён не першае. І сёння, на жаль, мы не можам прачытаць іх.

ВЯЛІКАЯ ВЯСЕЛЬНІЦА

Панядзелак, Лістапад 21, 2016 0

Спрадвеку, перыяд ад Пакроваў да Піліпаўскага посту быў для нашых продкаў самым вясёлым часам. Сабраны багаты ўраджай, скончана праца ў полі.  Аднак у сялянскім жыцці няма духоўнага перапынку. На змену абрадам земляробчага кірунку прыйшлі найцікавейшыя шматдзённыя вясельныя дзействы.

dzyauchatykdzeukik

Каб падтрымаць традыцыю, заключны этап свята «Згукі бацькаўшчыны» прайшоў 12 лістапада на базе аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці» пад назвай «Вялікая вясельніца».

maladyyak

Да ўвагі гледачоў быў прадстаўлены фрагмент беларускага вяселля (сватанне, заручыны, зборная субота, кавалерскі вечар, вясельны каравай, пасад маладой, выезд маладых да вянца). Прыемныя  ўражанні пакінуў сват, які віртуозна і з гумарам сватаў маладую, нявеста пакарыла гледачоў сваёй сціпласцю і прыгажосцю. Малады з дружынаю запрасілі моладзь з залы патанчыць беларускія танцы. Вясёлыя каравайніцы частавалі прысутных вясельнай здобай. Увогуле, мерапрыемства мела выхаваўчы сэнс, і было накі-равана на захаванне сямейных каштоўнасцей.  Цікавыя, змястоўныя імпрэзы, вясельныя песні, побытавыя танцы, прасякнутыя духам нашых продкаў, пакінулі глыбокі  след у свядомасці наведвальнікаў.

Наш кар.

Аб роднай Лідзе, аб далёкай карыдзе…

Панядзелак, Лістапад 21, 2016 0

Прэзентацыя дзвюх кніг адбылася на нядаўнім паседжанні літаратурнага аб’яднання «Суквецце» пры рэдакцыі «Лідскай газеты». Гэта зборнік вершаў «Мои стихи — лишь письма в никуда…» менскага паэта з лідскімі каранямі, сябра Беллітсаюза «Полоцкая ветвь» Міхаіла Баранчыка і кніга «Карыды вогненныя іскры» сябра Саюза беларускіх пісьменніка Валера Санько, які ўжо шмат гадоў жыве ў Лідзе.

baranchykk

У зборнік Міхаіла Баранчыка «Мои стихи — лишь письма в никуда…» ўвайшлі вершы, напісаныя ім у асноўным за апошнія два-тры гады. У кнізе аўтар звяртаецца не столькі да чытача, колькі да самога сябе, свайго «я», сваёй памяці. Адсюль і адрасат «писем в никуда». У лірычных цыклах зборніка цесна перапляліся цяга да двух галоўных гарадоў у жыцці паэта — Менска, дзе ён жыве з 1980 года, і Ліды, у якой прайшлі ягоныя дзяцінства і юнацтва — яго настальгія па праведзеных у Лідзе дзіцячых і юнацкіх гадах, рамантызм кахання. Асобныя вершы са сваёй новай кнігі, а таксама некаторыя з тых, што не ўвайшлі ў яе, Міхаіл Айзікавіч зачытаў перад прысутнымі. Прагучалі і аўдыязапісы песень на яго глыбока лірычныя вершы.

sankok

Кніга Валера Аляксеевіча Санько «Карыды вогненныя іскры» — 19-я па ліку кніга пісьменніка. У кнізе знайшлі адлюстраванне ўспаміны Валера Санько аб камандзіроўцы ў 1986 годзе ў Мексіку, дзе яму надарылася назіраць баі быкоў. Чытач не толькі знойдзе тут апісанне і гістарычнае ўсхваленне карыды, але і прасочыць сувязь мексіканскіх карыдных спектакляў з грэцкімі і рымскімі дыянісіямі і сатурналіямі, нават з беларускімі Купаллем, Калядамі. Апісаныя шэсць баёў матадораў з быкамі (прычым ні адно з шасці апісанняў не паўтараецца) прыцягнуць чытача відовішчнасцю, дынамікай, этнаграфічнасцю. Кніга «Карыды вогненныя іскры» выйшла на трох мовах — беларускай, рускай і іспанскай. Пераклад на іспанскую мову зроблены выкладчыкам Менскага лінгвістычнага ўніверсітэта Мікалаем-Іванам Ляніўкам.

Кожны, хто прысутнічаў на паседжанні, меў магчымасць набыць прэзентаваныя кнігі. Новымі кнігамі папоўніўся літаратурны аддзел Лідскага гістарычна-мастацкага музея.

Алесь МАЦУЛЕВІЧ.

НАША СЛОВА № 46 (1301), 16 лістапада 2016 г.

Панядзелак, Лістапад 21, 2016 0

101 год беларускай школе

13 лістапада 1915 года была ўтворана першая сталая беларуская школа ў Вільні (на Юр’еўскай вуліцы), якая дала пачатак масаваму беларуска-му школьніцтву.

Гэтая дата як у міжва-еннай Заходняй Беларусі, так і ў БССР у 1920-я гады святка-валася як Дзень беларускага школьніцтва.

Летась Лідчына   і нека-торыя СМІ адзначылі 100-год-дзе гэтай падзеі. Лідская цэнт-ральная раённая бібліятэка імя Янкі Купалы правяла 4-я Лід-скія чытанні, прайшлі публіка-цыі ў прэсе і на сайтах.

Сёлета 101-я ўгодкі бе-ларускай школы не цікавяць ужо нікога. Не адазваўся нават сайт nastaunik.info.

Пры такой гістарыч-най памяці адкуль возьмецца нацыянальная свядомасць?

А разам з тым масавае адзначэнне кожны год Дня бе-ларускай школы становіцца ўжо больш важным і неабход-ным, чым многія мемарыяль-ныя мерапрыемствы, і нашыя мёртвыя нас падтрымалі б.

Наш кар.

Уручэнне дыпламоў па нямецкай мове (DSD) у Віцебску

Панядзелак, Лістапад 14, 2016 0

27 кастрычніка 2016 г. Мерле Варнеке, аташэ па культуры Пасольства Германіі ў Менску, і Вернер Ліберкнехт, кансультант Цэнтральнага кіравання па справах нямецкай школьнай адукацыі за мяжой (ZfA), падчас урачыстага мерапрыемства ўручылі навучэнцам СШ № 34, СШ № 45 і гімназіі № 4 г. Віцебска дыпломы па нямецкай мове (DSD) I ступені.

Спадарыня Варнеке ў сваёй гаворцы падкрэсліла значэнне нямецкай мовы. Асабліва былі адзначаны старанне школьнікаў пры вывучэнні ня-мецкай мовы, а таксама нястомная праца настаўнікаў нямецкай мовы.

Сардэчна віншуем усіх дыпламантаў, жаданы ім задавальнення ў далейшым вывучэнні нямецкай мовы і ўсяго добрага ў будучыні!

Наш кар.