Бывай, мільянер!

Аўторак, Люты 21, 2017 0

Грашовае абарачэнне на Гарадзеншчыне

ў канцы XVIII — пачатку ХХІ ст.

Цяжка ўявіць сучаснае жыццё без грошай. Грошы — гэта мера кошту, сродак плацяжу, адна з формаў назапашвання зберажэнняў. Гэта важнае вынаходніцтва чалавецтва, без якога развіццё грамадства было б немагчымым. Пра грошы і грашовае абарачэнне на Гарадзеншчыне распавядае выстава “Бывай мільянер”, якая адкрылася ў Лідскім гістарычна-мастацкім музеі.

манетык

Прыкладна з VII стагоддзя да нашай эры людзі пачалі выкарыстоўваць для разлікаў высакародныя металы — золата і срэбра. Праз нейкі час з каштоўных металаў пачалі рабіць грошы. Пазней у залатыя і срэбныя манеты сталі дадаваць розныя металічныя сплавы. Папяровыя грошы з’явіліся на радзіме паперы — у Кітаі ў 910 годзе нашай эры. Металічныя манеты было цяжка перавозіць, таму ўрад задумаўся аб выкарыстанні ў разліках папяровых грошай. Купцам пачалі плаціць не манетамі, а спецыяльнымі сертыфікатамі, якія лёгка разменьваліся на залатыя ці срэбныя манеты.

НАША СЛОВА № 7 (1314), 15 лютага 2017 г.

Панядзелак, Люты 20, 2017 0

21 лютага — Міжнародны дзень роднай мовы

Беларусь пачынае пісаць Х Агульнанацыянальную дыктоўку

XXIV Менская кніжная выстава-кірмаш

З 8 па 12 лютага ў Менску праходзіла XXIV Мен-ская кніжная выстава-кір-маш.

Спадчына Францішка Скарыны і 500-годдзе бела-рускага кнігадрукавання, юбі-леі класікаў літаратуры і най-ноўшыя выданні для дзяцей, даследаванні нашай культуры і практычныя дапаможнікі па стварэнні нацыянальнага кас-цюма. Вось асноўныя акцэнты аб’яднанага стэнда беларускіх дзяржаўных выдавецтваў. Але калі зірнуць на кніжную вы-ставу шырэй, тут можна заўва-жыць не толькі і не столькі кні-гі, колькі жаданне экспанентаў праз выданні расказаць пра ўласную культуру. Таму часта на стэндах — поруч з кнігамі — мастацкія вырабы, артэфакты, а самі выдаўцы і пісьменнікі — у касцюмах з элементамі трады-цыйных строяў свайго народа.

Сёлета ў Менскай між-народнай кніжнай выставе-кір-машы прымалі ўдзел некалькі соцень экспанентаў з 31 краі-ны. Гэта Беларусь, Азербай-джан, Венесуэла, Германія, Грэцыя, Ізраіль, Іран, Італія, Казахстан, Рэспубліка Карэя, Кітай, Куба, Малдова, Пакі-стан, Палесціна, Польшча, Расія, Сербія, Сірыя, Славакія, ЗША, Таджыкістан, Туркмені-стан, Турцыя, Украіна, Фінлян-дыя, Чэхія, Швейцарыя, Шве-цыя, Эквадор. Ганаровым гос-цем выставы стала Злучанае Каралеўства Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі.

Паводле СМІ.

Спазнай смак сваёй кухні

Панядзелак, Люты 13, 2017 0

У мінулую нядзелю ў другі раз прайшоў раённы конкурс «Спазнай смак сваёй кухні» на базе Дварышчанскага Дома культуры. Удзельнічалі амаль усе сельскія ўстановы культуры раёна. У гэты раз традыцыйная кухня была прадстаўлена стравамі, якія нашы продкі рыхтавалі на Вялікдзень і ў вялікодны пост. Заранёў, работнікі клубных устаноў культуры ладзілі этнаграфічныя экспедыцыі ў навакольныя вёскі, дзе вывучалі гастранамічны стыль.

беліцакбердаўкакходараўцык

Тарноўскі Дом культуры прыгатаваў стравы па рэцэптам Глафіры Ашмяны, якая родам з вёскі Радзівонішкі. Гэта і каўбаскі па-тарноўску, вялікодныя кулічы і пірагі, тварожная  пасха. Спадабаўся журы і прысутным кулебяк з курыцай ад кухара графа Маўраса Андрэя Багданца.

Гудскі цэнтр творчасці і вольнага часу прадставіў багаты  вялікодны стол,  накрыты мяснымі стравамі: камы з мясам, бабулін сальцісон, вантрабянка, каўбаса па-аўсядаўску. А работнікі  Мажэйкаўскага Дома культуры  прыгатавалі наадварот — стравы беднай сям’і. Гэта тушаная капуста з скваркамі, крупнік белены малаком, нішчымны пірог.

Пералічыць усе стравы проста не хопіць часу. І складана было вызначыць пераможцу для журы, у склад якога ўваходзілі: Леўшунова Наталля Фёдараўна — загадчык сектара культуры аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Лідскага райвыканкама; Канцавенка Наталля Ўладзіміраўна — загадчык аддзела метадычнай і культурна-масавай работы ДУ «Лідскі     раённы цэнтр культуры і народнай творчасці»; Ганевіч Іван Феліксавіч — старшыня Дварышчанскага сельскага Савета; Суднік Станіслаў Вацлававіч — рэдактар газеты » Наша слова» Таварыства беларускай мовы; Шчэліна Алена Валянцінаўна — загадчык аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і  народнай творчасці» ды госці з Гародні: Андрэй Пятрук — метадыст па фальклоры ДУК «Гарадзенскі абласны метадычны цэнтр народнай творчасці» і Юлія Рыбакова   — метадыст па дэкаратыўна-прыкладной творчасці  ДУК «Гарадзенскі абласны метадычны цэнтр народнай творчасці».

Вось і пераможцы: у намінацыі пераемнасць традыцый структурнае падраздзяленне — «Голдаўскі клуб-бібліятэка»; за прыгатаванне традыцыйнай стравы — філіял «Беліцкі Дом культуры», у намінацыі «Рэжысёрскае вырашэнне прэзентацыі стравы» — філіял «Ваверскі Дом культуры», сервіраванне стала — філіял «Ходараўскі Дом культуры», афармленне рэцэптаў — філіял «Тарноўскі Дом культуры».

Дыпломам 3 ступені ўзнагароджаны філіял «Дварышчанскі Дом культуры». Дыпломам 2 ступені — філіял «Гудскі цэнтр творчасці і вольнага часу». Першае месца — у філіяла «Бердаўскі цэнтр культуры і вольнага часу».

А яшчэ журы адзначыла цудоўную беларускую   мову ўсіх без выключэння ўдзельнікаў ад Тарэсы Юзэфаўны Ясюкайціс з Ваверкі, 1939 г.н. да маладзенькіх дзяўчатак з Гудаў.  Ну і не  забудзем, што задаў тон беларушчыне старшыня сельсавета І.Ф. Ганевіч уласным вершам на беларускай мове, а аздабляў свята гурт “Каханачка” з Мажэйкава.

ваверкакголдавактанецк

Працяг свята абавязкова будзе ў наступным годзе, бо ўсе мы не толькі знаёмімся з традыцыйнай кухняй, але і вывучаем гісторыю свайго краю.

Ганна Некраш,

вядучы метадыст адззела метадычнай і культурна-массавай работы ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці».

У Бярозаўцы вывучаюць беларускую мову праз актыўныя гульні

Панядзелак, Люты 13, 2017 0

У Бярозаўцы Лідскага раёна беларускую мову вывучаюць праз актыўныя гульні. Так у гарадскім Палацы культуры прайшла гульня-квэст на тэму беларускай мовы, культуры і народных традыцый. Вучні школ горада спаборнічалі між сабой у веданні роднай мовы, песень, прыказак і народных традыцый. Дзеці з вялікім задавальненнем праходзілі заданні на шасці кропках, што былі расстаўленыя на гульнявым маршруце па ўсім будынка мясцовага Палаца культуры. Распавядае мастацкі кіраўнік установы Аксана Цецярук:

— Прыемна, што яны хваляваліся. Яны ўсе хваляваліся, бо вельмі перажывалі, што чагосьці не ведаюць. Было вельмі прыемна, што дзеці адгукнуліся на гэта і прыйшлі паўдзельнічаць. Я думаю, што на гэтым мы спыняцца не будзем, мы будзем працягваць. Прыходзьце і вы, запрашаем усіх.

кутк

Квэст-гульня ў Бярозаўцы праходзіла ў рамках надыходзячага Міжнароднага дня роднай мовы. Перамогу ў гульні атрымала каманда навучэнцаў мясцовай сярэдняй школы № 3.

Андрусь Панямонаў, Беларускае Радыё

Рацыя.

НАША СЛОВА № 6 (1313), 8 лютага 2017 г.

Панядзелак, Люты 13, 2017 0

Нацыянальны ўніверсітэт не выключаецца

Падчас “Вялікай раз-мовы з Прэзідэнтам” 3 лютага 2017 г. першы намеснік Стар-шыні ТБМ, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Алена Анісім задала А.Р. Лукашэнку два пы-танні. Першае — пра неабход-насць адкрыцця Нацыянальна-га ўніверсітэта. Другое — пра гатоўнасць увесці мараторый на смяротнае пакаранне.

Адказваючы на пытан-не  пра магчымасць стварэння Нацыянальнага ўніверсітэта, выкладанне ў якім вялося б цалкам на беларускай мове, Аляксандр Лукашэнка даў у прынцыпе станоўчы адказ. Па яго словах, паведамілі амаль усе сродкі масавай інфарма-цыі, гэтае пытанне «трэба пра-працаваць».

Ён не выключыў, што на базе нейкага ВНУ можна будзе стварыць універсітэт з выкладаннем усіх прадметаў па-беларуску, «калі гэта будзе нармальна ўспрынята, калі туды будуць ахвотнікі ісці па конкурсе атрымліваць адука-цыю на беларускай мове». «Галоўнае, каб гэта было запа-трабавана народам», — дадаў А. Лукашэнка.

Беларуская грамад-скасць многія годы змагаецца за адкрыццё цалкам беларус-камоўнага ўніверсітэта, і вось нарэшце не адмоўны адказ кіраўніка краіны. Цяпер напе-радзе праца па рэалізацыі гэ-тага пазітыўнага пасылу.

Наш кар. 

Беларуская мова стала карпаратыўнай і камунікацыйнай мовай Лідскага піўзавода

Панядзелак, Люты 6, 2017 0

Акцыянернае таварыства «Лідскае піва» цалкам абнавіла свой сайт — ад 24 студзеня ён стаў беларускамоўным, а таксама змяніў адрас — lidskae.by.

Кампанія пераводзіць сваю камунікацыю ў інтэрнэце і маркіроўку прадукцыі на беларускую мову. Сайт пазнавальны не толькі апісаннем гатункаў піва ды іншых напояў, але і змешчанай на ім інфармацыяй аб гісторыі бровара.

Галоўны маркетолаг ААТ «Лідзкае піва» Наталля Яфімкіна расказала Свабодзе, што беларускую версію сайта рыхтавалі ўжо даўно. Паводле яе, дырэктар прадпрыемства яшчэ летась аб’явіў, што над гэтым вядзецца праца і ў хуткім часе камунікацыя кампаніі пераводзіцца на беларускую мову. Новы сайт будзе развіваць карпаратыўную сацыяльную місію завода па пашырэнні выкарыстання беларускай мовы ў кампаніі і за яе межамі

Наталля Яфімкіна ка-жа, што рашэнне пра беларусізацыю камунікацыі кампа-ніяй прымалася на падставе перш за ўсё таго, што «Лідскае піва» — кампанія з беларускімі каранямі, яе гісторыя налічвае 140 гадоў. На прадпрыемстве лічаць, што беларуская мова набірае папулярнасць у людзей, і для прадпрыемства было цалкам натуральным тое, каб на беларускім рынку кампанія камунікавала на бела-рускай мове. Частка прадуктаў ААТ «Лідскае піва» — піва «ЛІДСКАЕ» і крафтавая «Калекцыя Майстра» — ужо «камуніцыруюць» са спажыўцамі па-беларуску.

Паводле спадарыні Наталлі, частка іх прадукцыі з этыкеткамі на беларускай мове таксама накіроўваецца на экс-парт у іншыя краіны. Напры-клад, піва «Аксамітнае».

Усяго ў сайта будзе 3 моўныя версіі: руская і ангельская запрацуюць у лютым. Карыстальнікі змогуць чытаць сайт на той мове, на якой яны лепш успрымаюць інфармацыю, — адзначыла Ірына Капілава, дырэктар па маркетынгу ААТ» Лідскае піва».

Радыё Свабода.

Беларускія кніжкі — у беларускія садкі

Панядзелак, Люты 6, 2017 0

19 студзеня прадстаўнікі грамадскай культурніцкай кампаніі «Будзьма беларусамі!» і Саюза беларускіх пісьменнікаў завіталі ў Ліду, дзе наведалі дзіцячыя садкі з беларускай мовай навучання.

Адміністрацыі ўстаноў адукацыі «Яслі-сад № 24″ і «Яслі-сад № 35″ было перададзена болей за 40 дзіцячых кніг  і набораў паштовак 11-ці найменняў, у тым ліку  паштоўкі і календары з серыі «Не маўчы па-беларуску!».

садок1ксадок3к

Усе дзеткі засталіся задаволеныя такімі падарункамі са сталіцы.

Прэс-служба СБП.

Вечарына да 80-годдзя Уладзіміра Васько

Панядзелак, Люты 6, 2017 0

25 студзеня ў Лідскай раённай бібліятэцы адзначылі 80-годдзе Уладзіміра Васько — найвыдатнага паэта Лідчыны.

Нарадзіўся У. Васько 2 студзеня 1937 года ў вёсцы Ліпічанка Шчучынскага раёна. Скончыў Гарадзенскі педінстытут імя Янкі Купалы. Працаваў дырэктарам сярэдняй школы на Дзятлаўшчыне, у рэдакцыі Дзятлаўскай раённай газетыі «Перамога», у рэдакцыі «Лідскай газеты» (раней «Уперад») з 1972 па 2000 г.  Узначальваў літаб’яднанне «Суквецце» (між іншым, назву аб’яднанню даў менавіта ён). Сябар Саюза беларускіх пісьменнікаў з 2007 г.

васькокзалак

Друкаваўся ў газетах, часопісах, калектыўных зборніках паэзіі. Аўтар паэтычных кніг «Прасветленасць» (1981), «На схілах берагоў» (1997), «Кругазварот жыцця» (2011), а таксама кніг прозы «Лясная рапсодыя» (2013), «Зігзагі лёсу» (2016).

Павіншаваць паэта прыйшлі сябры, калегі па пяру. Гучалі віншаванні, у т.л. ад сённяшняга кіраўніка “Суквецця” Алеся Хітруна, вершы У. Васько, песні ў выкананні Сяржука Чарняка. Завяршылі імпрэзу “Sto lat…”, не чужыя і беларусу.

Яраслаў Грынкевіч.

Семінар-практыкум

Панядзелак, Люты 6, 2017 0

Дзяржаўная ўстанова «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці»,  ужо ў трэці раз, на базе аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры ладзіць раённы семінар-практыкум «Адраджэнне побытавых танцаў. Традыцыя. Сучаснасць».

Музыкі былі запрошаны адны з лепшых у раёне: кіраўнік народнага ансамбля народнай музыкі «Гудскі гармонік» Андрэй Колышка і акампаніятар фальклорнага гурта «Талер» Анатоль Шут.

9к2к6к

Развучваліся полькі (танцы нашага рэгіёна): «Дробная», «Трасуха», «Карэла-фінская», а таксама танец «Акуліна». Майстар-клас давалі  ўдзельнікі фальклорнага гурта «Ігнаткаўскія весялухі» Голдаўскага клуба-бібліятэкі. Трэба сказаць носьбіты не толькі вучылі танцавальным рухам і крокам, але яшчэ Дар’я Каспорская (якой споўнілася 90 год) і крыху маладзейшая  Надзея Гомза, пільна сачылі за асвойваннем танцу.

І вось, ўрэшце рэшт, танцы былі вывучаны. Строгае журы, з вышэй названых асоб, выносіць свой вердыкт — справіліся. Шмат кампліментаў пачулі работнікі сельскіх устаноў культуры ў свой адрас у гэты дзень ад «Ігнаткаўскіх весялух».  І відавочна было, што яны робяць добрую справу, зберагаючы народнае танцавальнае мастацтва. Нездарма ж абласны конкурс побытавых танцаў «Танцуем па-даўнейшаму» пройдзе ў бягучым  годзе  ў нашым раёне 28 траўня, у аграгарадку Тарнова.

Ганна Некраш.

 

НАША СЛОВА № 5 (1312), 1 лютага 2017 г.

Панядзелак, Люты 6, 2017 0

Варкшоп на тэму: “Мовы навучання…”

28 студзеня  2017 года Грамадскі Балонскі камітэт у межах абмеркавання Кодэкса аб адукацыі праводзіў  варк-шоп на тэму: “Мовы наву-чання: правы акадэмічных су-польнасцяў на выкарыстанне моў навучання”.

Падчас сустрэчы пра-гучалі наступныя паведамлен-ні:

  1. Беларускамоўнае на-вучанне ў сістэме адукацыі Рэс-публікі Беларусь (Алена Ані-сім, намеснік старшыні ТБМ, дэпутат Палаты Прадстаў-нікоў Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь).
  2. Нацыянальныя і анг-лійская мовы ў Еўрапейскай прасторы вышэйшай адукацыі (Павел Церашковіч, эксперт Грамадскага Балонскага ка-мітэта).

Пасля выступаў былі абмеркаваныя наступныя пы-танні:

— Інструменты і перс-пектывы стварэння беларуска-моўнай вышэйшай школы.

— Беларусізацыя і інтэр-нацыяналізацыя: пошукі за-латой сярэдзіны.

— Дарожная карта рэ-фармавання вышэйшай аду-кацыі ў Рэспубліцы Беларусь і моўныя пытанні.

— Юрыдычныя аспекты беларусізацыі ВНУ: праект прапаноў у Кодэкс аб адукацыі Беларусі.

  1. У межах праграмы варкшопу адбылася спецыяль-ная падзея — прэзентацыя пра-екту «Гласарый Балонскага працэсу». Яго асаблівасцю з’яўляецца тое, што ён пад-рыхтаваны як пераклад на-ўпрост з англійскай на бела-рускую мову.

У мерапрыемстве бра-лі ўдзел вядомыя грамадскія дзеячы Алег Трусаў, Уладзі-мір Колас, Лявон Баршчэўскі, сябры аргкамітэта па стварэнні Нацыянальнага ўніверсітэта з беларускай мовай навучання, журналісты і іншыя зацікаў-леныя асобы.

Наш кар.