Навіны Германіі. “Трэба ўсведамляць гістарычную адказнасць”

Аўторак, Ліпень 17, 2018 0

Пра што гісторыкі дыскутавалі з прэзідэнтам Германіі

29 чэрвеня ў Менскім міжнародным цэнтры імя Ёханеса Раў (ІББ) прайшла канферэнцыя «Памятаць дзеля агульнай еўрапейскай будучыні». Адкрыць яе павінен быў федэральны прэзідэнт Нямеччыны Франк-Вальтар Штайнмайер, але не паспеў: затрымаўся на перамовах з Аляксандрам Лукашэнкам.

Пачаць подыюмную дыскусію з удзелам Штайнмайера планавалася ў 14.45. Прыбыў нямецкі прэзідэнт толькі ў 18.50. Перш за ўсё ён растлумачыў прычыну свайго спазнення і перапрасіў ўдзельнікамі канферэнцыі

— Я рады, што вы ўсё яшчэ радыя [мяне бачыць]. Таму што ведаю, што мы на «пару хвілін» спазніліся, — заўсміхаўся федэральны прэзідэнт.

залак

 

Абмеркаваць перспектывы развіцця еўрапейскай культуры памяці сабраліся гісторыкі Аляксандр Даўгоўскі (Беларусь), Вікторыя Навуменка (Украіна), Зміцер Аляксееў (Расія), Ханна Драснін (Германія) і, уласна, федэральны прэзідэнт Германіі Франк-Вальтар Штайнмайер.

Мадэравалі дыскусію выканаўчы дырэктар Дортмундскага міжнароднага адукацыйнага цэнтра Астрыд Нам і кіраўнік аддзела па культуры памяці і адукацыі Народнага звяза Германіі па доглядзе за ваеннымі пахаваннямі Хайке Дэрэнбехер.

Чым не дагадзіла беларуская мова “Лідскай газеце”?

Аўторак, Ліпень 17, 2018 0

Балючым моманта для грамадзянскай супольнасці Лідскага раёна з’яўляецца ігнараванне (часта поўнае) на старонках і ў эфіры лідскіх СМІ дзяржаўнай беларускай мовы. Практычна цалкам адсутнічае мова на Лідскім радыё, мінімальна прысутнічае беларуская мова на Лідскім тэлебачанні, не шмат беларускамоўных матэрыялаў і ў недзяржаўнай газеце “Принеманские вести”.

Але далей за ўсіх пайшла дзяржаўная “Лідская газета”. Мала таго, што раз за разам выходзяць нумары, дзе па-беларуску толькі назва газеты, дык на яе старонках пачалі рэгулярна з’яўляцца матэрыялы сумніўнай у нацыянальным плане скіраванасці. Апошні з такіх артыкулаў з элементамі абразы беларускай мовы і яе носьбітаў, які з’явіўся 27 чэрвеня за аўтарствам Антона Быстрыцкага, стаў падставай для звароту ў мясцовы РАУС, пракуратуру і Міністэрства інфармацыі аб недапушчальнасці такіх дзеянняў з боку рэдакцыі.

36650724_2116959078571893_6958134455911317504_n

У артыкуле ўчынены “разгром” былому, а сёння ганароваму, старшыні ТБМ Алегу Трусаву за яго намаганні адкрыць універсітэт імя Ніла Гілевіча.

Алег Трусаў напісаў адкрыты ліст у “Лідскую газету з нагоды гэтай публікацыі, але паколькі эксцэс набыў шырокі розгалас, а перспектывы ўбачыць ліст надрукаваным у самой “Лідскай газеце” няясныя, то “Наша слова” публікуе яго.

Дарэчы, у апошніх нумарах “Лідскай газеты” беларускамоўныя артыкулы такі з’явіліся. Хоць пра Купалле напісалі па-беларуску, бо і гэтага магло не быць.

Станіслаў Суднік.

Каляндар народнай лялькі ў дапамогу

Аўторак, Ліпень 17, 2018 0

Ноу-хау ў адным з дзіцячых садкоў Ліды

У дзіцячым садку №24 прыдумалі незвычайны і дзейсны спосаб вывучэння народных абрадаў і традыцый.

Гэтая дашкольная ўстанова асаблівая — адна з дзвюх у Лідзе, якія маюць этнічную накіраванасць і з’яўляюцца цалкам беларускамоўнымі.  Дзеці ў садку №24 паглыблена вывучаюць родную мову, звычаі і абрады сваіх продкаў. Адзначаюць народныя святы і ведаюць беларускія гульні. Больш таго — яны нават займаюцца ручным ткацтвам! У садку працуе музей, які ўвесь час папаўняецца цікавымі экспанатамі. У кожнай групе ёсць этнакуток.

дзецік

Супрацоўнікі на дасягнутым не спыняюцца. Прыдумваюць усё новыя формы, каб яшчэ больш улюбіць дзяцей у беларускую культуру. Апошнім такім ноу-хау стаў каляндар народнай лялькі.

Яго аўтар — выхавацель Вольга Варошка — народнай лялькай займаецца ўжо больш за 10 год. Вырабляе сама, праводзіць майстар-класы для дарослых і вучыць гэтаму рамяству сваіх выхаванцаў. Менавіта плённая праца з апошнімі і натхніла яе на стварэнне незвычайнага календара.

— У нашых продкаў існавала мноства лялек. Амаль кожная адпавядала нейкай нагодзе — вяселлю і нараджэнню, збору ўраджаю і жніву, Калядам і Вялікадню і г.д., — расказвае Вольга Варошка. — Я заўважыла, што многія з іх адпавядаюць пэўнаму сезону года. Так прыйшла ідэя календара лялькі. Ён створаны па прынцыпе ўсім вядомага календара прыроды: разбіты на чатыры пары года і дванаццаць месяцаў. Для кожнага з іх — свая лялька. Так, лютаму адпавядае масленка дамашняя, траўню — сонечны конь, ліпеню — пакосніца, верасню — зернявушка…

лялькіклялькі2к

Дзеці спачатку знаёмяцца з назвай і значэннем лялькі. Праз яе — са святамі і абрадамі, звязанымі з адпаведным месяцам. Адначасова выхаванцы замацоўваюць веды аб порах года, назвах месяцаў, прыкметах кожнага сезона.

Такі незвычайны каляндар — аснова і для разнастайных гульняў, як развіваючых, так і звычайных вольных.

Адметна, што ўсе лялькі выраблены старажытным народным спосабам «матанка». Выкарыстоўваліся толькі натуральныя матэрыялы: лён, бавоўна, травы, ніткі, стужкі…

За сваю распрацоўку дзіцячы садок №24 стаў пераможцам абласнога конкурсу сярод дашкольных устаноў у намінацыі «Лепшая аўтарская гульня, цацка». Хутка каляндар народнай лялькі Вольга Варошка будзе прадстаўляць на рэспубліканскім узроўні.

Таццяна Дудзіч.

НАША СЛОВА № 28 (1387), 11 ліпеня 2018 г.

Аўторак, Ліпень 17, 2018 0

Дарагія сябры “Нашага слова”!

У гэтым квартале адбылося чаканае сезоннае падзенне колькасці падпісчыкаў. Падпіска ўпала па ўсіх абласцях, але такога глыбокага падзення ў нас яшчэ не было. Безумоўна, у верасні падпіска вырасце, у кастрычніку вырасце яшчэ, але газета не можа пайсці на летнія канікулы, мы павінны выходзіць і летам, але для каго? Трэба думаць, што рабіць. Спасылкі на глабаліза-цыю і кампутарызацыю не прымаюцца.

Запрашаем на першыя лекцыі «Гістарычнай школы» з Алегам Трусавым

Аўторак, Ліпень 10, 2018 0

Ужо 11 і 12 ліпеня з 17:30 да 19:00 запрашаем на лекцыі і прагляды дакументальных гістарычных стужак (першыя лекцыі будуць прысвечаны гісторыі Менска) з новым сезонам летняй «Гістарычнай школы» начале з Алегам Трусавым, археолагам, гісторыкам беларускай архітэктуры, кандыдатам гістарычных навук, дацэнтам, палітыкам і грамадскім дзеячом, в.а. абавязкаў рэктара «Універсітэта імя Ніла Гілевіча», Ганаровым старшынём ТБМ.

11 ліпеня Алег Трусаў распавядзе пра археалагічныя раскопкі Зянона Пазняка (Дамініканскі касцёл) і раскопкі Мінскага замчышча. Будуць паказаныя здымкі раскопак 80-х, паказаны дакументальныя фільмы пра гісторыю Менска. Тэма першай лекцыі «Старажытны Менск».

12 ліпеня адбудзецца лекцыя на тэму «Менск і Мінск у ХІХ-ХХ стст.»

Адрас: офіс ТБМ (вул. Румянцава, 13). Уваход вольны.

Навіны Германіі. Прэзідэнты Беларусі, Германіі і Аўстрыі адкрылі «Дарогу памяці» ў лагеры смерці «Трасцянец»

Панядзелак, Ліпень 9, 2018 0

29 чэрвеня ў лесе пад Менскам сустрэліся прэзідэнты Беларусі, Германіі і Аўстрыі. Аляксандр Лукашэнка, Франк-Вальтар Штайнмайер і Аляксандр Ван дэр Белен прынялі ўдзел у адкрыцці другой часткі мемарыяльнага комплексу «Трасцянец». Ён створаны на месцы аднайменнага канцлагера — чацвёртага па ліку ах-вяр пасля Асвенцыма, Майданека і Трэблінкі.

Пад Менскам тры прэзідэнты адкрылі «Дарогу памяці» ў мемарыяльным комплексе «Трасцянец», дзе за два гады вайны немцамі былі знішчаны звыш 200 тысяч чалавек. «Дарога памяці» — гэта ўсяго 800 метраў: ад маленькага «пляца жыцця», куды прывозілі вязняў і дзе яшчэ была надзея, да чорнага пятака «пляца смерці», адкуль іх вялі на расстрэл. Па словах архітэктараў, гэтага досыць, каб усвядоміць маштаб трагедыі.

Лагер смерці «Трасцянец» — чацвёрты па колькасці знішчаных фашыстамі вязняў і найбуйны на тэрыторыі Беларусі. У сутнасці, гэта не адно, а тры месцы, непадалёк адзін ад аднаго. Урочышча Благаўшчына — проста паляна ў невялікім лесе. Але толькі там нем-цы расстралялі і атруцілі газам 150 тысяч чалавек. А затым, каб схаваць сляды масавых забойстваў, выкопвалі целы і спальвалі.

Дарослыя – дзецям

Панядзелак, Ліпень 9, 2018 0

ДЗЯРЖАЎНАЯ УСТАНОВА КУЛЬТУРЫ

«Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы»

ПРЭС-РЭЛІЗ

Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы запрашае да ўдзелу ў літаратурным конкурсе імя Веры Навіцкай «Дарослыя — дзецям», які аб’яўлены з 15 чэрвеня па 10 снежня 2018 года.

 

У Год малой радзімы калектыў ДУК «Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы» вырашыў аддаць доўг сваёй малой радзіме актыўнай краязнаўчай працай: зборам і назапашваннем матэрыялаў, якія маюць дачыненне да нашай мясцовасці, ушаноўваннем імёнаў вядомых землякоў; правядзеннем шырокай асветніцкай работы па вывучэнні гісторыі, культуры, традыцый роднага краю. Адным з такіх значных культурных праектаў года з’яў-ляецца раённы літаратурны конкурс імя Веры Навіцкай «Дарослыя — дзецям», які ладзіць дзяржаўная ўстанова культуры «Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы» раз у два гады, пачынаючы з 2014 года і які стаў яшчэ адной лідскай культурнай трады-цыяй.

Вера Сяргееўна На-віцкая — дзіцячая рускамоўная пісьменніца канца ХIX — па-чатку XX стагоддзя. Пра яе жыццё вядома вельмі мала, нават гады жыцця і смерці страчаны, уроджаная Шыльдэр-Шульднер. Горад Ліда можа лічыць яе сваёй, бо ў Лідзе Вера Навіцкая пражывала сем ці дзесяць гадоў (з 1908 па 1915 г., магчыма, да 1918 г.) і нават некаторы час з’яўлялася начальніцай мясцовай прыватнай жаночай гімназіі (з 1910 года яна ўзначальвала «Лідскую прыватную жано-чую гімназію Ф.Л. і В.С. На-віцкіх», зараз гэта ДУА «Ліцэй № 1 г. Ліды»).  Вера Навіцкая — аўтар дзіцячых кніг прозы пра дзяўчынак-гімназістак. Мясцовыя краязнаўцы сцвяр-джаюць, што некаторыя свае кнігі яна напісала менавіта ў нашым горадзе. Для горада Ліды Вера Навіцкая на сёння — найбуйнейшы лідскі дзіцячы пісьменнік усіх часоў, яшчэ ад-на неардынарная постаць — пісьменніца, якую ў Расіі перавыдаюць праз 100 гадоў, таму конкурс і носіць яе імя. Першая кніга з тэтралогіі Веры Навіцкай  пра гімназістку Марусю Старабельскую ўжо перакладзена на беларускую мову Станіславам Суднікам. Адзіны асобнік гэтага перакладу знаходзіцца ў Лідскай раённай бібліятэцы імя Янкі Купалы»

Мэтай конкурсу стала прапаганда творчай спадчыны Веры Сяргееўны Навіцкай сярод лідзян, выяўленне, падтрымка і заахвочванне лідскіх паэтаў і празаікаў да напісання твораў для дзяцей. Літаратурны конкурс адбываецца ў двух жанрах: «Паэзія» і «Проза».

За час існавання конкурсу былі атрыманы творы ад больш за два дзясяткі аўтараў з розных куточкаў Лідскага краю. Сярод намінантаў: Цішук Святлана Аляксандраўна, Рэлікоўская Ганна Леанардаўна, Васько Уладзімір Гаўрылавіч і іншыя аўтары. Дасланыя на конкурс творы выдадзены бібліятэкай у зборніках «Дарослыя — дзецям».

Умовы сёлетняга конкурсу размешчаны на афіцыйным сайце ДУК «Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы»: http://www.libro-lida.by/. Творчыя працы прымаюцца па адрасе: 231300, г. Ліда, вул. Ленінская, 10, а таксама па электроннай пошце: Libro-lida@mail.ru.

Спадзяёмся, што ў 2018 годзе літаратурны конкурс імя Веры Навіцкай «Дарослыя — дзецям» пашырыць свае межы і выявіць шмат таленавітых аўтараў.

Тэлефон для даведак: 8 (0154) 53-07-40.

Метадыст аддзела

бібліятэчнага маркетынгу

Т.В. Чайко

Смачнай кавы!

Панядзелак, Ліпень 9, 2018 0

У кавярні Central Coffee г. Ліда, з’явіўся своеасаблівы артэфакт — фотаздымак і жывы аўтограф першай лаўрэаткі Нобелеўскай прэміі з Рэспублікі Беларусь, 2015 г. — Святланы Алексіевіч, які яна пакінула сваёю рукой у дзень намінавання ў сталіцы Швецыі Стакгольме. Разам з фотаздымкам сп-ні Алексіевіч, у адной рамцы — здымкі ўсіх Нобелеўскіх лаўрэатаў ў галіне літаратуры 1901 — 2015 гг.

Да ўсяго, у падтрымку беларускай мовы на ўваходных дзвярах кавярні размешчаны выдатныя налепкі-указальнікі.

дверцы

Рэспект вам, гаспадары кавярні Central Coffee!

Алег Лазоўскі.

P.S. Адрас, дзе знаходзіцца кавярня Central Coffee ў г. Ліда можна адшукаць на сайце або ў мабільным дадатку SAY.BY https://say.by/i/1107.

Смачнай кавы!

Дыпломы фіналістаў на Х Рэспубліканскім фестывалі фальклорнага мастацтва «Берагіня» атрымалі ўдзельнікі фальклорнага гурта «Талер»

Панядзелак, Ліпень 9, 2018 0

З добрай навіной вярнулася з Х Рэспубліканскага фестывалю фальклорнага мастацтва «Берагіня» зборная група ўдзельнікаў фальклорнага гурта «Талер» аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці».

«Берагіня» адзначыла ў гэтым годзе юбілейную дату — 20 год свайго існавання. Гарадскі пасёлак Акцябрскі Гомельскай вобласці маштабна падрыхтаваўся да мерапрыемства. З 20 па 24 чэрвеня гаспадары фестывалю арганізавалі экскурсіі ў карцінную галерэю, Цэнтр гісторыі і культуры, заапарк. На Цэнтральнай плошчы адбылося свята народнай харэаграфіі, музыкі і песні «Рудабельскі баль». У гарадскім скверы праходзілі конкурсы, канцэрты, прэзентацыі мастацкіх праграм, а таксама свята народнай творчасці «Рудабельскі кірмаш» і народнае свята «Рудабельскае Купалле». У Цэнтры вольнага часу працавалі выстаўкі, рэспубліканская навукова-практычная канферэнцыя, прэс-канферэнцыя з удзелам СМІ, круглы стол, і, галоўнае, конкурс пар-выканаўцаў беларускіх побытавых танцаў «Лявоніха» і конкурс харэаграфічнай імправізацыі «Барыня»

сцэнак.image

Лідскую каманду з трох пар падрыхтавала Мікялевіч Таццяна — культуролаг ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці». Малады спецыяліст зрабіла ўсё магчымае, каб танцоры выканалі конкурсную праграму і былі гатовы да высокіх патрабаванняў журы. Лідскія пары змагаліся за перамогу ва ўмовах жорсткай канкурэнцыі. Складана было выступаць ўпершыню і стрымліваць хваляванне, спаборнічаць з супернікамі, адаптаванымі да сцэны. Прыемна, што воля да перамогі не засталася без увагі журы. Дзве пары: Мікялевіч Таццяна і Дзямко Аляксей, Дыдышка Ірына і Сакалоў Дзмітрый прайшлі ў 1/2 фінала і атрымалі Дыпломы за пераемнасць і працяг танцавальных традыцый свайго краю, а пара Шчалканогавай Наталлі і Сакалоўскага Мікалая стала першай — атрымала  Дыпломы фіналістаў!

rmcnt-lida.jimdo.com.

 

Народны ансамбль народнай музыкі «Гудскі гармонік»завітаў на літоўскае Купалле ў Клайпеду

Панядзелак, Ліпень 9, 2018 0

Пакуль сама Беларусь паволі рухаецца да Купалля па старым стылі, беларусы ўдзельнічаюць у святкаванні Купалля па новым стылі ў нашых суседзяў. Так, Народны ансамбль народнай музыкі «Гудскі гармонік» быў запрошаны на літоўскае Купалле ў Клайпеду.

гармонікккасцёрк

rmcntlida.jimdo.com.