НАША СЛОВА № 11 (1474), 11 сакавіка 2020 г.

Чацвер, Сакавік 19, 2020 0

Вынікі 13-й Агульнанацыянальнай дыктоўкі на Гарадзеншчыне

Сёлета Агульнана-цыянальная дыктоўка на Гарадзеншчыне праходзіла пры падтрымцы Гарадзен-скага аблвыканкама, супра-цоўнікі якога і самі прынялі чынны ўдзел у дыктоўцы. Дыктоўка праходзіла ў ас-ноўным у рамках акцыі “Бе-ларусь помніць”, і тэксты былі прысвечаны 75-годдзю Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне. Хаця, напрыклад, Гарадзен-скі дзяржаўны ўніверсітэт паведаміў наступнае:

“21 лютага 2020 го-да на ўсіх факультэтах і ў чатырох каледжах, а так-сама ў Цэнтры беларускай мовы, літаратуры і куль-туры (г. Масква), заснава-ным сумесна Гродзенскім дзяржаўным універсітэ-там імя Янкі Купалы і Мас-коўскім дзяржаўным уні-версітэтам імя М.В. Лама-носава, будзе ў чарговы раз праведзена Купалаўская дыктоўка «Знайдзі сябе з намі». У сувязі з тым, што ў гэты час універсітэт ад-значае 80-годдзе з дня за-снавання, тэкст дыктоўкі прымеркаваны да гісторыі і сучаснасці ўніверсітэта. У напісанні дыктоўкі пры-муць удзел студэнты, вы-кладчыкі, навучэнцы кале-джаў, супрацоўнікі струк-турных падраздзяленняў (каля тысячы асоб).

 Універсітэт плануе таксама арганізаваць на-пісанне дыктоўкі, прысве-чанай 75-годдзю Перамогі савецкага народа ў Вялі-кай Айчыннай вайне, з вы-карыстаннем тэкстаў, прапанаваных ТБМ, у кра-савіку — маі 2020 года”.

Тэксты, прапанава-ныя ТБМ, былі прысвечаны 75-годдзю Перамогі, 100-годдзю Слуцкага збройнага чыну, 90-годдзю з дня нара-джэння Уладзіміра Каратке-віча і 550-годдзю з дня нара-джэння Міколы Гусоўскага.

У грамадскіх аргані-зацыях найбольш папуляр-нымі аказаліся тэксты з апо-весці “Данута” Аляксея Ка-рпюка і “На Чорных лядах” Васіля Быкава.

Дыктоўку пісалі ва ўсіх школах вобласці, у біб-ліятэках, музеях, каледжах, ліцэях, ва ўсіх універсітэтах, на курсах “Мова нанова”, у арганізацыях ТБМ і іншых грамадскіх арганізацыях. У Воранаве дык-оўку пісала ў поўным складзе рэдакцыя “Воранаўскай газеты”. Масава ўдзельнічалі ў дыктоўцы арганізацыі БРСМ.

Усяго 13-ю Агульнанацыянальную дыктоўку пісалі недзе ў 227 населеных пунктах вобласці, на 380 пляцоўках (калі пля-цоўкай лічыць школу, біб-ліятэку).

Усяго дыктоўку ў во-бласці пісалі каля 15 тысяч чалавек, з іх звыш 9000 — Лід-скі раён, каля 1000 — Слонім-скі раён.

Нажаль, палічыць ве-льмі дакладна не ўяўляецца магчымым. Не ўсюды такія звесткі збіраюцца, не ўсюды выдаюцца.

Былі, што праўда, і пэўныя абмежаванні, але трэба спадзявацца, што на наступны год яны будуць знятыя і дыктоўка ў Гара-дзенскай вобласці стане яш-чэ больш масавай.

Яраслаў Грынкевіч.  

 

Журналісты “Воранаўскай газеты” разам з рэдак-тарам выдання Таццянай Дудко скарысталіся магчымасцю праверыць свае веды па роднай мове. На гадзіну змянілі рэдакцыйныя кабінеты на вучнёўскі клас Воранаўскай школы. Пакуль настаўніца беларускай мовы і літаратуры Ганна Войшніс дыктавала тэкст, напэўна, многія прыгадалі, як у дзяцінстве старанна выводзілі літары, не раз сумняваліся ў правільнасці пастаноўкі знакаў прыпынку і правапісу. Не абышлося без хвалявання і цяпер. Аднак з дыктантам усе справіліся няблага. Амаль усе журналісты — выдатнікі! І ўжо з цудоўным настроем і сакавітай мовай на вуснах вярнуліся да сваіх творчых спраў.

Далучайцеся да нас: пішыце і размаўляйце па-беларуску!

 

Менскі абласны Дзень роднай мовы

Прыхільнікі белару-скай мовы, сярод якіх удзель-нікі літаратурна-песенных і чы-тацкіх конкурсаў, сакратары раённых камітэтаў БРСМ, шко-льнікі — усе, хто з павагай і па-шанай ставіцца да нацыяналь-най культуры і спадчыны, — прыехалі ў Смалявічы на аб-ласное свята «Дзень роднай мовы».

— Пішам з чырвонага радка, з вялікай літары… — калі пачула гэтыя словы, міжволі страпянулася: «Няўжо зноў школа?».

Першы сакратар Мен-скага абкама БРСМ Кірыл Шык патлумачыў:

— Калі прыехалі на Дзень роднай мовы, трэба пра-верыць вашы веды: напішам невялікую дыктоўку. Заданне нескладанае, так што не хвалю-йцеся. Мы выбралі публіцыс-тычны твор Янкі Купалы «Ці маем мы права выракацца род-най мовы». Напісаны ён быў у 1914 годзе.

Удзельнікам свята раз-далі аркушы — і дыктоўка пача-лася. Супакоеная Кірылам Шыкам, я таксама вырашыла праверыць веданне роднай мо-вы. Шчыра кажучы, некалькі памылак усё ж зрабіла: як-ніяк, школу больш за дзесяць год та-му скончыла. А вось сярод «вучняў» знайшліся і тыя, хто напісаў дыктоўку на выдатна. Сярод іх — выканавец абавязкаў першага сакратара Крупскага райкама БРСМ Алена Дубава:

— Люблю сваю краіну і люблю мову, — кажа дзяўчына. — Мова не толькі самая прыго-жая, але і багатая. Калі ў літа-ратурнай налічваецца каля 500 тысяч слоў, дык у дыялектнай — дзесьці два мільёны!

Першы сакратар Слу-цкага райкама БРСМ Кацяры-на Барысевіч беларускую мо-ву чула з дзяцінства — у сям’і ўсе на ёй размаўлялі. А вось сапраўдная любоў да матчына-га слова ёй перадалася ад на-стаўніцы. Кацярына ўдзельні-чала ў алімпіядах, а пазней і сама стала настаўніцай белару-скай мовы і літаратуры.

— У нас дзве дзяржаў-ныя мовы, але ж мы — белару-сы, і для мяне асноўная мова менавіта беларуская, — кажа першы сакратар. — Мы свядома яе папулярызуем, пэўны час пісалі навіны і посты, звязаныя з дзейнасцю маладзёжнай арга-нізацыі, толькі па-беларуску.

Дарэчы, адзнак за пісь-мовы іспыт на гэты раз нікому не ставілі: як патлумачыў Кі-рыл Шык, сэнс дыктоўкі не ў тым, каб праверыць свае веды, а каб яшчэ раз усвядоміць, што мы — беларусы і павінны гана-рыцца гэтым.

— Я штодзённа размаў-ляю па-беларуску з дзецьмі, бацькамі, калегамі — і яны пад-трымліваюць мяне ў гэтым. Нам пашчасціла, што ў нас ёсць не толькі дзяржава, але і мова. Таму мы вельмі багатая і шчас-лівая нацыя.

Мілагучная, сакавітая, цёплая беларуская мова… Тое ж самае можна сказаць і пра абласное свята. Панаваў пазі-тыўны настрой, выступалі ўдзельнікі конкурсаў на най-лепшае выкананне вершаў і песень.

Затым удзельнікам свя-та прапанавалі адказаць на не-калькі пытанняў кшталту «З якой камандай гуляла БАТЭ 2 кастрычніка 2012 года?». У барацьбу-гульню «Мая радзі-ма — Беларусь», што прайшла ў фармаце паб-квіза, уступілі 8 аб’яднаных каманд, па 6-8 ча-лавек у кожнай. Вядовец — га-лоўны спецыяліст абкама БРСМ Вячаслаў Клімковіч не шкадаваў — сыпаў пытаннямі, як з рога. Далёка не ўсе каманды ведалі адказы…

Першае месца занялі «Зубры» (удзельнікі з Бярэзін-скага, Чэрвеньскага і Пухавіц-кага раёнаў).

На другім месцы — «Кропка» (Стаўбцоўскі, Нясві-жскі, Валожынскі і Любанскі раёны).

Трэцімі сталі «Свет-лякі» (Уздзенскі, Смалявіцкі, Менскі і Любанскі раёны).

Пераможцы атрымалі зборнікі твораў Янкі Купалы, Якуба Коласа і Максіма Танка.

— Спецыяльна не рых-таваўся, проста выдатна ведаю родную мову і гісторыю сваёй краіны, — кажа Алег Якушаў, педагог-арганізатар Мар’іна-горскай гімназіі, валанцёр са-юза моладзі, удзельнік каман-ды-пераможцы. — Беларуская мова — гэта крыніца нацыяна-льнай культуры, ментальнасці, светапогляду. Я ўпэўнены, што родная мова злучае нас з папя-рэднімі пакаленнямі, іх духоў-нымі набыткамі, з’яўляецца пад-муркам этнічнай і нацыяна-льнай самаідэнтыфікацыі.

Скончылася абласное свята роднай мовы праглядам кінастужкі «Адзін дома» па-беларуску.

 Галіна Наркевіч.

Фота: Святланы Курэйчык.

Млын.by.

 

Сітуацыя практычна не мяняецца

 

29 студзеня 2029 г. № 2

С.М. Румасу,

Прэм’ер-Міністру

Рэспублікі Беларусь

вул. Савецкая, д.9, г. Мінск

 

Паважаны Сяргей Мікалаевіч!

26 студзеня 2020 г. прайшло паседжанне Рады Тавары-ства беларускай мовы. Падчас абмеркавання сябры Рады з роз-ных раёнаў Беларусі паднялі пытанне аб нездавальняючым стане з выкладаннем беларускай мовы ў школах нашай краіны. Адно-лькавая колькасць гадзін на выкладанне беларускай мовы і літаратуры і рускай мовы і літаратуры на самай справе не пера-крывае тую колькасць гадзін, якія прыпадаюць на выкладанне іншых прадметаў на рускай мове. Нашы настойлівыя прапановы па выкладанні гісторыі і геаграфіі Беларусі на беларускай мове ў школах з рознымі мовамі навучання, якія ў некаторай ступені выроўнівалі б сітуацыю, былі праігнараваны Міністэрствам адукацыі. Трэба таксама зазначыць, што практычна ўся выхаваўчая праца ў школах і садках адбываецца выключна на рускай мове.

Усё гэта прыводзіць да таго, што выгадаваныя ў такой сістэме адукацыі спецыялісты, якія працуюць пасля і ў дзяржаў-най сістэме кіравання, не ведаюць і не паважаюць дзяржаўную беларускую мову. Гэта часта з’яўляецца прычынай канфліктных сітуацый у абыходжанні з грамадзянамі. Між тым, беларуская мова з’яўляецца асноўным чыннікам нацыянальнай бяспекі нашай краіны.

Мы ведаем, што Вы асабіста ведаеце беларускую мову і карыстаецеся ёю ў розных сітуацыях.

Просім Вас у сувязі з нездавальняючым станам выкла-дання беларускай мовы ў сістэме адукацыі Беларусі прыняць меры для выпраўлення сітуацыі, прыняць адпаведную Пастанову па пашырэнні яе выкарыстання ў адукацыі, а таксама ў дзяр-жаўнай сістэме кіравання. Мы гатовы як грамадская арганізацыя ўсялякім чынам спрыяць гэтаму.

З павагай

Старшыня ГА «ТБМ імя Ф. Скарыны»

Алена Анісім.

 

Старшыні грамадскага аб’яднання

«Таварыства беларускай мовы

імя Францішка Скарыны»

Анісім А.М.

 

Паважаная Алена Мікалаеўна!

У Міністэрстве адукацыі разгледжаны Ваш зварот па пытанні вывучэння гісторыі Беларусі і геаграфіі Беларусі на бе-ларускай мове, які паступіў у Савет Міністраў Рэспублікі Бела-русь. Паведамляем наступнае.

Аб вывучэнні беларускай мовы ва ўстановах дашкольнай і агульнай сярэдняй адукацыі.

Згодна з артыкулам 90 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі дзяржава гарантуе грамадзянам права выбару навучан-ня і выхавання на адной з дзяржаўных моў Рэспублікі Беларусь і стварае ўмовы для рэалізацыі гэтага права.

Сістэме адукацыі належыць важная роля ў фарміраванні ў навучэнцаў каштоўнасных адносін да беларускай мовы як нацыянальнай мовы нашага народа.

Мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы фарміру-юць групы ва ўстановах дашкольнай адукацыі (далей — УДА) і класы ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі (далей — УАСА) на падставе сацыяльнага заказу, жаданняў бацькоў (законных прадстаўнікоў непаўналетніх), у заявах якіх вызначаецца мова навучання. У залежнасці ад рашэння бацькоў ствараюцца групы (класы) і ўстановы адукацыі з той ці іншай мовай навучання. Аднак канчатковае рашэнне аб стварэнні груп (класаў) прымаюць мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы.

Адукацыйны працэс у групах з беларускай мовай наву-чання, у тым ліку святы, забавы і іншыя мерапрыемствы ва УДА, арганізуецца на беларускай мове. Выключэннем з’яўляюцца гадзіны, адведзеныя на вывучэнне адукацыйнай галіны «Развитие речи и культура речевого общення» (вучэбная праграма дашко-льнай адукацыі, зацверджаная пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 15.08.2019 № 138, далей — вучэбная праграма дашкольнай адукацыі).

У адпаведнасці з вучэбнай праграмай дашкольнай аду-кацыі з мэтай развіцця моўных навыкаў, падтрымкі беларуска-моўнага асяроддзя. далучэння выхаванцаў да беларускай нацыянальнай культуры выкарыстоўваюцца розныя формы спецыяльна арганізаванай (гульні, заняткі) і нерэгламентаванай дзейнасці (гульні, экскурсіі, назіранні, азнаямленне з мастацкай літаратурай, у тым ліку з фальклорам, тэматычныя святы, ве-чарыны, гутаркі і іншае).

У 2019/2020 навучальным годзе ў сістэме Міністэрства адукацыі функцыянуе 2 798 УАСА. Адукацыйны працэс на беларускай мове здзяйсняецца ў 1 272 УАСА (45,5 працэнта ад агульнай колькасці УАСА).

Пры залічэнні ў I клас УАСА для бацькоў прадугледжана кансультацыйнае тлумачэнне заканадаўства аб магчымасці выбару мовы навучання. Ва ўсіх УАСА беларуская мова выву-чаецца як вучэбны прадмет, а з VIII па XI класы — на двух узроўнях (базавым і павышаным). Усе вучэбныя дапаможнікі для УАСА выдаюцца на беларускай і рускай мовах. Вучням прадастаўлена магчымасць вывучаць беларускую мову на факультатыўных занятках, а таксама праз правядзенне ва УАСА пазакласных мерапрыемстваў, прысвечаных юбілейным датам, знакавым падзеям, рэспубліканскім і міжнародным святам (канферэнцыі, метадычныя семінары, літаратурныя гасцёўні, вечарыны, прэзен-тацыі кніг і інш.). Да ўдзелу ў мерапрыемствах запрашаюцца таксама і бацькі вучняў, што спрыяе далучэнню іх да каштоў-насцей нацыянальнай беларускай культуры і гісторыі, фармі-раванню павагі да мовы, традыцый беларускага народа, разу-мення неабходнасці нацыянальнай самаідэнтыфікацыі.

Штогод для вучняў УАСА па вучэбных прадметах «Бела-руская мова», «Беларуская літаратура» праводзяцца інтэлектуа-льныя рэспубліканскія спаборніцтвы: рэспубліканскі конкурс вучнёўскіх работ даследчага характару (канферэнцыя) і рэспу-бліканская алімпіяда. Удзельнікам інтэлектуальных спаборні-цтваў з’яўляюцца больш за 600 тысяч вучняў нашай краіны.

У мэтах шырокага інфармавання грамадскасці аб на-вучанні на беларускай мове УДА і УАСА праводзяць тлума-чальную работу на бацькоўскіх сходах, пасяджэннях педагагічных саветаў устаноў адукацыі, у межах культурна-масавых і асвет-ніцкіх мерапрыемстваў і інш.

Пачынаючы з 2017 года Міністэрствам адукацыі ў абла-сных цэнтрах арганізуюцца рэспубліканскія семінары па пытаннях падтрымкі пашырэння сферы выкарыстання беларускай мовы ва УАСА. Матэрыялы рэспубліканскіх семінараў друкуюцца ў навукова-метадычных часопісах.

Такім чынам, Міністэрствам адукацыі, мясцовымі выка-наўчымі распарадчымі органамі як з навучэнцамі, так і з іх баць-камі вядзецца сістэмная работа, якая накіравана на вывучэнне беларускай мовы і яе папулярызацыю ва УАСА.

Аб выкладанні вучэбных прадметаў «Гісторыя Беларусі», «Геаграфія Беларусі».

Ва УАСА з беларускай мовай навучання вучэбныя прад-меты «Гісторыя Беларусі», «Геаграфія Беларусі» выкладаюцца на беларускай мове, ва УАСА з рускай мовай навучання — на рускай мове. Вучэбныя дапаможнікі па гэтых вучэбных прад-метах выдаюцца на дзвюх дзяржаўных мовах — рускай і бела-рускай.

У адпаведнасці з рэкамендацыямі Міністэрства адукацыі з 2012 года пры наяўнасці запытаў ад вучняў і іх законных прадстаўнікоў УАСА з рускай мовай навучання могуць камплек-тавацца вучэбнымі выданнямі па гісторыі Беларусі, геаграфіі Беларусі на беларускай мове. Заснавальнік УАСА з рускай мовай навучання мае права прыняць рашэнне аб выкладанні вучэбных прадметаў «Гісторыя Беларусі», “Геаграфія Беларусі» на бе-ларускай мове.

Так, напрыклад, у 2019/2020 навучальным годзе ва УАСА з рускай мовай навучання на беларускай мове гісторыю Беларусі пажадалі вывучаць 16 288 вучняў (у 2018/2019 навучальным годзе — 14 802 вучні).

Такім чынам, Міністэрствам адукацыі вядзецца мэтана-кіраваная работа па пашырэнні сферы выкарыстання беларускай мовы ва УАСА краіны, у тым ліку і па вывучэнні вучэбных прадметаў «Гісторыя Беларусі» і «Геаграфія Беларусі» на бела-рускай мове. Работа ў гэтым накірунку будзе працягнута і на-далей.

Дадаткова паведамляем, што ў адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь ад 14 чэрвеня 2003 г. «О государственной службе в Республике Беларусь» валоданне дзяржаўнымі мовамі Рэспублікі Беларусь з’яўляецца абавязковым патрабаваннем пры паступленні на дзяржаўную службу. У сваёй прафесійнай дзей-насці дзяржаўныя служачыя Міністэрства адукацыі пастаянна ўжываюць беларускую мову пры падрыхтоўцы нарматыўных прававых актаў, дакладаў, аналітычнай інфармацыі, адказаў на звароты грамадзян і інш.

У адпаведнасці з артыкулам 20 Закона Рэспублікі Беларусь ад 18 ліпеня 2011 года «Об обращениях граждан и юридических лиц» адказ Міністэрства адукацыі можа быць аб-скарджаны ў суд у парадку, устаноўленым заканадаўствам.

Намеснік Міністра                       А.У. Кадлубай.

 

Паўлу Сцяцко – 90

«Цікавы, добры, разумны, інтэлігентны». Такія эпітэты даў аднаму са стваральнікаў першага факультэта беларускай філалогіі, першаму старшыні Гарадзенскай абласной рады ТБМ, прафесару, доктару філалагічных навук Паўлу Сцяцко ягоны ў мінулым калега па Таварыстве беларускай мовы Аляксей Пят-кевіч. 5-га сакавіка Паўлу Сцяцко споўнілася 90 год. «Ён — сапраўдны беларускі патрыёт, — прадаўжае Аляксей Пяткевіч.  -Гэта вельмі важная заслуга чалавечая. Ён такім выгадаваны быў. Такая сям’я была, такім ён вырас, такім я яго ведаў».

Радзіма прафесара Паўла Сцяцко — Зэльвенскі раён, вёска Грабава. У пяць гадоў ён пачаў вучыцца ў Грабаўскай пачатковай польскай школе. Быў вельмі начытаным, за год скончыў два класы. Акрамя сваіх падручнікаў, прачытываў навучальныя кніжкі сваіх старэйшых братоў. Пасля заканчэння трэцяга класа яго адміні-страцыя школы перавяла адразу ў пяты, пасля — пераскочыў у сёмы. На выдатна скончыў Дзярэчынскую сямігодку, Ваўка-выскую педагагічную вучэльню. Гэта дало яму магчымасць паступіць без экзаменаў у Гарадзенскі педагагічны інстытут.

— З самага пачатку яго жыцця лёс звязаў яго з Гародняй, калі ён скончыў педінстытут, быў пакінуты працаваць на кафедры мовы. Ён быў здольным студэнтам, і вось яго пакінулі працаваць, — згадвае прафесар Аляксей Пяткевіч. — Я яго ведаў у гэтым пла-не, як спецыяліста, як вучонага, прычым, саліднага вучонага. У гэтым кірунку, у яго вельмі вялікая заслуга — гэта яго аспіранты.  Ён многа выпусціў, цяжка нават знайсці ў Беларусі мовазнаўца, які б выпусціў такую колькасць аспірантаў! Знаю, што ў Гомелі, дзе ён працаваў, таксама выйшла з-пад яго крыла шмат. І асабліва ў Гародні, дзе ён працаваў з 1990 года. Кіраўніцтва аспірантамі ў яго вельмі добра атрымлівалася. Неяк так склалася, што ён умеў вытрымаць стандарт падрыхтоўкі.  І выпускаў добрых знаўцаў беларускай мовы. Дарэчы, у гарадзенскім унівэрсітэце, па патрэ-бе кафедраў замежных моваў, рыхтаваў людзей, у якіх дысертацыі былі на гэтым сумежжы. У Гародні няма яму роўных.

Прафесар Павел Сцяцко ўзначальваў тэрміналагічную камісію Гарадзенскай вобласці, рэдагуе мовазнаўчыя часопісы, піша манаграфіі, падручнікі. Удасканальвае свае веды чэшскай і польскай моваў. Тое, што ягоныя інтарэсы ў мовазнаўстве былі вельмі шырокімі, паказвае шырыня ягоных даследчыцкіх і наву-кова-папулярных публікацый. У 1999 годзе выйшаў з друку ягоны «Слоўнік рэгіянальнай лексікі Гродзеншчыны».

У 2002 годзе выйшла ягоная фундаментальная кніжка для шырокага кола аматараў беларускай мовы пад назвай «Ку-льтура мовы», якая скіравана да развязання праблемаў і спра-ставання шляхоў удасканальвання беларускага правапісу, па-збаўлення тыповых парушэнняў сістэмы беларускай мовы.

— Гэта і словаўтварэнне, гэта і лексіка, у тым ліку і рэгіяна-льная лексіка, і культура мовы. У гэтам кірунку ён даволі такую настойлівую пазіцыю трымаў: вычышчаць сучасную мову ад русізмаў, што насаджалася ў савецкі час. Ды не толькі ў савецкі. Тут таксама шмат зрабіў, многа друкаваўся. І выпусціў многа кніг, якія не стаяць на паліцах, а якімі карыстаюцца.

Усякі сапраўдны даследчык не можа не папулярызаваць свой прадмет. Тым больш мова, гэта такая рэч, якая патрэбна ўсім. І Павел Сцяцко гэта выдатна разумеў у часе працы ва ўні-версітэце. І кніжкі яго навукова-папулярныя, а то і проста дру-каваў тэксты ў газетах. У «Нашым слове» да апошняга часу дру-каваліся цыклы яго артыкулаў пра паходжанне беларускіх про-звішчаў. Гэта вельмі цікавае назіранне і папулярная праца. Кожны, канешне, зацікаўлены, каб ведаць, адкуль жа яго прозвішча па-йшло. Ён дапамагаў, такому самаўсведамленню, і нацыянальнаму і агульнакультурнаму. Тут, бясспрэчна, ягоная вялікая заслуга, — кажа Аляксей Пяткевіч.

Павел Сцяцко быў першым старшынём Гарадзенскай абласной рады Таварыства беларускай мовы. Ягоная асоба, як аўтарытэта ў беларускім мовазнаўстве, узняла прэстыж Гарадзен-скай абласной арганізацыі ў  агульнанацыянальным маштабе.

Круглую дату сваіх народзінаў прафесар Павел Сцяцко адзначае ў сястрынскім прытулку ў мястэчку Азёры Гарадзен-скага раёна.

Віктар Парфёненка,

старшыня Гарадзенскай абласной Рады

ТБМ імя Скарыны.

 

Дыктоўка «Праўда-памяць»

Міжнародны дзень роднай мовы адзначаецца  ў свеце з 21 лю-тага 2000 года з мэтай садзейнічан-ня моўнай і культурнай разнастай-насці. Сёння ў свеце больш за 6 тысяч моў, палова з іх пад пагрозай знікнення. Менавіта дзеля заха-вання тых моў, што знікаюць, ЮНЕСКА і аб’явіла дзень роднай мовы. Беларуская мова набыла статус дзяржаўнай 26 студзеня 1990 года ў адпаведнасці з Законам «Аб мовах у Рэспубліцы Бела-русь».

21 лютага ў чытальнай зале Наваградскай раённай бібліятэкі  ў Міжнародны дзень роднай мовы чытачы і яе супрацоўнікі прынялі  ўдзел  у беларускай дыктоўцы і вік-тарыне на веданне беларускай літаратуры і фальклору «Крыніца духоўнасці». Дыктоўку чытала вы-кладчык Наваградскага дзяржаў-нага  сельскагаспадарчага ліцэя  Таўлуй Галіна Эдуардаўна. Дык-тоўка была па тэме «Праўда-па-мяць», яна стала цудоўнай магчы-масцю праверыць сваю пісьмен-насць, а таксама адчуць прына-лежнасць да нашай беларускай мовы. Тэматычна яна была звя-зана з датай, якую мы будзем ад-значаць у траўні 2020 года — 75-годдзем Перамогі над нямецка-фашысцкімі захопнікамі.  Пазнава-льнай была і віктарына, якая ўклю-чыла заданні на вызначэнне аўта-раў  і твораў беларускай літара-туры. А падказкай да яе  стала кні-жная выстава з творамі беларус-кай літаратуры. Прыгадалі мы імё-ны тых пісьменнікаў, хто зрабіў усё, каб беларускае слова жыло ў вяках. Кнігі  У. Караткевіча, М. Гу-соўскага, Я. Коласа, К. Крапівы, В. Карамазава, К. Чорнага, В. Быка-ва, М. Лынькова занялі там сваё пачэснае месца. Цікавым было і вызначэнне рэчаў з загадкавай скрыні, якія трэба было пазнаць па апісаным сказам з раманаў, аповесцей і казак. Напрыклад, у адной з  беларускіх народных казак герой увесь час нешта шукаў, звя-ртаючыся да розных жывёл. Казка, дарэчы, вучыць таму, што нішто ў жыцці не даецца дарам, а патра-буе працы. А такой знаходкай у скрыні быў акраец хлеба, які ілюстраваў вядомую беларускую казку «Лёгкі хлеб». Адно з пытан-няў датычылася самага смачнага беларускага прадукта — сала.   На мерапрыемстве таксама гучалі  песні  і вершы ў выкананні мясцо-вых паэтаў Святланы Абдулаевай і Алеся Гоцкі, у якіх адчувалася вялікая любоў і павага да роднага слова.

Наш кар.

 

Дыктоўка ў Слонімскім раёне

Слонімскі раён сёлета пісаў беларускую Агульнанацыяналь-ную дыктоўку найбольш масава ў параўнанні з усімі мінулымі гадамі. Дыктоўку пісалі:

Слонімскія гарадскія школы:

СШ № 2 — 28 чалавек

СШ № 3 — 74 чал.

СШ № 4 — 17 чал.

СШ № 5 — 122 чал.

СШ № 7 — 60 чал.

СШ № 8 — 150 чал.

СШ № 9 — 50 чал.

СШ № 10 — 12 чал.

Гімназія — 27 чал.

 

Сельскія школы:

Жыровіцкая школа — 79 чал.

Міжэвіцкая школа — 40 чал.

Новадзявяткавіцкая школа — 54 чал.

Навасёлкаўская школа — 18 чал.

Азярніцкая школа — 24 чал.

Рахавіцкая  школа — 20 чал.

Парэцкая  школа — 22 чал.

Сянькоўшчынская школа — 72 чал.

Дзераўноўская  школа — 48 чал.

Шылавіцкая школа — 15 чал.

Сялявіцкая  школа — 28 чал.

РАЗАМ — 960 чалавек.

 

Дыктоўкі пісалі не толькі вучні, але і настаўнікі, тэхработнікі.

Акрамя ўсяго, у школах Слонімскага раёна адбыліся дзя-сяткі розных мерапрыемстваў з нагоды Дня роднай мовы. Усе мерапрыемствы адлюстраваны на сайтах школ раёна.

Пісалі дыктоўку і сябры Слонімскага згуртавання дэма-кратычных сіл. Пісалі верш Ла-рысы Геніюш «Жыровічы» ў су-вязі з 550-годдзем Жыровіцкай іко-ны Божай Маці і 500-годдзем Жы-ровіцкага манастыра. Дыктоўку чытаў мастак-іканапісец з Жыро-вічаў, намеснік старшыні Слонім-скай раённай арганізацыі ТБМ Уладзімір Кавальчук.

У дыктоўцы прынялі ўдзел — 18 чалавек.

Наш кар.

 

Дыктоўка ў Дзятлаве

У 2018 годзе дзятлаўчане пісалі дыктоўку ў музеі і некалькіх школах. Тым, хто іх право-дзіў, былі зроблены папярэджанні. Чаму не папрасілі дазволу ва ўлады? Таму ў 2019 годзе дыктоўка пісалася толькі ў некалькіх сем’ях на кватэрах. Сёлета, пасля афі-цыйнай паперы, прысланай з абл-выканкама, мяс-цовыя ўлады пару-піліся, каб гэтая ак-цыя стала больш масавай. У Дзятлаве дыктоўку пісалі ў музеі, раённай бібліятэцы, ва ўсіх гарадскіх школах, а таксама ў адной сям’і, якая святкавала ўваходзіны ў новы дом. Звыш дзесяці гасцей перад тым, як сесці за святочны стол, узялі лісты паперы і напісалі дыктоўку.

Акцыя доўжылася на працягу тыдня. За гэты час ў ёй прынялі ўдзел звыш 500 чалавек.

Будзем спадзявацца, што ў наступным годзе гэта лічба вырасце, і значна.

Валерый Петрыкевіч,

 старшыня Дзятлаўскай раённай

філіі ТБМ.

 

Гучы, родная мова!

21 лютага ў краіне адзначаюць Дзень роднай мовы. Дзень, калі варта  па-цвердзіць вядомае: чытаць, пісаць і думаць па — белару-ску здольны кожны. Бо мова — тое, што нас аб’ядноўвае і робіць унікальнымі. Гэта  цэлы свет, люстэрка жыцця чалавека, народа.

У кожным куточку краіны, дзе б’ецца белару-скае сэрца, жыве наша мова: у школьных падручніках і творах літаратуры, казках і навуковых даследаваннях, нарэшце, у генах людзей, якія праз дзесяцігоддзі пе-рададуць яе сваім дзецям і ўнукам.

Менавіта ў гэты дзень у ДУА «Нясвіжская гімназія» прайшло мерапрыемства, у якім прынялі ўдзел вучні 8-9 класаў гарадскіх школ, якія прадэманстравалі свае здо-льнасці, прыняўшы ўдзел у інтэлектуальнай гульні «Гу-чы, родная мова». У ходзе мерапрыемства ўсе пры-сутныя змаглі пачуць міла-гучнасць роднай мовы, цу-доўныя песні і вершы. Гу-льня прайшла цікава і заха-пляльна. Падчас гульні вуч-ні праявілі кемлівасць, ува-жлівасць, а таксама пашы-рылі свой кругагляд і па-глыбілі свае веды.

Нягледзячы на тое, што ў гульні былі і перамо-жцы, і пераможаныя, усе засталіся задаволены імп-рэзай.

Была вызначана ка-манда «Лепшыя знаўцы ро-днай мовы». Гэта пачэснае званне атрымала каманда дзяржаўнай установы аду-кацыі «Нясвіжская гімназія». Дыпломам  II ступені была ўзнагароджана каманда  ся-рэдняй школы № 4 г. Нясвіжа, 3 месца раздзялілі паміж сабой ка-манды сярэдняй школы № 3 г. Ня-свіжа і сярэдняй школы № 1 г. Ня-свіжа.

Старшыня журы Дылеўс-кая Вольга Вікенцьеўна ўручыла камандам дыпломы.

Пасля заканчэння гульні была праведзена акцыя «Пажадан-ні роднай мове», у якой дзеці пісалі свае пажаданні беларускай мове.

На мерапрыемства была запрошана Зоя Кулік, сябра раён-нага літаратурнага — музычнага аб’яднання «Валошкі», сябра між-народнай асацыяцыі пісьменні-каў і публіцыстаў. Яна расказала пра сваю творчасць, прачытала свае вершы.

Гэта свята заклікана павя-лічваць прэстыж мовы як асновы шматвяковай культуры, узмац-няць яе ролю і значэнне ў духоў-ным жыцці грамадства, краіны, а таксама аддаць даніну глыбокай пашаны вялікім беларускім асвет-нікам.

Наш кар.

 

НЯСВІЖСКІ  ПАЎМАРАФОН

Сёлета  на Нясвіжчыне Агу-льнанацыянальную дыктоўку пі-салі чацвёрты раз. За гэтыя гады намаганнямі сяброў ТБМ да агу-льнапрынятых  методык  і практык  напісання дададзены  свае, выпра-цаваны  свой стыль, свае традыцыі. Пісаліся цягам году і юбілейныя дыктоўкі на ўшанаванне памяці Уладзіслава Сыракомлі, Паўлюка Пранузы.

У гэтым годзе першымі  стартавалі выпускнікі (9 і 11 кл.) Лысіцкай школы. Яшчэ напярэ-дадні свята  яны пад кіраўніцтвам настаўніцы роднай мовы Ірыны Вацлаваўны Мышкавец напісалі дыктоўкі пад агульнай назвай «Бе-ларусь помніць».

А непасрэдна ў Дзень род-най мовы згодна і роўна бег радок  (хіба што крыху падскокваючы на ў нескладовым) у сшытках вучняў школы № 1 г. Нясвіжа, Ланскай, Карцэвіцкай, Грыцкавіцкай, Ано-шкаўскай, Пагарэльцаўскай школ.  У большасці з іх пісалі дыктоўку і  супрацоўнікі ўстаноў.

Як у папярэднія гады, у Ня-свіжскім педкаледжы імя Якуба Коласа — пры ўсёй насычанасці святочнага дня — дыктоўка з’яўля-лася неад’емнай часткай урачы-стай дзеі.

— Да гэтага абавязвае імя нашага вялікага песняра і настаў-ніка, — кажа Марыя Фабіянаўна Енчык, якая штогод бярэ на сябе адказнасць арганізацыі дыктовак ва ўстанове. — Кожны год рас-працоўваем мастацкія лісты-бла-нкі з нашым лагатыпам. Нібыта і дробязь, а стараннасці і адказнасці большае. Нашы навучэнцы  склалі асноўную калькасць тых, хто пісаў дыктоўку і ў Нясвіжскай раённай бібліятэцы».

Не абмінула дыктоўка дзі-цячыя садкі (№ 4 у Нясвіжы і в. Саская Ліпка), якія працуюць па ажыццяўленні нацыянальных вы-хаваўчых праектаў. «Малітву за бе-ларускі народ», напісаную супра-цоўнікамі гэтых устаноў, маглі прачытаць, панесці дамоў бацькі выхаванцаў, якім на працы, па службовых абавязках зусім не час-та выпадае сустрэча з родным сло-вам, тым болей, словам хрысціян-скай малітвы.

Станіслава Вальчык, стар-шыня Карцэвіцкай суполкі, паспе-ла правесці дыктоўку і ў садку, і ў раённым аддзяленні з дзённым пе-рабываннем для людзей сталага ўзросту і інвалідаў.

— Пісалі тут упершыню. Мясцовы краязнаўчы тэкст, вы-браны  для дыктоўкі, не мог не кра-нуць сваімі шчымлівымі нотамі кожнага, а тым  больш — людзей з лёсам за плячыма, багатым вопы-там і глыбокім разуменнем жыц-ця, — кажа Станіслава Георгіеўна пра атмасферу дыктоўкі.

Самі ж сябры ТБМ змаглі сабрацца разам 22 лютага. 2020 год, аб’яўлены імі Годам Жылкі, падказаў тэму. Дыктоўка  складзе-на паводле Альгерда Бахарэвіча, які ўзнёс паэта, ураджэнца і га-даванца нясвіжскіх Макашоў, на самы высокі літаратурны алімп. Не абмежаваліся чыста пісаннем, абмяркоўвалі, уносілі прапановы: у траўні ж юбілейная дата.

Фінішныя дарожкі-радкі Дыктоўкі-2020 беглі-пісаліся 24 лютага на курсах “Мова нанова”.

Моўны паўмарафон праз Нясвіжчыну сабраў сёлета больш за паўтысячу сяброў роднага сло-ва. Марафоны і супермарафоны патрабуюць цвёрдага патрыяты-зму і нацыянальнай загартава-насці.

Наталля Плакса, Нясвіж.

 

«Я — сын зямлі»

Так называлася літаратур-на-музычная вечарына, прысве-чаная 85-годдзю з дня нараджэння народнага паэта Беларусі Рыгора Барадуліна. Адбылася імпрэза 24 лютага ў Віцебскай абласной біб-ліятэцы, якраз у дзень народзінаў паэта.

Вечарыну распачала Лары-са Рагачова — загадчык аддзела краязнаўчай літаратуры і біблія-графіі, якая распавяла пра цікавыя факты з біяграфіі Рыгора Бараду-ліна, а затым прапанавала прысут-ным паглядзець відэаролік пра на-роднага паэта. Успамінамі пра жыццёвыя і творчыя адносіны са славутым паэтам і земляком падзя-ліліся віцебскія пісьменнікі Сяргей Рублеўскі і Людміла Сіманёнак. Таксама  празаік Сяргей Рублеўскі адзначыў, што народны паэт быў вельмі сціплым чалавекам і яшчэ паказаў свае фотаздымкі з Ры-горам Іванавічам.

У мерапрыемстве бралі ўдзел Ірына Вацлаваўна Саматой — былая выкладчыцца ВДУ — і Людміла Нікіціна — дырэктар музея «Гісторыя Заронаўскага краю». Яны падзяліліся ўспамінамі пра тое, як творчасць Рыгора Бараду-ліна паўплывала на іх светабачанне і ўспрыманне літаратуры. Ірына Вацлаваўна яшчэ распавяла пра сваю вучобу ў БДУ, падчас якой была знаёмая з дачкой паэта Іло-най Барадулінай, а пасля распавя-ла пра  цікавыя сустрэчы з Рыго-рам Іванавічам у ВДУ імя Машэ-рава, якія ладзіліся на філалагіч-ным факультэце.

Пад гітару прагучалі песні, напісаныя на вядомыя вершы Ры-гора Барадуліна, у тым ліку і ду-хоўнай тэматыкі, у выкананні вы-кладчыкаў дзіцячай школы маста-цтваў Міхаіла Рубіна і Аляксандра Славяна. У зале была арганізава-ная выстава твораў Рыгора Бара-дуліна з фондаў галоўнага кніга-сховішча вобласці.

Кожны з прысутных, бадай, добра ўсведамляў, што народны паэт быў вельмі адчувальны да бе-ларускага трапнага слова, якое прысутнічае ў кожным ягоным вершы. Рыгора Іванавіч — гэта ча-лавек легенда, якога вельмі цяжка паўтарыць. Няхай яго няма ўжо з намі, але напісаныя ім вершы, поўныя пяшчоты, закаханасці, веры ў людзей, поўныя любові да сваёй матулі і малой радзімы -Вушаччыны, будуць жыць з намі вечна.

Наталля Ермакова,

сябра ТБМ,  студэнтка 3 курса ВДУ імя Машэрава.

 

Дэкада роднай мовы ў лідскіх школах

З 13 па 23 лютага на Лідчыне ішла Дэкада род-най мовы. Прымеркава-ная да Міжнароднага дня роднай мовы 21 лютага, яна была напоўнена масай самых розных мерапрыем-стваў, ключавым з якіх бы-ла 13-я Агульнанацыяналь-ная дыктоўка.

Як і летась, асноў-най ударнай сілай дыктоўкі сталі лідскія школьнікі. Ды-ктоўку пісалі ўсе 34 устано-вы агульнай сярэдняй аду-кацыі Лідскага раёна.

Сёлета ў лідскіх школах пісалі дзве дыктоўкі: вучні пісалі лідскую дыктоўку, прапанаваную Лідскім райвыканкамам, а настаўнікі, бацькі і іншыя прадстаўнікі гра-мадскасці пісалі гарадзенскую дыктоўку, прапанаванрую Гарадзенскім абласным упраўленнем адукацыі. Абедзве дыктоўкі былі прымеркаваны да 75-годдзя перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вай-не.

Дыктоўку пісалі 7926 вучняў, што некалькі менш, чым летась. З-за гэтага памяняліся лідары сярод школ:

СШ № 12 — 723 чал.

СШ № 15 — 663 чал.

СШ № 1 — 561 чал.

СШ № 8 — 522 чал.

СШ № 9 — 499 чал.

СШ № 6 — 457 чал…

Бярозаўская СШ № 3 — 342 чал. і г.д. на памяншэнне.

Сярод сельскіх школ:

Першамайская СШ — 145 чал.

Дзітвянская СШ — 115 чал.

Ёдкаўская СШ — 105 чал. і г.д.

 

Гарадзенскую дыкто-ўку пісалі:

настаўнікі — 425 чал.

бацькі — 180 чал.

іншыя прадстаўнікі грамадскасці — 47 чал.

Разам — 652 чалавекі.

Усяго ўдзельнікаў 13-й Агульнанацыянальнай дык-тоўкі ў лідскіх школах — 8578 чалавек.

Безумоўным станоў-чым момантам сёлетняй дык-тоўкі стаў масавы ўдзел у ёй настаўнікаў, тэхнічных работ-нікаў школ і бацькоў.

Яраслаў Грынкевіч.

Здымкі ўзяты з сайтаў Гімназіі № 1 і Ліцэя № 1 г. Ліды.

 

Дзень роднай мовы ва ўстановах дашкольнага выхавання Лідскага раёна

Міжнародны дзень роднай мовы традыцыйна адзначаецца ва ўсіх установах дашкольнага выхавання Лідскага раёна. Сёлета ўрачыстыя мерапрыемствы прайшлі ва ўсіх 50 дзіцячых садках (з улікам і тых, якія ўваходзяць у школьныя комплексы).

Палічыць удзельнікаў тут вельмі праблематычна, але гэта недзе 1500 — 2000 чалавек.

Па здымках, узятых з сайта д/с № 24, відно, што дашкольныя ўстановы Лідчыны рыхтуюцца да Дня роднай мовы грунтоўна, нават нацыянальныя строі маюць.

Наш кар.

 

Дзень роднай мовы ў Лідскім політэхнічным ліцэі

У рамках акцыі «Бе-ларусь помніць» 20 лютага 2020 года ў Лідскім політэх-нічным ліцэі праведзена Га-радзенская абласная дык-тоўка па тэксце, прысвеча-ным 75-годдзю Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне.

75 навучэнцаў удзе-льнічалі ў напісанні дыктоў-кі. Абсалютны пераможца — Бранцэвіч Аляксандр, гр. 376. Хочацца адзначыць ды-ктоўкі Сыманюка Максіма, гр. 375; Мікуця Дзяніса, гр. 376; Куліковай Аляксандры, гр. 377; Волахава Ільі, гр. 372; Пыпеця Віталія, гр. 373.

Пасля дыктоўкі ад-былася сустрэча з намесні-кам старшыні Лідскай га-радской арганізацыі ТБМ бардам С. Чарняком «А мо-ва гучыць…».

Наш кар.

 

Да Дня роднай мовы

У Лідскім каледжы ГрДУ імя Янкі Купалы доб-рай традыцыяй стала свят-каванне Дня роднай мовы. Сёлета да гэтай даты быў падрыхтаваны шэраг мера-прыемстваў.

21 лютага пачаўся яскрава — відэапрэзента-цыяй і фотавернісажам, ар-ганізаваным у педагагічным корпусе каледжа. Шмат ці-каўных сабрала гульня ся-род першых курсаў гумані-тарнага аддзялення «Разма-ўляем па-беларуску». Бага-та ўражанняў пакінула экс-курсія навучэнцаў у Цэнтр рамёстваў і традыцыйнай культуры, дзе яны змаглі дакрануцца да скарбаў на-роднай творчасці і стаць удзельнікам майстра-класа па ткацтве. А вось бадай са-май масавай і папулярнай па традыцыі стала акцыя «Гавары са мной па-бела-руску» і ўсеагульная дык-тоўка, прысвечаная 75-год-дзю Вялікай Перамогі, якую пісалі 233 навучэнцы кале-джа 1- 4 курсаў усіх спецыя-льнасцей.

Сёлета свой 80-гадо-вы юбілей адзначае Гара-дзенскі дзяржаўны ўніверсі-тэт імя Янкі Купалы. З наго-ды слаўнай даты навучэн-цы і выкладчыкі прынялі ўдзел у акцыі «Знайдзі сябе з намі»: 25 чалавек пісалі  дыктоўку «Пад зоркай Ку-палы».

Дзень роднай мовы праходзіць у каледжы ўжо не першы год і нязменна ахоп-лівае нямала цікаўных  і неа-быякавых да роднага слова навучэнцаў і выкладчыкаў. Далучэнне да роднага сло-ва, літаратуры, культуры га-рантавана стварае святочны настрой і пакідае шмат пры-емных уражанняў, а самае галоўнае — папулярызуе на-ша роднае слова.

Падрыхтавала Яхантава Аліна,

навучэнка 4 курса Лідскага каледжа.

 

Дыктоўка ў Лідскім музкаледжы

 

Сёлета да Агульнанацыяальнай дыктоўкі далучыўся Лідскі музычны каледж. Пісалі 104 чалавекі.

Лідскі музычны каледж таксама прыняў самы актыўны ўдзел у падрыхтоўцы і правядзенні канцэрту да Дня роднай мовы ў Лідскім палацы культуры.

Наш кар.

 

Дыктоўка ў Лідскім меліярацыйным

ліцэі

13-я Агульнанацыянальная дыктоўка прайшла ў Лідскім дзяржаўным прафе-сійным ліцэі меліярацыйнага будаўніцтва.

Пісалі дыктоўку 24 чалавекі спецы-яльнасці “Грамадскае харчаванне”. Чытала выкладчыца беларускай мовы і літаратуры Вольга Мар’янаўна Вашкевіч.

Па выніках дыктоўкі:

10 балаў — 1 чалавек;

9 балаў — 1;

8 балаў — 3;

7 балаў  — 2;

6 балаў — 6.

Трэба думаць, што закончыўшы ліцэй, гэтыя маладыя спецыялісты, якія так паспяхова пішуць дыктоўкі, не будуць упа-даць у ступар, калі ў іх папросяць рамон-кавую гарбату ці якую іншую звыклую беларускую страву.

Наш кар.

 

Дзень роднай мовы ў Нёманскім ДПЛ

21 лютага ўвесь свет ад-значае Міжнародны дзень род-най мовы. У Нёманскім дзяр-жаўным прафесійным ліцэі г. Бярозаўкі Лідскага раёна так-сама адзначылі гэтае свята.

Беларусам многія наро-ды могуць пайздросціць: у спад-чыну нам засталася па-сапраў-днаму ўнікальная мова. Таму мы не маглі застацца ўбаку і пра-вялі мерапрыемства «Гучы, на-ша родная мова, часцей». Удзел у мерапрыемстве прынялі ўсе навучэнцы ліцэя.

У ходзе мерапрыемства:

— была выпушчана насценгазета «Родная мова»;

— складалі вершы, прысвечаныя роднай мове;

— пісалі сачыненні — разважанні «Што нам неабходна зрабіць, каб мова гучала часцей».

Наш кар.

 

120 першасных суполак БРСМ Лідскага раёна прынялі ўдзел у 13-й Агульнанацыянальнай дыктоўцы

Абсалютная большасць кіраўнікоў першасных суполак БРСМ Лідскага раёна далажыла аб правядзенні або ўдзеле ў 13-й Агульнанацыянальнай дыктоўцы. У навучальных установах суполкі БРСМ пісалі дыктоўкі ў агульнай плыні, а вось на прадпрыемствах арганізоўвалі мерапрыемства самастойна.

Сёлета мы маем абсалютна іншую пастаноўку справы. Калі пазалетась і летась у Лідзе дыктоўкі пісалі па 2-3 суполкі БРСМ, то зараз 120. І гэта вялікая падтрымка для справы беларускай мовы.

Наш кар.

 

Агульныя вынікі

13-й Агульнанацыянальнай дыктоўкі і

Дня роднай мовы на Лідчыне

У пяты раз Лідчына масава пісала Агульнанацыянальную дыктоўку. Сёлета яна складалася як бы з чатырох частак:

— дыктоўка Гарадзенскага аблвы-канкама;

— дыктоўка Лідскага райвыканкама;

— дыктоўка Гарадзенскага ўнівер-сітэта імя Я. Купалы;

— дыктоўка ТБМ.

Але ўсё гэта — тое самае.

Лідскія школы далі 8578 удзельнікаў дыктоўкі.

Два лідскія каледжы далі 362 удзе-льнікі.

Два прафесійныя ліцэі далі 99 чала-век.

Клубы — 22 чалавекі.

Бібліятэкі — 70 чалавек.

Музей — 6 чалавек.

“Мова нанова” — 15 чалавек.

Бярозаўскае ТБМ — 8 чалавек.

Разам атрымалася 9160 чалавек.

Сюды трэба дадаць удзельнікаў дык-товак з прадпрыемстваў. Такім чынам можам гаварыць недзе пра 9200 удзельнікаў 13-й Агульнанацыянальнай дыктоўкі на Лідчыне. У прынцыпе Лідчына захавала пазіцыі.

Што тычыцца Дня роднай мовы на-огул, то тут таксама пазіцыі не страчаны. Свята адзначалася ў 50 дзіцячых садках, быў канцэрт у Палацы культуры, быў квэст, прайшлі мерапрыемствы ў Бярозаўцы і на вёсках.

Сёлета 21 лютага Ліда акрамя ўсяго ўрачыста прыняла тытул культурнай сталі-цы Беларусі.

Сёлета пад Дзень роднай мовы ўра-чыста быў абвешчаны 4-ты конкурс “Даро-слыя дзецям” імя Веры Навіцкай.

Дзень роднай мовы прайшоў. Для многіх ён адразу забыўся, але для сяброў ТБМ павінен быць у памяці, бо гэты дзень ёсць індыкатар, што нічога не страчана, што мы ўсё адродзім і вернем.

Станіслаў Суднік.

 

З падзей 2019 года

Склаў Сымон Барыс

(Працяг. Пачатак у папярэдніх нумарах.)

 

27 верасня. У Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі адбылася прэ-зентацыя факсімільнага выдання Бе-расцейскай Бібліі, якая была на-друкавана ў 1563 г.

27 — 29 верасня. Восьмы Між-народны Кангрэс даследчыкаў Бе-ларусі адбыўся ў Вільні. Ён доўжыўся 3 дні. На яго сабралася каля 520 на-вукоўцаў. Урачыстае адкрыццё і пле-нарнае пасяджэнне адбылося ў кас-цёле Святой Кацярыны.

30 верасня. 137 770 беларусаў аформілі карту паляка і яшчэ 1,5 тысячы заявак зараз знаходзяцца на разглядзе, паведамілі з МЗС Польш-чы. Беларусы атрымоўваюць карту паляка часцей, чым жыхары іншых краін, а на другім месцы за імі ўкра-інцы.

Верасень. 150 тарпанаў за-везлі ў мінулым месяцы ў Налібоцкі заказнік з Нідэрландаў. Яны да канца кастрычніка на каранціне, а пасля іх выпусцяць на волю. Тут ужо нара-дзілася адно жарабё. Тарпанаў нам падарылі ахоўнікі прыроды Нідэрлан-даў. Так што нам яны дасталіся бяс-платна. У Беларусі дзікія коні зніклі 400 гадоў таму. А ў 1409 г. вялікі князь Вітаўт вылаўліваў іх тут перад Грунвальдскай бітвай.

Верасень. Выйшла з друку Энцыклапедыя Берасця, прысвеча-ная 1000-годдзю горада.

 

1 кастрычніка.  У Ерэване (Арменія) адбылося пасяджэнне Вышэйшага Еўразійскага савета, у якім удзельнічалі прэзідэнты ЕАЭС.

3-4 кастрычніка. У Жыто-міры (Украіна) адбыўся ІІ Форум рэгіёнаў Беларусі і Украіны. На другі дзень адбылася сустрэча прэзідэнтаў Беларусі і Украіны Аляксандра Лука-шэнкі і Уладзіміра  Зяленскага.

4 кастрычніка. У Беларусі пачаўся перапіс насельніцтва.

4 кастрычніка. У Менску  праходзіў II міжнародны кангрэс «Навука, харчаванне і здороўе», на які сабраліся вядучыя вучоныя, ме-дыкі і прадстаўнікі міністэрстваў перапра-цоўчай прамысловасці. Яны абмер-кавалі вынікі даследаванняў у галіне праблем харчавання і здароўя чала-века, шляхі павышэння якасці хар-човай прадукцыі.

6 кастрычніка. Партыя  «На-родная Грамада» ў рамках кампаніі па зборы подпісаў за вылучэнне канды-датаў правяла ў Менску, на пл. Сва-бода, каля ратушы, мітынг у абарону незалежнасці Беларусі.

Жыхары Берасця прайшлі маршам па цэнтры горада з патра-баваннем закрыцця завода і адмены смяротнага пакарання.

10 кастрычніка. У нямецкім горадзе  Бокенем былі затрыманы 4 беларусы з Аршанскага раёна, калі яны кралі тэлевізары з аўтафуры. Кіраўніка гэтай зладзейскай шайкі  затрымалі ў Беларусі яшчэ 1 каст-рычніка.

11 кастрычніка. У Ашхаба-дзе праходзіла пасяджэнне Савета кіраўнікоў краін-удзельніц СНД. Удзельнічаў і беларускі Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка.

У сваёй прамове Лукашэнка звярнуў увагу на неабходнасць ума-цавання СНД як самадастатковага і эфектыўнага аб’яднання. Прэзідэнты Азербайджана і Арменіі  крытыкавалі адзін аднаго (гэта ўсё з-за Карабаха).

15 кастрычніка. Пасля ха-лоднага тыдня сёння ў Гародні было 20 градусаў цяпла. На двух вуліцах заквітнелі каштаны, дзьмухаўцы і не-забудкі.

20 кастрычніка. У Драгічы-не тэмпература паветра дасягнула +22,6 градусаў цяпла. Гэта рэкорд для гэтага дня.

21 кастрычніка. Савет Міні-страў Беларусі звольніў старшыню канцэрна «Белдзяржхарчпрам» Аляксандра Забэлу, а 22 кастрычні-ка — гендырэктара ААТ «Мінск Кры-шталь» — кіраўнічая кампанія хол-дынга «Мінск Крышталь Груп» Ста-ніслава Ёдзіса. Як стала вядома, за хабарніцтва ў гэтых арганізацыях.

21 кастрычніка. Пры рэ-стаўрацыі манумента Плошча Пе-рамогі ў абеліску знайшлі бутэльку з-пад шампанскага, а ў ёй — пасланне да нашчадкаў ад будаўнічай брыгады 13 чалавек са спісам прозвішчаў. За-клалі бутэльку пад пліту пад цэмент 5 лістапада 1987 года. Напісалі на паперы:  «Здесь надрывала свои спины ударная бригада Емельянова строй-треста… Работали мы три с половиной месяца по 13 рублей за смену». Да запіскі яшчэ прыклалі дзве савецкія капейкі. Журналісты адшукалі пару чалавек тых будаўнікоў. З іх жывых засталося толькі 10. Уладзімір Шын-кевіч (цяпер яму 55 гадоў) кажа, што яны тады баставалі цэлы тыдзень і прасілі надбаўку за цяжкую працу, але нічога не дамагліся.

22 кастрычніка. Зварот го-мельскага актывіста ад АГП Ула-дзіміра Непомняшчых, які ідзе кандыдатам у Палату прадстаўнікоў па Гомельскай Цэнтральнай акрузе № 33, знялі з тэлеэфіру канала «Бела-русь 3″, бо ён заклікаў да імпічменту А. Лукашэнку і абмежавання яго аховы да двух чалавек.

 25 кастрычніка. Візіт А. Р.  Лукашэнкі ў сталіцу Казахстана. Прэзідэнт Казахстана Касым-Жамарт Такаеў правёў перамовы з Прэзідэн-там Рэспублікі Беларусь Аляксанд-рам Лукашэнкам. Дамовіліся аб па-стаўках нафты з Казхстана ў Беларусь. Першы прэзідэнт Казахстана Нур-султан Назарбаеў атрымаў кошык з беларускімі прадуктамі і ўручыў Лукашэнку ханскі пояс, кінжал і кнігу казахскага асветніка XIX стагоддзя Абая Кунанбаева «Слова назидания» («Словы настаўлення»).

24 кастрычніка. У в. Ручаёў-ка Лоеўскага раёна ваўчыца пакусала мужчыну (1962 г. нар.). Пацярпелы звярнуўся ў тутэйшую бальніцу. Міліцыянеры з паляўнічымі ваўчыцу забілі.

Ноччу 25 кастрычніка, пры-кладна ў 3:12 на поўдзень ад горада Браслава асколак атмасфернага цела (метэарыт) праляцеў над возерам Дрывяты і пры гэтым інтэнсіўна свя-ціўся.

29 кастрычніка. Увечары ў Курапатах прайшла ноч расстраля-ных паэтаў. Сабралася каля 400 чалавек, каб памянуць 100 расстраля-ных літаратараў ноччу з 29 на 30 кастрычніка 1937 г.

30 кастрычніка. На поўначы Менскай вобл., на Нарачы, раніцай ляжаў першы снег.

4 — 30 кастрычніка. У Бела-русі праводзіўся перапіс насельніц-тва на планшэтах або самастойна ў Інтэрнэт. У апытальным лісце было аж 49 пытанняў.

У верасні тэмпературныя рэкорды адзначаліся 2-га, 3-га, а таксама з 9 — га па 12 — ты дзень, антырэкорды  — 20-га, 21-га, 23-га і 24-га.

У кастрычніку рэкорды цяп-ла абнаўляліся з 13-га па 16-ты, а таксама з 19-га па 27-мы дзень. А ў ноч на 31 кастрычніка ўпершыню ў цяперашнім асенне-зімовым сезоне тэмпература апусцілася да 10 граду-саў марозу. У Бабруйску і Васіле-вічах былі адзначаныя новыя рэкорды холаду — мінус 10,3 і мінус 10 градусаў адпаведна. Паводле інфармацыі Бел-гідрамета, сярэднямесячная тэмпера-тура паветра склала ад + 8 да + 11 градусаў, што ў асноўным на 2-3 гра-дусы вышэй за кліматычную норму. Такі цёплы кастрычнік — другі раз за апошнія 75 гадоў.

 

1 — 8 лістапада. Праводзіўся XXVI Менскі міжнародны кінафес-тываль «Лiстапад». За тыдзень гле-дачы паглядзелі 154 кінакарціны з 50 краін. Гран-пры «Золата Лiстапада» ўручылі ўкраінскаму режысёру Ва-лянціну Васяновічу за фільм «Атлан-тыда».

2 лістапада. На сцэне Менск-Арэна выступала спявачка Ала Пу-гачова. З вялікім сольным канцэртам пасля амаль 10-гадовага перапынку Пугачова вяртаецца ў беларускую сталіцу. На яе менскае выступленне самы дарагі квіток каштаваў 304 ру-блі, самы даступны —  64 рублі. Калі параўнаць мінімальны кошт квітка на менскі канцэрт і максімальны — на маскоўскі, рэальна атрымліваем роз-ніцу ў 100 разоў. На канцэрце было каля 10 тыс. чалавек.  Кіраўнік Адміні-страцыі Н.І. Качанава ад імя А.Р. Лу-кашэнкі ўручыла Пугачовай кветкі і цукеркі.

3 лістапада. КХП-БНФ арга-нізавала шэсце і мітынг у Курапатах. На гэты раз удзельнічалі толькі каля 250 чалавек. Тыя гады было болей моладзі і пенсіянераў.

 4 лістапада. У Менску слу-пок тэрмометра паказваў +15,2 °C. Тым самым пабіты былы рэкорд гэта-га дня, устаноўлены ў 1996 г. Тады ў беларускай сталіцы было +13,8 °C.

1 — 10 лістапада. Прэзідэнт А Лукашэнка знаходзіўся з афіцыйным візітам у Аб’яднаных Арабскіх Эмі-ратах.

4 лістапада ў Беларусі так-сама быў пабіты рэкорд дня за ўвесь перыяд метэаназіранняў. У Жытка-вічах паветра прагрэлася да +18,5 градуса цяпла. Ранейшы максімум складаў 17,8 градуса (4 лістапада 1968 года ў Берасці). Абнавіліся экстрэмум дня на 36 метэастанцыях ва ўсіх аб-ласцях. Самым старым быў рэкорд, зафіксаваны ў 1899 годзе ў Мар’інай Горцы, + 14,6 градуса (цяпер +16,7).

5 лістапада адзначаны новыя максімумы дня на 10 метэастанцыях на тэрыторыі Віцебскай, Менскай, Магілёўскай і Гомельскай абласцей, у тым ліку на самай паўночнай («Езя-рышча») і самай паўднёвай («Брагін») станцыях.

5 лістапада. Сёння А. Лука-шэнка з сынамі былі на сустрэчы з шэйхам аль-Махтумам, кіраўніком эмірата Дубай і прэм’ерам ААЭ.

6 лістапада. Нарвежская ка-раблебуданічая компанія Ulstein па-будавала марскі карабель, які не  ўгойдвае падчас шторму і плаўна ідзе.

6 лістапада.  Перспектывы двухбаковых адносін абмеркавалі ў час сустрэчы А. Лукашэнка і спад-чынны прынц Абу-Дабі, намеснік Вя-рхоўнага галоўнамандуючага Узбро-енымі сіламі ААЭ. 

6 лістапада ў Слоніме ўрачы-ста адкрылі помнік дзяржаўнаму дзе-ячу ВКЛ і Рэчы Паспалітай Міхалу Казіміру Агінскаму. На свае сродкі яго вырабіла мясцовая прыватная фірма «Гранві» Уладзіміра Вількіц-кага, а ініцыятарам было грамадскае аб’яднанне «Слонімканалагінскага». У імпрэзе прыняло ўдзел кіраўніцтва горада.

8 лістапада. У Рэчыцы пра-водзіўся фестываль «Дажынкі» Гоме-льскай вобласці.

8 лістапада. Сустрэча сва-бодных людзей з кандыдатам у дэпутаты Аленай Талстой на плошчы Свабоды ў Менску.

9 лістапада. У Глушы Баб-руйскага раёна ўстаноўлены першы помнік Алесю Адамовічу. Помнік каштаваў 13 тысяч рублёў, якія былі сабраныя па ініцыятыве жыхара Ба-бруйска Андрэя Архіпенкі. Яго аўта-ры — скульптары Генік Лойка і Яўген Білей.

У Доме культуры Глушы будзе створаны музейная экспазіцыя прысвечаная пісьменніку Алесю Адамовічу.

9 лістапада ўрачыста адзна-чылі 30 гадоў з часу, калі адбылося першае пасля доўгага перапынку набажэнства з удзелам грэка-каталі-цкай моладзі. Тады да мясцовага свя-тара, светлай памяці Яна Матусевіча прыехала інтэлігенцыя з Менска. Быў пакладзены пачатак адраджэнню ўнія-цкай канфесіі ў Беларусі. Урачыстую Імшу вёў візітатар грэка-католікаў Сяргей Гаек. Былі прадстаўнікі з Га-родні, Маладзечна, Менска і Івацэ-вічаў.

9 лістапада. У Пінску павет-ра прагрэлася да  +16,5 градусаў.

10 лістапада захоўваецца цёплае надвор’е. У Менску  + 11-13 градусаў. Рэкорд дня для сталіцы — +13,5, зафіксаваны 92 гады таму.

11 — 13 лістапада. Афіцыйны візіт А. Лукашэнкі ў Аўстрыю.

13 лістапада. У Пінску па-ветра прагрэлася да 16,5 градуса вышэй за нуль, што на 1 градус больш ранейшага максімуму, зафіксаванага ў 1996 годзе ў Берасці. У самім Пінску папярэдні экстрэмум дня складаў +14,6 градуса (у 2010 годзе).

Абнавіліся максімумы на ўсіх метэастанцыях Менскай вобласці, на большасці — Берасцейскай, Віцебскай, Гарадзенскай і Магілёўскай, амаль на палове станцый Гомельскай вобласці.

У сталіцы пабіты рэкорд дня 50-гадовы даўнасці: +13,2 градуса супраць +11,1. Сярод абласных цэнтраў новы максімум зафіксаваны ў Магілёве — +11,3 супраць +10,2 у 1977 годзе.

Самыя старыя загінулыя рэ-корды датаваныя 1950 годам — у Слуцку (+14,4 супраць +12 граду-саў) і Жыткавічах (+15,5 супраць +14,1).

13 лістапада стала пятым днём гэтага месяца з рэкордамі цяпла. 10 лістапада абнавіліся максімумы дня на дзесяці паўночных метэастанцыях краіны: у Віцебскай, Менскай і Га-радзенскай абласцях. Усе ранейшыя рэкорды ставіліся да 2010 года. 4 і 9 лістапада зафіксаваны тэмпературны рэкорд дня за ўвесь перыяд метэа-назіранняў. 5 лістапада адзначаны новыя максімумы дня на дзесяці метэастанцыях на тэрыторыі Віцеб-скай, Менскай, Магілёўскай і Гомель-скай абласцей.

13 лістапада. Міністэрства абароны Беларусі закупіла ў Расіі для беларускай авіяцыі 12 баявых сама-лётаў Су-30 СМ на суму 600 млн. долараў (па 50 млн. за 1 самалёт). Расія згаджалася  паставіць іх у Беларусь бясплатна, калі б яна у Беларусі раз-мясціла сваю авіябазу.

(Працяг у наст. нумары.)

 

I Рэспубліканскі краязнаўчы форум Беларусі

ПРЭС-РЭЛІЗ

12 сакавіка а 11-й гадзіне ў Нацы-янальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь адкрываецца I Рэспубліканскі краязнаўчы форум Беларусі ў рамках Года малой радзімы.

А 10-й гадзіне адбудзецца прэс-канферэнцыя з удзелам арганізатараў форуму.

 

Арганізатарамі форуму з’яўляюцца Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь, Беларускі фонд культуры пры падтрымцы Міністэрства культуры Рэс-публікі Беларусь і Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь. Партнёры форуму — Нацыянальная бібліятэка Беларусі, Саюз пісьменнікаў Беларусі і Выдавецкі дом «Звязда».

У форуме прымуць удзел каля 230 чалавек: краязнаўцы, супрацоўнікі ўстаноў культуры, адукацыі, навукі і інфармацыі, студэнты вышэйшых навучальных устаноў, навучэнцы ўстаноў агульнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, наведвальнікі ўста-ноў дадатковай адукацыі, прадстаўнікі гра-мадскіх арганізацый і інш.

Задачы форуму: вывучэнне стану спраў у галіне краязнаўства; папуляры-зацыя гістарычна-культурнай і прыроднай спадчыны беларускіх гарадоў і вёсак; пашырэнне ведаў аб краязнаўчых праектах Беларусі; стварэнне ўмоў для дыялогу па-між краязнаўцамі; пашырэнне магчымас-цяў творчай самарэалізацыі асобы і садзей-нічанне яе прафесійнаму станаўленню; далучэнне моладзі да матэрыяльнай і ду-хоўнай спадчыны Беларусі; грамадзянскае і патрыятычнае выхаванне дзяцей і моладзі праз іх далучэнне да даследавання гісторыі, культуры і прыроды роднага краю; садзей-нічанне выхаванню грамадзяніна Беларусі — патрыёта малой радзімы, дасведчанай асо-бы, што любіць і шануе свой край, яго традыцыі, помнікі гісторыі, культуры і пры-роды; патрыятычнае выхаванне моладзі, развіццё ў іх грамадзянскіх якасцяў, пачуцця нацыянальнай самасвядомасці, гонару да нацыянальнага багацця мінулага і сучасна-сці Беларусі; фарміраванне актыўнай, са-мастойнай, высокаадукаванай, творчай асобы; трансляцыя дасягненняў і вопыту паміж краязнаўцамі.

У межах форуму будуць падведзены вынікі конкурсу на лепшае краязнаўчае выданне за 2017 — 2019 гг., у якім удзель-нічаюць больш за 200 кніг, праведзена прэ-зентацыі найбольш цікавых краязнаўчых праектаў і выстава гісторыка-краязнаўчай літаратуры з фондаў Нацыянальнай біблія-тэкі Беларусі і выданняў краязнаўцаў.

Кантактная асоба:

загадчык навукова-метадычнага аддзела Нацыянальнага гістарычнага музея Рэспублікі Беларусь Юшкевіч Юлія Валер’еўна (+375 17 328-63-72).

 

«Высь нацыі — МОВА»

Да Свята роднай мовы наш зямляк, Сяргей Сцяпанавіч Панізнік,  даслаў мне такія словы, якія прагучалі падчас раённага конкурсу чытальнікаў:

А «Тыдню Роднай Мовы»

кліч «- На дабрыдзень!» — ловы:

салдаціку, міністру,

таксісту, журналісту

і ўсім, хто зняў аковы,

чаўпню паклаў у сховы,—

р а д н ю с е н ь к і м і  быць

і нам, як альпіністам,

Высь Нацыі любіць !

 

Трэці год запар на Верхнядзвіншчыне Дзень роднай мовы праходзіць так шырока. Раённай арганізацыі «Тварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны» давялося шмат пашчы-раваць, каб гэты дзень  прайшоў годна і заўва-жна. І, канешне, свята не абышлося без чарговай дапамогі з боку абласнога грамадскага аб’яд-нання «Самакіраванне і грамадства» на чале з Хрыстафорам Жаляпавым, арганізацыі, з якой мы зладзілі не адну творчую сустрэчу з вядо-мымі людзьмі на Верхнядзвіншчыне.

Варта сказаць крыху пра гісторыю таго, як свята стала так адзначацца на Верхнядзвін-шчыне. Першае мерапрыемства, а гэта конкурс чытальнікаў, прайшоў у СШ № 2 г. Верхня-дзвінска ў 2018 годзе, і тады нам, актывістам ТБМ-эмаўцам, вялікую дапамогу аказала наме-снік дырэктара школы па выхаваўчай працы Алена Мікалаеўна Слямнёва, якая і ў гэтым годзе не засталася ўбаку: у школе прайшла су-стрэча вучняў і настаўнікаў з пісьменніцай Іры-най Жарнасек, а Алена Мікалаеўна ўвайшла ў склад журы раённага конкурсу чытальнікаў, у  якім  ў гэтым годзе ўдзельнічалі ўсе школы раёна.

З мінулага года свята роднай мовы было ўключана ў план мерапрыемстваў аддзела адукацыі Верхнядзвінскага райвыканкама: першы крок быў зроблены ў 2018 годзе ў СШ № 2, а затым, па прапанове Таварыства белару-скай мовы, да  святкавання Дня роднай мовы ў 2019 годзе  далучыўся Цэнтр дзяцей і моладзі, і  на гэтым свяце гучалі ўжо не толькі вершы беларускіх паэтаў, але і песні беларускіх  кампа-зітараў. Госцем  свята быў знакаміты ў нашай вобласці краязнавец з Мёраў Вітаўт Антонавіч Ермалёнак, які прэзентаваў падчас сустрэчы і свае дзве новыя кнігі. Менавіта тады, у 2019 годзе, і было прынята рашэнне аб ўключэнні святкавання Дня роднай мовы ў план раённых мерапрыемстваў аддзела адукацыі. Гэтым годам Цэнтрам дзяцей і моладзі было распрацавана адмысловае Палажэнне, на падставе якога конкурс праходзіў у трох групах: малодшай — 1-4 клас, сярэдняй — 5-8клас, і ў старэйшай уз-роставай катэгорыі ўдзел прымалі вучні 9-10 класаў. Трыццаць два ўдзельнікі конкурсу ў гэты дзень чыталі  вершы А. Вярцінскага, Н. Гілевіча, П. Панчанкі, П. Броўкі, Г. Бураўкіна, Я. Янішчыц, А. Куляшова і іншых беларускіх паэтаў. Літаральна напачатку конкурсу да арганізатараў падыйшла дзяўчынка з СШ № 2 Таццяна Лаўрыновіч і папрасіла, каб яе таксама ўключылі ў праграму. А яшчэ яна адкрывала свята выкананнем песні пра Беларусь.

У складзе незалежнага журы — Ірына Жарнасек, якая для ўзнагароджання пера-можцаў прывезла свае кнігі, экс-суддзя нашага  раёна Вячаслаў Якімаў, які выдаў дзве кнігі пра гісторыю свайго краю, краязнавец і паэт Антон Бубала, намеснік дырэктара СШ № 2 Алена Слямнёва, мастак Валеры Шчасны, дырэктар раённай бібліятэкі Люд міла Куўшынава.

Як прызнаўся, падводзячы вынікі кон-курсу, Антон Бубала, якому ад імя жу ры было дадзена права агучыць імёны пераможцаў, жарсці сярод сябраў журы былі вострыя. Са-праўды, было відаць, што і дзеці, і настаўнікі, якія выкладаюць родную мову, старанна падрыхтаваліся да мерапрыемства: дзеці падрыхтаавалі да конкурсу творы вядомых беларускіх паэтаў, адпаведныя строі чыталь-нікаў, паўнюткая зала і шчырыя апладысменты заахвочвалі канкурсантаў.

Арганізатары паклапаціліся і аб ўзна-гародах не толькі пераможцаў, але і заахвоч-вання ўсіх удзельнікаў Свята роднай мовы. Пераможцы ў першай узроставай, малодшай групе атрымалі мяккія цацкі, кнігі П. Севя-рынца, У. Папковіча, І. Жарнасек і дыпломы, пра якія хочацца сказаць асобна: дыпломы ўяўлялі сабой разгорнутую кнігу з партрэтамі Н. Гілевіча, Я. Янішчыц і Н. Арсенневай з іх вершамі пра родную мову. Іх атрымалі ўсе ўдзельнікі конкурсу. Другая ўзроставая група ў падарунак атрымала кнігі Ірыны Жарнасек, а больш старэйшыя  вучні — кнігі Франца Сіўко, якія ён перадаў спецыяльна  для Свята роднай мовы.

У лік пераможцаў у старэйшай узрос-тавай групе — Масальскі Ягор з Верхнядзві-нскай гімназіі, Родзік Насця з Шайцераўскай школы і Казак Вераніка з Бігосаўскай СШ.

У сярэдняй узроставай групе першыя тры месцы журы аддало Макеенка Ксеніі з Верхнядзінскай гімназіі, Маслоўскаму Дзянісу з Прыдзвінска-Бароўскай СШ і Літвінавай Вікторыі з Асвейскай СШ.

Сярод самых маленькіх удзельнікаў пераможцамі прызнаны Янкоўская Ірына з Сар’янскай школы, Шалонька Дзмітры з СШ № 2 і Рубін Дзіяна з Боркавіцкай школы.

Напрыканцы усіх чакалі салодкія па-частункі і фотасесіі з настаўнікамі і пераможцамі конкурсу.

У гэты раз мы, як арганізатары, пад-рыхтавалі спецыяльныя запрашэнні на Свята роднай мовы. Але засмуціла тое,  што калі ўжо нават абласныя кіраўнікі ў Віцебску пісалі беларускамоўную дыктоўку, мясцовае нача-льства было занята сваімі справамі і не прыйшло на свята.

Узгадаем словы Яўгеніі Янішчыц:

Сто разоў шукай другой красы,

А тым больш

                 што свет даўно не вузкі!

Ды калі ты не бязродны сын —

Гавары са мной па-беларуску!

Валянціна Болбат,

ТБМ, Верхнядзвінск.

 

 

 

Каментароў няма.

Дадаць каментар

Ваш email не будзе апублікаваны. Абавязковыя палі пазначаны *