Беларуская мова на фестывалі Lidbeer

Пятніца, Верасень 20, 2019 0

Сотні людзей сабраліся 7 верасня ля помніка князю Гедыміну ў Лідзе, каб папрысутнічаць на яго афіцыйным адкрыцці. Падчас прамоваў афіцыйных асобаў і спонсараў яго ўстаноўкі, над лідзянамі і гасцямі горада побач з дзяржаўнымі сцягамі луналі і нацыянальныя бел-чырвона-белыя сцягі. Усё прайшло ў святочнай атмасферы традыцыйнага фестывалю LIDBEER і Дня горада Ліда, якія адзначаюцца акурат 7 верасня. Гэты настрой з лідзянамі раздзялілі і аўтары помніка – Вольга Нячай і Сяргей Аганаў, які, дарэчы, з’яўляецца ўраджэнцам гэтага горада.

IMG_4583надпіск

Гаворыць Вольга Нячай:

– Якія ў мяне могуць быць уражанні? Самыя найлепшыя! Бо, па-першае, наша маленечкая гісторыя закончылася, і пачынаецца новая. Супер. Я першы раз на LIDBEER. Гэта ўвогуле казка.

Сяргей Аганаў:

– Вось гэта мой родны дом. Я тут нарадзіўся. Уражанні выдатныя. Гэта крута, калі скульптар можа паставіць сваю скульптуру, якую ён хацеў, перад домам.  Мне вельмі ўсё падабаецца.

Ідэя ўстаноўкі помніка князю Гедыміну з’явілася яшчэ на пачатку 90-х гадоў. І толькі ў апошнія гады пра яе загаварылі ўсур’ёз. Спонсарам яго адліўкі стала суме-снае беларуска-літоўскае прадпрыемства Белтэкс Оптык. А таксама ахвярадаўцы з Беларусі і ўсяго свету. (Радыё Рацыя)

Пасля адкрыцця помніка Вялікаму князю Гедыміну рэй пераняў фестываль хмелю і соладу Lidbeer, які трыма ўдарамі качалкі па барвабане адкрыў дырэктар Лідскага піўзавода сп. Мікшыс.

IMG_4606

Міліцыя потым палічыць колькасць удзельнікаў, але можна ўжо цяпер зазначыць, што арганізацыя была на парадак вышэй, чым, скажам, пазалетась. Практычна не было чэргаў. Лідскі піўзавод намацаў аптымальную колькасць пунктаў продажу піва і іншай прадукцыі. Tрэба адзначыць, што ўсё афармленне фэсту было зроблена па-беларуску. Раздаваліся толькі беларускамоўныя праграмы.

тумбакпівакбуклетк

Сёлета без праблем была выдзелена пляцоўка для Лідскага ТБМ і Гарадзенскага абласнога аддзялення Саюза беларускіх пісьменнікаў.

У Ліду прыехалі Валянцін Дубатоўка, Міхась Зюзюк, Міхась Скобла, Ала Петрушкевіч, Янка Траццяк, Уладзімір Хільмановіч, Ала Нікіпорчык, Мечыслаў Курыловіч ды іншыя. Ад Ліды бралі ўдзел Міхась Мельнік, Уладзімір Васько, Станіслаў Суднік і, канешне, бард Сяргей Чарняк.

паэтык

Каля пісьменніцкага міні-хутара пабывала ці не ўся беларускамоўная Ліда. Канешне, не ўся, але шмат кніг купілі, і ўвесь дзень гучала беларуская мова.

А на галоўнай сцэне выступілі Yellow Arc 6, «Молчат дома», Akute, «Агонь». А хэд-лайнерамі сталі Элджэй і рок-групы «Сплін» і «ЧАЙФ». Гэты канцэрт запомніцца сапраўды надоўга. Натоўп актыўна падпяваў музыкам. Энергія зашкальвала. Было гучна і весела.

Лідскі хлебазавод выпусціў святочныя пернікі.

пернік1пернік2

Ліда адзначыла Дзень горада. Ліда пасля свята стала яшчэ больш беларускай.

Яраслаў Грынкевіч.

27 ліпеня на Лідчыне

Панядзелак, Жнівень 5, 2019 0

27 ліпеня на Лідчыне традыцыйна прайшло пад знакам ушанавання памяці паўстанцаў 1863 года. І няма нічога дзіўнага ў сумяшчэнні гэтай даты і гэтай памяці. 27 ліпеня 1990 года — дзень прыняцця Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі падвёў рысу пад многімі этапамі змагання за незалежнасць нашай краіны і стаў магчымым у многім і дзякуючы гэтаму паўстанню.

Урачыстасці пачаліся з імшы ў паўстанцкай капліцы ў былым засценку Станкевічы. Служыў імшу ксёндз Андрэй з касцёла Спаслання Святога Духа г. Бярозаўкі. Паводле легегнды гэтую капліцу паўстанцы склалі за адну ноч. Недзе ў пачатку 50-х гадоў НКВД вывезла ўвесь засценак Станкевічы ў Сібір, і капліца стаяла занядбанай. З Сібіры вярнулася толькі адна сям’я. Ужо ў 21 стагоддзі капліца была адноўлена, і хоць і рэдка, а тут бываюць набажэнствы.

капліца1ккапліца2к

Пасля імшы быў асвечаны крыж на магіле паўстанцаў 1863 года, адноўлены ваясной гэтага года ў былым фальварку Стрэліца. Ад Станкевічаў да Стрэліцы напрасткі — кіламетраў тры, таму найбольш верагодна, што пахаваны там паўстанцы з таго ж аддзела, які будаваў капліцу. Сюды на магілу была прывезена зямля з магілаў паўстанцаў у Вільні і далучана да векавечнай зямлі кургана. Асвяціў крыж ксёндз Андрэй.

крыж1к

Пасля Стрэліцы сябры розных груп грамадскасці наведалі мемарыял у Шчытніках паміж Малым Ольжавам і Моха-вічамі. Сюды таксама прывезлі зямлю з вілен-скіх магіл. Дарэчы, там  у Вільні было пахавана вельмі шмат лідзян, расстраляных і павешаных за ўдзел у паўстанні.

І апошнім пунктам стаў млын у Дворышчы, дзе была адкрыта першая ў Беларусі  арт-выстава, прысвечаная паўстанню 1863 горда на Лідчыне. Арт-выстава — гэта шэсць вялікіх пластыкавых планшэтаў на стойках. Тут дзясяткі партрэтаў, да сотні імёнаў і вялікі аб’ём інфармацыі. Выстава рыхтавалася для Тарноўскай школы (бліжняй ад мемарыяла ў Шчытніках) і рабілася ў мабільным варыянце, каб можна было перавозіць яе са школы ў школу. Усё было ўзгоднена з аддзелам адукацыі, але потым улады далі задні ход, і выстава размясцілася на прыватнай тэрыторыі.

Падчас  адкрыцця было сказана пра гатоўнасць да адкрыцця музея паўстання. Ёсць цэлы паверх у 600 кв. м, але адным лідзянам падняць гэта будзе цяжка. Гэта мусіць быць агульнанацыянальны праект. Беларуская грамадскасць сёння ўжо можа ўласнымі сіламі стварыць такі музей.

IMG_4414

У гонар паўстанцаў прагучалі патрыятычныя песні ў выкананні Зміцера Захарэвіча. Нажаль, вялікі канцэрт арганізаваць не выйшла, бо ўсе гэтыя дзеі занялі час з 14.00 да 19.00. Дзень быў перагружаны, але ўсё трэба было зрабіць.

зміцерк

Тыя, хто захоча наведаць выставу, маюць звяртацца ў лідскую турфірму “Адрас лета”: 231300, Рэспубліка Беларусь, г. Ліда, вул. Чапаева, 8. Тэлефоны: 8 — (0154) 52-43-44, 8 — (029) 88-22-119, 8 — (0154) 53-03-03, 8 — (044) 500-500-9,

E-mail: adresleta@gmail.com.

Першыя цікаўныя ўжо ёсць.

Яраслаў Грынкевіч.

НАША СЛОВА № 1 (1412), 2 студзеня 2019 г.

Аўторак, Студзень 8, 2019 0

З Калядамі, дарагія беларусы!

100 гадоў таму назад была абвешчана ССРБ

25 сакавіка 1918 года прадстаўнікі беларускага на-цыянальнага руху абвясцілі пра стварэнне незалежнай Бе-ларускай Народнай Рэспублікі (БНР). Пасля паразы Германіі ў Першай сусветнай вайне і эвакуацыі германскіх войскаў у снежні 1918 года вялікая частка тэрыторыі БНР была занята Чырвонай Арміяй РСФСР, урад БНР пераехаў у Гародню, пасля эміграваў. Але ідэя самастойнай беларускай дзяржавы нікуды не эмігра-вала.

У канцы 1918 года бе-ларускія палітычныя і грамад-скія структуры ўжо на тэрыто-рыі, падкантрольнай бальшаві-кам, звярнуліся да гэтай ідэі. Яны прытрымваліся розных поглядаў на пытанне беларус-кай дзяржаўнасці. Аблвыкан-кам Заходняй вобласці і фрон-ту (Аблвыканкамзах) і Паўноч-на-заходні абласны камітэт РКП(б) былі праціўнікамі яе стварэння, у той час як этніч-ныя беларусы-бежанцы ў Пет-раградзе, Маскве і іншых гара-дах стварылі ўласныя ўплыво-выя грамадска-палітычныя ар-ганізацыі і настойвалі на сама-вызначэнні.

Да снежня 1918 года савецкае партыйнае кіраўніц-тва не мела вызначанай пазіцыі па пытанні пра беларускую са-вецкую дзяржаўнасць. У снеж-ні ад Аблвыканкамзаху УЦВК РСФСР была накіравана тэле-грама, якая змяшчае такі тэкст: «будзіравалі вакол пытання пра так званую Беларусь, а таксама ў сувязі з актыўнай дзейнасцю Рады БНР у адносі-нах яе міжнароднага пры-знання». У сувязі са зменай ва-енна-палітычнага становішча рашэнне наспела. Адмысло-вую ўвагу ЦК РКП(б) пры-цягнулі рашэнні канферэнцыі беларускіх секцый РКП(б), у якіх пастанаўлялася стварыць часавы рабоча-сялянскі ўрад, склікаць Усебеларускі з’езд ка-муністаў і стварыць нацыяна-льны партыйны цэнтр. 24 сне-жня пытанне пра стварэнне беларускай савецкай дзяржаў-насці абмяркоўвалася на пасе-джанні ЦК РКП(б). 25 снежня наркам па справах нацыяналь-насцяў Іосіф Сталін правёў пе-рамовы са Зміцерам Жылуно-вічам і Аляксандрам Мясніко-вым і паведаміў ім пра рашэнне ЦК РКП(б) падтрымаць ства-рэнне ССРБ. Прычыны такога рашэння Сталін, аднак, не паве-даміў, сказаўшы толькі, што ЦК прыняў рашэнне «па мно-гіх меркаваннях, пра якія за-раз гаварыць не даводзіцца, пагадзіцца з беларускімі тава-рышамі на ўтварэнне Беларус-кай савецкай рэспублікі». 27 снежня на апошніх перамовах у Маскве з удзелам Сталіна бы-ла пазначана тэрыторыя буду-чай дзяржавы (Гарадзенская, Менская, Магілёўская, Смале-нская, Віцебская губерні).

30 снежня 1918 года ў Смаленску ў цяперашнім бу-дынку філармоніі пачала пра-цу VI канферэнцыя арганіза-цый РСДРП(б) Паўночна-за-ходняй вобласці. У адпаведна-сці з рашэннем ЦК РКП(б) у павестку дня было пастаўлена пытанне пра стварэнне Бела-рускай савецкай рэспублікі. Рэзалюцыя пра стварэнне Бе-ларускай савецкай рэспублікі на базе Заходняй камуны была прынята аднагалосна пры пяці ўстрымаўшыхся.

Пастанова пра межы новай дзяржавы была прынята ў той жа дзень. Менская, Сма-ленская, Магілёўская, Віцеб-ская і Гарадзенская губерні, а таксама некалькі паветаў Су-валкаўскай, Чарнігаўскай, Ві-ленскай і Ковенскай губерняў за выключэннем некалькіх паветаў Смаленскай і Віцебскай губерняў былі прызнаны «ас-ноўным ядром Беларускай Рэспублікі».

30-31 снежня вялося стварэнне часавага ўрада. У гэтыя дні паміж Жылуновічам і Мясніковым адбыўся канф-лікт, звязаны з жаданнем Жы-луновіча займець большасць месцаў у часовым урадзе для прадстаўнікоў Белнацкама і Цэнтральнага бюро беларускіх камуністычных секцый, але канфлікт быў вычарпаны дзя-куючы ўмяшанню Сталіна. У выніку, Белнацкам і ЦБ бела-рускіх секцый атрымалі 7 мес-цаў у часовым урадзе, у той час як прадстаўнікі  Аблвыкан-камзаху і Паўночна-заходняга абкама — 9. Пры гэтым стар-шынём часовага ўрада быў прызначаны Жылуновіч.

Увечар 1 студзеня 1919 года па радыё быў зачытаны Маніфест Часавага рабоча-ся-лянскага савецкага ўрада Бе-ларусі (“Маніхвэст часовага работніча-селянскаго савец-кага правіцяльства Беларусі”). Маніфест быў складзены ў спешцы, і толькі пяццю чаль-цамі ўрада (Жылуновіч, Чар-вякоў, Мяснікоў, Іваноў, Рейн-гольд). Гэтая дата лічыцца да-тай абвяшчэння Савецкай Бе-ларусі.

3 студзеня 1919 года аблвыканкам Заходняй вобла-сці і фронта самараспусціўся, перадаўшы ўладу часоваму ўраду ССР Беларусі. 5 студзе-ня 1919 года ўрад ССРБ пера-ехаў са Смаленска ў Менск.

16 студзеня на пленуме ЦК РКП(б) было прынята ра-шэнне пра вылучэнне «з Бела-рускай Рэспублікі губерняў Віцебскай, Смаленскай і Магі-лёўскай, пакідаючы ў складзе Беларусі дзве губерні — Мен-скую і Гарадзенскую».

Пастанова ЦК РКП(б) было адмоўна сустрэта боль-шасцю ў ЦВК ССР Беларусі, аднак у сувязі з тэлеграмай старшыні УЦВК Я.М. Свярд-лова, дзе ўтрымоўвалася прад-пісанне «правесці праз мясцо-выя Саветы, а затым праз з’езд Беларусі» гэтае рашэнне, паста-нова была ўрэшце ўхвалена на губернскіх партканферэнцыях. У знак пратэсту супраць ды-рэктыўнай змены тэрыторыі рэспублікі тры наркамы выйш-лі са складу ўрада. Акрамя таго, падобныя дзеянні былі не-папулярнымі і на месцах — так, Невельская павятовая канфе-рэнцыя 21 галасамі супраць 2 прыняла рэзалюцыю супраць перадачы Віцебскай губерні ў непасрэднае падначаленне РСФСР.

31 студзеня 1919 года незалежнасць ССР Беларусі прызнаў УЦВК РСФСР. 2 лютага 1919 года ў Менску пачаткаў працу I Усебеларускі з’езд Саветаў рабочых, сялянс-кіх і чырвонаармейскіх дэпута-таў, які прыняў 3 лютага Кан-стытуцыю Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі.

Вікіпедыя.

Падведзены вынікі ІІІ Лідскага літаратурнага конкурсу імя Веры Навіцкай “Дарослыя — дзецям”

Серада, Студзень 2, 2019 0

20 снежня 2018 года ў Лідскай раённай бібліятэцы імя Янкі Купалы на ўрачыстай цырымоніі падводзілі вынікі і ўзнагароджвалі пераможцаў ІІІ раённага літаратурнага конкурсу імя Веры Навіцкай “Дарослыя — дзецям”.

Гэты конкурс з’яўляецца яшчэ адной лідскай культурнай традыцыяй, ладзіцца ён раз у два гады і ўпершыню прайшоў у 2014 годзе. Арганізуе конкурс дзяржаўная ўстанова культуры “Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы” пры падтрымцы лідскага ТБМ.

Мэтай конкурсу стала прапаганда творчай спадчыны Веры Сяргееўны Навіцкай сярод лідзян, выяўленне, падтрымка і заахвочванне лідскіх паэтаў і празаікаў да напісання твораў для дзяцей.

Вера Сяргееўна Навіцкая — пісьменніца канца ХIX — пачатку XX стагоддзя (з 1910 года яна ўзначальвала “Лідскую прыватную жаночую гімназію Ф.Л. і В.С. Навіцкіх”), аўтар некалькіх дзіцячых кніг прозы пра дзяўчынак — гімназістак. Для горада Ліды Вера Навіцкая на сёння — найбуйнейшы лідскі дзіцячы пісьменнік усіх часоў, таму конкурс і носіць яе імя.

 кнігікізалакі

Конкурс праходзіў з 15 чэрвеня па 10 снежня 2018 года ў дзвюх намінацыях: “Паэзія” і “Проза”. З мэтай дасягнення аб’ектыўнасці ацэнак усе творы былі перададзены журы. Пры падвядзенні вынікаў конкурсу ўлічваліся паўната раскрыцця тэмы, стыль выкладання, адлюстраванне асабістых адносін да тэмы і пісьменнасць.

Да ўдзелу ў конкурсе было прынята 16 заявак. Тры аўтары выступілі ў намінацыі “Проза”, астатнія — у намінацыі “Паэзія”. Сярод удзельнікаў былі як аматары, так і пісьменнікі, і паэты, якія маюць не толькі вялікі вопыт, а і ўзнагароды за свае творы.

Пераможцамі ІІІ раённага літаратурнага конкурсу імя Веры Навіцкай “Дарослыя — дзецям” сталі:

— I месца — Алесь Мацулевіч (намінацыя “Паэзія”);

— II месца — Ірэна Сліўко (намінацыя “Паэзія”);

— III месца — Ірына Бараздзіна (намінацыя “Проза”).

мацулевічк

Па-за конкурсам была прадстаўлена кніжачка дзіцячых вершаў Марыі Канапніцкай (23 траўня 1842 — 8 кастрычніка 1910) “Ад вясны да зімы”. Кніжачка ўтрымоўвае 19 дзіцячых вершаў у перакладзе з польскай мовы Станіслава Судніка і ў адным асобніку будзе знаходзіцца ў Лідскай бібліятэцы.

untitled

Напрыканцы мерапрыемства са шмтлікімі віншаваннямі і словамі падзякі, сябры журы запрасілі ўсіх да ўдзелу ў наступным IV Лідскім літаратурным конкурсе імя Веры Навіцкай “Дарослыя — дзецям”, які адбудзецца ў 2020 годзе.

Наш кар.

 

Завершана рэканструкцыя мемарыялу невядомым паўстанцам 1863 г. у Лідскім раёне

Аўторак, Ліпень 24, 2018 0

Паміж вёскамі Малое Ольжава і Мохавічы ў Лідскім раёне на месцы пахавання паўстанцаў 1863 года актывісты ўстанавілі мемарыяльны знак. Мемарыял зроблены рукамі сяброў грамадскіх арганізацый Лідскага раёна.

Да валуноў з надпісам «Невядомым паўстанцам» днямі дадалі косы і сахор, якімі былі ўзброеныя беларускія паўстанцы супраць Расейскай імперыі.

Кіраўнік Лідскай раённай арганізацыі БНФ Сяргей Пантус сказаў Свабодзе, што мемарыял яны цалкам зрабілі сваімі рукамі.

— І ідэя праекту, і матэрыялы — усё зроблена намі самімі, мы не звярталіся ні да архітэктараў, ні да іншых адмыслоўцаў, — кажа Пантус. — А таму гэта і ёсць сапраўдны народны мемарыял у гонар тых, хто аддаў свае жыцці за нашу свабоду.

Лідскія ўлады аб’явілі, што плануюць правесці ў гэтым месцы раскопкі з тым, каб пераканацца, ці сапраўды там пахаваныя паўстанцы. Актывіст з Бярозаўкі Вітольд Ашурак сказаў Свабодзе, што ён супраць падобных раскопак, паколькі ўсе мясцовыя людзі добра ведаюць, што там пахаваныя менавіта паўстанцы.

— Нам людзі расказалі, якія памятаюць, што ў міжваенны час уладальнік фальварка Шчытнікі паставіў у гонар паўстанцаў крыж, — згадвае Ашурак. — І людзі пераказвалі гэта з пакалення ў пакаленне, і туды заўсёды прыходзілі мясцовыя жыхары, каб ушанаваць памяць паўстанцаў.

Радыё Свабода.

ТЭКСТЫ ДА 11-й АГУЛЬНАНАЦЫЯНАЛЬНАЙ ДЫКТОЎКІ, рэкамендаваныя ГА “ТБМ імя Ф. Скарыны”

Чацвер, Люты 15, 2018 0

3-я УСТАЎНАЯ ГРАМАТА

Рады Беларускай Народнай Рэспублікі

Год назад народы Беларусі разам з народамі Расеі скінулі ярмо Расейскага царызму, які найцяжэй прыціснуў быў Беларусь, не пытаючыся народа, укінуў наш край у пажар вайны, якая чыста зруйнавала гарады і вёскі беларускія. Цяпер мы, Рада Беларускай Народнай Рэспублікі, скідаем з роднага краю апошняе ярмо дзяржаўнай залежнасці, якое гвалтам накінулі расейскія цары на наш вольны і незалежны край. Ад гэтага часу Беларуская Народная Рэспубліка абвяшчаецца незалежнаю і вольнаю дзяржавай. Самі народы Беларусі ў асобе свайго Устаноўчага Сойму пастановяць аб будучых дзяржаўных звязах Беларусі.

На моцы гэтага трацяць сілу ўсе старыя дзяржаўныя сувязі, якія далі магчымасці чужому ўраду падпісаць і за Беларусь трактат у Берасці, што забівае на смерць беларускі народ, дзелячы зямлю яго на часткі. На моцы гэтага ўрад Беларускай Народнай Рэспублікі мае ўвайсці ў адносіны з зацікаўленымі бакамі, прапануючы ім перагледзець тую часціну Берасцейскага трактату, якая датычыць Беларусі, і падпісаць мірную ўмову з усімі ваяваўшымі дзяржавамі.

Беларуская Народная Рэспубліка павінна абняць усе землі, дзе жыве і мае лічбавую перавагу беларускі народ, а ўласна: Магілёўшчыну, беларускія часткі Меншчыны, Гродзеншчыны (з Гроднам, Беластокам і інш), Віленшчыны, Віцебшчыны, Смаленшчыны, Чарнігаўшчыны і сумежныя часткі суседніх губерняў, заселеныя беларусамі.

Беларуская Народная Рэспубліка пацвярджае ўсе тыя правы і вольнасць грамадзян і народаў Беларусі, якія абвешчаны Устаўной граматай ад 9 сакавіка 1918 года.

Абвяшчаючы аб незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі, Рада яе пакладае свае надзеі на тое, што ўсе любячыя волю народы дапамогуць беларускаму народу ў поўнай меры здзейсніць яго палітычна-дзяржаўныя ідэалы.

Рада Беларускай Народнай Рэспублікі.

Дана ў Менску-Беларускім

24 сакавіка 1918 года.

НАША СЛОВА № 3 (1362), 17 студзеня 2018 г.

Аўторак, Студзень 23, 2018 0

Акадэмік А. Лукашанец:

“Наспела неабходнасць увесці абавязковае тэсціраванне па беларускай мове пры паступленні ў любую ВНУ”

Першы намеснік ды-рэктара па навуковай працы Цэнтра даследаванняў бела-рускай культуры, мовы і літа-ратуры Акадэміі навук, акадэ-мік Аляксандр Лукашанец мяркуе, што наспела неабход-насць увядзення абавязковага тэсціравання па беларускай мове. Пра гэта ён заявіў у інтэ-рв’ю агенцтву «Мінск-Наві-ны».

— Самым важным і ак-туальным для пашырэння сфе-ры выкарыстання беларускай мовы становіцца адукацыйны аспект. Абедзве мовы ў сістэме адукацыі неабходна паставіць у аднолькавыя ўмовы.

Кожны вучань, заканч-ваючы школу, абавязаны вало-даць дзвюмя дзяржаўнымі мо-вамі настолькі, каб вольна ка-рыстацца імі ў любой сферы, а выпускнік ВНУ — свабодна ажыццяўляць сваю прафесій-ную дзейнасць.

Асабліва гэта тычыцца педагогаў.

Лічу, што наспела неаб-ходнасць увесці абавязковае тэсціраванне па абедзвюх мо-вах пры заканчэнні сярэдняй школы і пры паступленні ў ВНУ незалежна ад абранай спецыяльнасці…

… Для службовых асоб валоданне дзвюма дзяржаў-нымі мовамі павінна стаць аба-вязковай умовай прафесійнай падрыхтоўкі. Зразумела, каб сітуацыя змянілася, трэба па-шырыць беларускамоўнае ася-роддзе, — заявіў акадэмік Лу-кашанец.