НАША СЛОВА № 35 (1394), 29 жніўня 2018 г.

Аўторак, Верасень 4, 2018 0

2 верасня — XXV Дзень беларускага пісьменства

XХV Дзень беларус-кага пісьменства пройдзе ў Іванаве 2 верасня і будзе пры-свечаны тэме «Мая малая ра-дзіма».

Асноўнай пляцоўкай святкавання XXV Дня бела-рускага пісьменства стане га-радскі парк Іванава, як паведа-міў карэспандэнту БЕЛТА намеснік старшыні райвыкан-кама Віталь Клышко. «Плану-ецца, што галоўная пляцоўка размесціцца ў парку. Там ство-рана пэўная інфраструктура, ёсць амфітэатр. Недалёка ад яго будзе ўстаноўлена сцэна, ство-рым умовы для размяшчэння большай колькасці людзей», — расказаў В. Клышко.

Сярод асноўных мера-прыемстваў Дня беларускага пісьменства:

— урачыстая цырымо-нія ўзнагароджвання перамож-цаў Рэспубліканскага конкур-су на лепшы твор у галіне паэ-зіі, прозы, драматургіі, заснава-льнікамі якога з’яўляюцца гра-мадскае аб’яднанне «Саюз пісь-меннікаў Беларусі», Міністэр-ства інфармацыі Рэспублікі Бе-ларусь, іншыя зацікаўленыя;

— «круглы стол» з  удзе-лам замежных паэтаў і пісьмен-нікаў, арганізатарамі якога з’яў-ляюцца Міністэрства інфарма-цыі, грамадскае аб’яднанне «Са-юз пісьменнікаў Беларусі», РВУ «Выдавецкі дом «Звязда», выдавецтва «Мастацкая літа-ратура»;

— навукова-практычная канферэнцыя з удзелам прад-стаўнікоў Нацыянальнай ака-дэміі навук Беларусі, іншых на-вуковых устаноў нашай кра-іны;

— узнагароджванне пе-раможцаў рэспубліканскага творчага конкурсу юных чыта-льнікаў «Жывая класіка», накі-раванага на павышэнне цікава-сці дзяцей і падлеткаў да чытан-ня, выхаванне падрастаючага пакалення на лепшых прыкла-дах нацыянальнай літаратуры, пошук і падтрымку таленавітай моладзі. Заснавальнікамі кон-курсу з’яўляюцца Міністэр-ства інфармацыі, Міністэрства адукацыі, ЗАТ «Сталічнае тэле-бачанне», ГА «Саюз пісьмен-нікаў Беларусі».

Складовай часткай Дня беларускага пісьменства тра-дыцыйна з’яўляецца рэспублі-канская навукова-асветніцкая экспедыцыя «Дарога да Святы-няў» з Дабрадатным агнём ад Труны Гасподняй, у якой прымаюць удзел прадстаўнікі творчай і навуковай інтэліген-цыі, духавенства. Экспедыцыя праходзіць па гарадах і вёсках некалькіх рэгіёнаў краіны і завяршае свой шлях у сталіцы правядзення свята.

Паводле mininform.gov.by.

НАША СЛОВА № 34 (1393), 22 жніўня 2018 г.

Чацвер, Жнівень 30, 2018 0

Памёр Хведар Нюнька

15 жніўня памёр Хве-дар Нюнька, сябар Рады і адзін з заснавальнікаў ЗБС «Баць-каўшчына», вядомы беларускі грамадска-культурны дзеяч у Летуве. Яму было 90 гадоў. Смерць сталася наступствам сур’ёзнай траўмы, атрыманай у верасні мінулага года.

Хведар Якубавіч стаяў ля вытокаў Таварыства бела-рускай культуры ў Літве, якое ўзначальваў дваццаць пяць гадоў, ад моманту заснавання, спрыяючы адраджэнню, заха-ваню і пашырэнню беларускай прысутнасці ў Літоўскай Рэс-публіцы. Дзякуючы дзейнасці спадара Хведара, у Вільні сён-ня працуе беларуская гімназія, імёнамі славутых беларусаў названыя некаторыя вуліцы горада, на магілах беларускіх дзеячаў усталяваныя помнікі і дзясяткі мемарыяльных до-шак, а таксама захаванае месца забойства Кастуся Каліноў-скага на Лукішскім пляцы. Пад кіраўніцтвам Хведара Нюнькі Таварыствам беларускай ку-льтуры былі праведзеныя пяць Канферэнцый беларусаў Балтыі.

Хведар Нюнька ўраж-ваў сваёй нястомнасцю, энергі-чнасцю і меў актыўную грама-дзянскую пазіцыю, заўжды браў актыўны ўдзел у грамад-скіх акцыях і кампаніях —  вы-ступаў у абарону беластоцкай газеты «Ніва», у падтрымку Дома Марыянаў у Лондане, дапамагаў усталёўваць крыжы ў Курапатах… Усяго не пера-лічыць.

З «Бацькаўшчынай» Хведар Якубавіч быў ад самага пачатку і не пакідаў Згурта-ванне без падтрымкі нават у самыя неспрыяльныя для арга-нізацыі перыяды. Ён быў вер-ным сябрам і паплечнікам на-шага Згуртавання. Смерць Хведара Нюнькі для нас — непапраўная страта.

ЗБС «Бацькаўшчына» выказвае спачуванні родным спадара Хведара, а таксама ўсім, хто яго ведаў. Мы шчыра смуткуем разам з вамі.

Управа МГА «ЗБС «Бацькаўшчына».

 

НАША СЛОВА № 33 (1392), 15 жніўня 2018 г.

Панядзелак, Жнівень 20, 2018 0

У Зэльве ўшанавалі памяць Ларысы Геніюш

У суботу, 11 жніўня, у Зэльве ўшанавалі найвялік-шую беларускую паэтку і зма-гарку, вязня сталінскіх лаге-раў, дысідэнтку Ларысу Гені-юш (1910-1983). Ушанаванне пачалося паніхідай у Зэльвен-скай Свята-Троіцкай царкве, якую па-беларуску правёў яе настаяцель айцец Георгій Су-баткоўскі. Каля помніка Лары-сы Геніюш, які знаходзіцца на тэрыторыі царквы, кіраўнік Гарадзенскага аддзялення Са-юза беларускіх пісьменнікаў Валянцін Дубатоўка прыгадаў апошні год жыцця паэткі, ля-чэнне яе ў гарадзенскай баль-ніцы. Пісьменнік Сяргей Чы-грын распавёў пра новыя фак-ты з біяграфіі Ларысы Геніюш, а таксама тых людзей, якія не-калі з ёй сябравалі і да сён-няшніх дзён заставаліся невя-домымі. На Зэльвенскіх гарад-скіх могілках, на магілу Ларысы і Янкі Геніюшаў былі ўскла-дзены кветкі і запалены лам-падкі. Наталля Карповіч з Га-родні прачытала некалькі па-трыятычных вершаў паэткі.

Барыс Баль, Беларускае Радыё Рацыя, Зэльва. Фота аўтара.

Да дня нараджэння Ларысы Геніюш нагадаем яшчэ раз некалькі патрыятычных твораў паэткі. Іх павінен ведаць кожны беларус на памяць.

НАША СЛОВА № 32 (1391), 8 жніўня 2018 г.

Аўторак, Жнівень 14, 2018 0

На Лідчыне адзначылі 155-я ўгодкі паўстання 1863 года

5 жніўня ў былым фальварку Шчытнікі паміж вёскамі Малое Ольжава і Мохавічы адбылося ўшана-ванне памяці паўстанцаў 1863 года.

Сёлета споўнілася 155 гадоў ад пачатку паў-стання, да гэтай даты актывісты лідскіх грамадскіх арга-нізацый закончылі афармленне мемарыялу “Невядо-мым паўстанцам”, паколькі дакладна вядома, што тут пахаваны паўстанцы, а вось, хто, выявіць не ўдалося.

Сабраліся людзі з многіх месцаў Беларусі: з Мен-ска, Слоніма, Дзятлава, нават Гомеля, ну і, канешне, з Лід-чыны.

Фэст-рэквіем пачаўся з чытання спіскаў паўстанцаў Лідскага павета. На сёння ў гэ-тых спісках 424 імені. Гонар чы-таць спісы быў аказаны ад Лід-скага раёна старшыні Ёдкаў-скай суполкі ТБМ Валерыю Мінцу, ад Ліды — сябру Лід-скай гарадской рады ТБМ Алегу Лазоўскаму, ад г. Бяро-заўкі — кіраўніку Бярозаўскай суполкі Партыі БНФ Вітольду Ашурку.

Чытанне спіскаў доў-жылася амаль гадзіну. За гэты час паспеў пайсці і перастаць летні дождж. Як сказаў пры-сутны тут старшыня Партыі БНФ Рыгор Кастусёў само неба заплакала над трагічнымі лёсамі ўдзельнікаў паўстання і ўсяго нашага народа.

Пасля чытання спісаў адбылася памінальная служба, акую адправілі святары Бела-рускай Аўтакефальнай Права-слаўнай Царквы айцы Леанід Акаловіч і Вікенцій Кавалькоў. Яны ж асвяцілі камень мема-рыялу і крыжы пасля рэстаў-рацыі.

Пасля малітвы прагу-чалі патрыятычныя песні ў выкананні слынных беларускіх бардаў Андрэя Мельнікава, Таццяны Матафонавай, Змі-цера Захарэвіча і Сержука Чар-няка. Алег Лазоўскі прачытаў верш Станіслава Судніка “Кроў Франціішка”, памяці паўстанца Францішка Багу-шэвіча, які ваяваў і быў пара-нены на Лідчыне.

Фэст-рэквіем прай-шоў з дазволу лідскіх уладаў. Цяпер ад іхняй добрай волі залежыць унесці мемарыял у спіс гістарычна-культурных каштоўнасцяў раёна.

Яраслаў Грынкевіч.

НАША СЛОВА № 31 (1390), 1 жніўня 2018 г.

Аўторак, Жнівень 7, 2018 0

Дзень абвяшчэння незалежнасці адзначылі бардаўскім фэстам

Рэгіянальны фэст бар-даўскай песні «Пад ліпамі» на аграсядзібе Вайцюшкі сабраў  27-28 ліпеня шчырых прыхіль-нікаў беларускай песні з Нава-градка, Ліды, Бярозаўкі, а так-сама з Віцебска і Менска. Арга-нізатар спеўнага свята і дырэк-тар фестывалю Зміцер Вайцю-шкевіч прадаставіў выдатную магчымасць выступіць на сваёй пляцоўцы як вядомым і папу-лярным выканаўцам: Віктару Шалкевічу, Алесю Камоцкаму і гурту Dzivasil, Сяржуку Чар-няку з Ліды, так і маладым лаў-рэатам «Бардаўскай восені»: Максіму Знаку і Міхасю Ру-біну.

Госці з прыемнацю за-ўважалі, што за прайшоўшы год на сядзібе стараннямі гас-падыні пашырыліся клубмы з ружамі. Як ў еўрапейскіх га-радках заквітнемі бальзамінкі і пятунні ў вазонах ля вокнаў  і ў кошыках на пляцоўцы, з’яві-ўся новы арт-аб’ект «Гітара» з хваёвых дошак і вялікая ску-льптурная кампазіцыя Ігара Засімовіча з камянёў.

Адкрыў фестываль лі-пеньскім вечарам сам Зміцер Вайцюшкевіч  песняй з новага альбома на вершы Уладзіміра Някляева «Зорка дзіва». «Нам усім патрэбна святло, якое б нас натхняла і вяло па жыцці»,- сказаў артыст. На ўлонні пры-роды, пад вялізнымі старымі ліпамі душэўна прагучалі тво-ры на  вершы Адама Русака, Генадзя Бураўкіна, песні з рэ-пертуара чэшскага спевака Яраміра Нагавіцы.

Сяржук Чарняк з Лі-ды падбадзёрыў грамаду тво-рамі на вершы Уладзіміра Ка-раткевіча і Станіслава Судніка. Грамада з радасцю заспявала супольна песню «Ліпень»:

«А над краем вольным смелым

У Лідзе, Песках, Вайцюшках

Рэе бел-чырвона-белы

Старажытны слаўны сцяг.»

НАША СЛОВА № 30 (1389), 25 ліпеня 2018 г.

Серада, Жнівень 1, 2018 0

Шлях вялікага князя да Ліды стаў карацей яшчэ на некалькі крокаў

Эскіз помніка «Засна-вальнік замка — князь Гедымін» прайшоў узгадненне па лініі Адміністрацыі Прэзідэнта Рэс-публікі Беларусь.

На днях адбылося па-седжанне ў Рэспубліканскім мастацка-экспертным Савеце па манументальным і ману-ментальна-дэкаратыўным ма-стацтве, на якім прысутнічалі і прадстаўнікі Лідскага райвы-канкама.

— Экспертная камісія адзначыла добрае навуковае абгрунтаванне самой ідэі пом-ніка, — распавядае журналісту «Лідскай газеты» начальнік аддзела культуры райвыкан-кама Наталля Леўшунова. — Тым не менш спецыялісты ад-значылі невялікія нюансы ў першасным варыянце мадэлі і далі шэраг рэкамендацый па іх удасканаленні. Напрыклад, трэба будзе ўнесці невялікія змены ў надпіс да помніка, пад-карэктаваць пластыку плашча вялікага князя.

Наступны крок пасля ўзгаднення з Прэзідэнтам пом-ніка «Заснавальнік замка — князь Гедымін» — выраб рабочай мадэлі 1:4, якую выканаюць самі аўтары — Сяргей Аганаў і Вольга Нячай. Паралельна бу-дзе весціся работа па напісанні праектна-каштарыснай даку-ментацыі на арганізацыю пля-цоўкі, дзе непасрэдна будзе ўсталяваны помнік, таксама будзе прадумвацца светлавое рашэнне. Але гэта ўжо справа Лідскага ГУП ЖКГ, якое з’яў-ляецца заказчыкам праекту.

Этапы стварэння пом-ніка «Заснавальнік замка — князь Гедымін» пастаянна трымае ў полі зроку кіраўніцтва Лідскага раёна.

Нагадаем, адкрыты конкурс па выбары помніка Гедыміну ў Лідзе праходзіў у пачатку 2018 года. Таго самага князя экспертнае журы выбі-рала з 28 прэтэндэнтаў. З мэтай захавання ананімнасці кон-курсныя аўтары прадставілі свае эскізы пад чатырохзнач-ным нумарам, таму выбар леп-шага быў пазбаўлены ўсялякай прадузятасці і асабістых сім-патый да таго ці іншага май-стра. Па выніках падліку гала-соў найбольшую колькасць «плюсаў» атрымаў эскіз з дэ-візам № 4836. І толькі затым быў ускрыты конкурсны кан-верт, вызначаны імёны аўтараў. Як нам ужо вядома, гэта Воль-га Нячай і Сяргей Аганаў.

Помнік «Заснавальнік замка — князь Гедымін» будзе ўсталяваны каля сцен Лідскага замка арыенціровачна ў на-ступным годзе. Ён будзе выра-блены за кошт пазабюджэтных і спонсарскіх сродкаў.

Вікторыя РУСІЛЕВІЧ.

lidanews.by.

 

НАША СЛОВА № 29 (1388), 18 ліпеня 2018 г.

Аўторак, Ліпень 24, 2018 0

У Нью-Ёрку прайшоў марш паняволеных народаў

У нядзелю, 15 ліпеня, беларусы Нью-Ёрка і Філадэ-льфіі ўзялі ўдзел у маршы па-няволеных народаў — штогадо-вай акцыі  салідарнасці з наро-дамі, якія апынуліся пад тата-літарным прыгнётам, што тра-дыцыйна ладзіцца з 1959 года. Удзельнікі маршу ўзялі ўдзел у імшы па паняволеных наро-дах у катэдры Св. Патрыка і прайшліся маршам да плошчы Калумба, дзе і адбылося ад-крыццё Тыдня паняволеных на-родаў. Сёлета беларусаў было каля 95 чалавек. Яны сканда-валі лозунгі салідарнасці з на-родамі Кубы, Паўночнай Ка-рэі, Зімбабвэ, Узбекістана і неслі плакаты з заклікамі су-праць адкрыцця рэстарана ў Курапатах.

Віктар Дудараў,

Радыё Свабода.

 

НАША СЛОВА № 28 (1387), 11 ліпеня 2018 г.

Аўторак, Ліпень 17, 2018 0

Дарагія сябры “Нашага слова”!

У гэтым квартале адбылося чаканае сезоннае падзенне колькасці падпісчыкаў. Падпіска ўпала па ўсіх абласцях, але такога глыбокага падзення ў нас яшчэ не было. Безумоўна, у верасні падпіска вырасце, у кастрычніку вырасце яшчэ, але газета не можа пайсці на летнія канікулы, мы павінны выходзіць і летам, але для каго? Трэба думаць, што рабіць. Спасылкі на глабаліза-цыю і кампутарызацыю не прымаюцца.

НАША СЛОВА № 27 (1386), 4 ліпеня 2018 г.

Панядзелак, Ліпень 9, 2018 0

3 ліпеня — Дзень вызвалення Менска ад нямецка -фашысцкіх захопнікаў, Дзень незалежнасці

На Пружаншчыне асвяцілі помнік паўстанцам 1863-1864 гадоў

Ля вёскі Ласасін Пружанскага ра-ёна адбылося асвячэнне помніка палеглым паўстанцам 1863-1864 гадоў. На ўрачыс-тасцях прысутнічалі сябры мясцовай філіі Таварыства беларускай мовы (ТБМ), прадстаўнікі інтэлігенцыі з Берасця, Гарод-ні, Пружанаў, а таксама святары. Свой верш зачытаў колішні галоўны рэдактар пружанскай газеты «Раённыя будні», адзін з тых, хто аднаўляў помнік напрыканцы 80-х гадоў, Мікола Антаноўскі:

 

Помніць край сасновы, верасовы,

як з «Мужыцкай праўдаю» на прызбах,

дзецюкі і хлопцы кастусёвы

зрэбнаю свабодай трызнілі.

 

А пасля, абняўшы сохі з жалем,

косы — з-пад застрэшкаў і — наўсторч…

Касінераў без труны хавалі,

палажыўшы пад галовы корч.

 

Ды не гэта страшыла іх душы.

Горш за смерць — пазбавіцца надзей.

Будуць маскалі, паны, чынушы

дзерці і далей сем шкур з людзей.

 

Хай палеглі тут, у вольнай пушчы,

зіпуны і світкі на зары.

Мой народ, я веру, неўміручы.

Бо нашчадкам Волю падарыў.

НАША СЛОВА № 26 (1385), 27 чэрвеня 2018 г.

Серада, Ліпень 4, 2018 0

Глеб Лабадзенка стаў лаўрэатам прэміі імя Васіля Быкава

Прэміяй імя Васіля Быкава «За свабоду думкі» ўга-нараваны стваральнік курсаў «Мова Нанова» Глеб Лабадзен-ка. Прэмія па традыцыі ўруча-ецца на радзіме пісьменніка, каля дома-музея ў вёсцы Бычкі Ушацкага раёна.

— Лабадзенка зрабіў вялікі ўнёсак у справе захаван-ня памяці пра вядомых бела-рускіх дзеячоў. Можна ўспом-ніць Рыгора Барадуліна і Гена-дзя Бураўкіна, якіх ён пад-трымліваў і пры іх жыцці. Ён працягвае рабіць шмат у сфе-ры беларускай гісторыі і ку-льтуры. Як прыклад можна прывесці адкрыццё помніка Тадэвушу Касцюшку. У тое, што такі помнік з`явіцца на беларускай зямлі, мала хто верыў, — сказаў у каментары БелаПАН старшыня руху «За Свабоду» Юрась Губарэвіч. Паводле яго слоў, дзейнасць Лабадзенкі «можна ацаніць як дзейнасць цэлага Міністэрства культуры, ён робіць тое, чаго, на жаль, не робіць беларуская дзяржава».

Як кажа Глеб Лаба-дзенка, гэта першая ўзнагарода ў яго жыцці, якую ён з вялікім гонарам павесіць на сценку і паставіць у пачэсным месцы.

— Канешне, прыемна. Асабліва прыемна, што пера-можцу вызначаюць лаўрэаты мінулых гадоў — гэта ўсе вельмі шанаваныя людзі, узорныя для мяне людзі, на якіх можна раўняцца. І, канешне, гэта вя-лікі гонар атрымаць прэмію імя аднаго з найслыннейшых бе-ларусаў — Васіля Быкава.

Прэмія імя Васіля Быкава «За свабоду думкі» ўручаецца выдатным белару-сам, якія праявілі сябе ў гра-мадскай ці творчай дзейнасці на карысць Бацькаўшчыны. Лаў-рэатамі ў розны час станавіліся паэты Рыгор Барадулін і Ніл Гілевіч, пісьменнік Уладзімір Арлоў, краязнаўцы Алесь Бе-лакоз і Ада Райчонак, мастакі Алесь Пушкін і Алесь Марач-кін, літаратары і палітыкі Ула-дзімір Някляеў і Павел Севя-рынец, музыкі і выканаўцы Лявон Вольскі, Зміцер Вайцю-шкевіч і Віктар Шалкевіч, рэ-жысёр Валеры Мазынскі, гра-мадскі дзеяч Зміцер Дашкевіч.

На імпрэзе па ўшана-ванні памяці Васіля Быкава выступілі сябры Віцебскай аб-ласной арганізацыі «Тавары-ства беларускай мовы», вядо-мыя паэты, літаратары, мастакі ды іншыя. Упершыню высту-піў і стваральнік статуэткі прэміі «За свабоду думкі», скульптар Віктар Копач. У якасці музыкі быў запрошаны Аляксандр Памідораў.

Сам Глеб Лабадзенка прыехаў з падарункам — мема-рыяльнай шыльдай, каб паста-віць яе на месцы, дзе была хата, у якой нарадзіўся Васіль Быкаў.

Таццяна Смоткіна, Беларускае Радыё Рацыя.

Фота аўтаркі.