НАША СЛОВА № 26 (1385), 27 чэрвеня 2018 г.

Серада, Ліпень 4, 2018 0

Глеб Лабадзенка стаў лаўрэатам прэміі імя Васіля Быкава

Прэміяй імя Васіля Быкава «За свабоду думкі» ўга-нараваны стваральнік курсаў «Мова Нанова» Глеб Лабадзен-ка. Прэмія па традыцыі ўруча-ецца на радзіме пісьменніка, каля дома-музея ў вёсцы Бычкі Ушацкага раёна.

— Лабадзенка зрабіў вялікі ўнёсак у справе захаван-ня памяці пра вядомых бела-рускіх дзеячоў. Можна ўспом-ніць Рыгора Барадуліна і Гена-дзя Бураўкіна, якіх ён пад-трымліваў і пры іх жыцці. Ён працягвае рабіць шмат у сфе-ры беларускай гісторыі і ку-льтуры. Як прыклад можна прывесці адкрыццё помніка Тадэвушу Касцюшку. У тое, што такі помнік з`явіцца на беларускай зямлі, мала хто верыў, — сказаў у каментары БелаПАН старшыня руху «За Свабоду» Юрась Губарэвіч. Паводле яго слоў, дзейнасць Лабадзенкі «можна ацаніць як дзейнасць цэлага Міністэрства культуры, ён робіць тое, чаго, на жаль, не робіць беларуская дзяржава».

Як кажа Глеб Лаба-дзенка, гэта першая ўзнагарода ў яго жыцці, якую ён з вялікім гонарам павесіць на сценку і паставіць у пачэсным месцы.

— Канешне, прыемна. Асабліва прыемна, што пера-можцу вызначаюць лаўрэаты мінулых гадоў — гэта ўсе вельмі шанаваныя людзі, узорныя для мяне людзі, на якіх можна раўняцца. І, канешне, гэта вя-лікі гонар атрымаць прэмію імя аднаго з найслыннейшых бе-ларусаў — Васіля Быкава.

Прэмія імя Васіля Быкава «За свабоду думкі» ўручаецца выдатным белару-сам, якія праявілі сябе ў гра-мадскай ці творчай дзейнасці на карысць Бацькаўшчыны. Лаў-рэатамі ў розны час станавіліся паэты Рыгор Барадулін і Ніл Гілевіч, пісьменнік Уладзімір Арлоў, краязнаўцы Алесь Бе-лакоз і Ада Райчонак, мастакі Алесь Пушкін і Алесь Марач-кін, літаратары і палітыкі Ула-дзімір Някляеў і Павел Севя-рынец, музыкі і выканаўцы Лявон Вольскі, Зміцер Вайцю-шкевіч і Віктар Шалкевіч, рэ-жысёр Валеры Мазынскі, гра-мадскі дзеяч Зміцер Дашкевіч.

На імпрэзе па ўшана-ванні памяці Васіля Быкава выступілі сябры Віцебскай аб-ласной арганізацыі «Тавары-ства беларускай мовы», вядо-мыя паэты, літаратары, мастакі ды іншыя. Упершыню высту-піў і стваральнік статуэткі прэміі «За свабоду думкі», скульптар Віктар Копач. У якасці музыкі быў запрошаны Аляксандр Памідораў.

Сам Глеб Лабадзенка прыехаў з падарункам — мема-рыяльнай шыльдай, каб паста-віць яе на месцы, дзе была хата, у якой нарадзіўся Васіль Быкаў.

Таццяна Смоткіна, Беларускае Радыё Рацыя.

Фота аўтаркі.

НАША СЛОВА № 25 (1384), 20 чэрвеня 2018 г.

Панядзелак, Чэрвень 25, 2018 0

Памяці Міхала Валовіча і яго паплечнікаў

У нядзелю, 17 чэрве-ня, у вёсцы Парэчча Слонім-скага раёна ля мемарыяльнага знака Міхала Валовіча (1806-1833) і яго 12 паплечнікаў ад-былося ўшанаванне ўдзельні-каў паўстання на Беларусі ў 1830-1833 гадах.

Пасля трэцяга падзе-лу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Беларусь была цалкам акупавана расейскімі войскамі. На працягу няпоўных ста гадоў беларусы тройчы ўздымалі меч барацьбы супраць нацыя-нальнага ворага — Масквы. Ад-ным з самых магутных было па-ўстанне 1830 — 1831 гадоў. Чынным яго ўдзельнікам быў наш зямляк са Слонімшчыны Міхал Валовіч. Ён нарадзіўся 18 чэрвеня 1806 годзе ў маён-тку Парэчча Слонімскага па-вета. Лістападаўскае паўстанне 1830 года застала Міхала ў ба-цькоўскім доме. У той час, калі расейскія войскі былі выгнаны з Польшчы, выступленне паў-станцаў у Беларусі ўжо распа-чыналася. Тут ужо існаваў Цэнтральны камітэт па кіраў-ніцтву паўстаннем на Беларусі ў тагачаснай сталіцы — Вільні. Камітэт меў сувязь з варшаў-скімі паўстанцамі і з кожным паветам. Паўстанцкі камітэт Слонімскага павета вылучыў сваім прадстаўніком Міхала Ва-ловіча і накіраваў яго па дырэ-ктывы ў Вільню. У хуткім часе Валовіч удзельнічае ў Грахоў-скай бітве, за што атрымлівае сваю першую вайсковую ўзна-гароду. Новы Народны ўрад Польшчы вырашае дапамагчы паўстаўшай Беларусі. Валовіч і Працлаўскі павінны былі су-стрэць груз са зброяй у Палан-зе. Пакуль яны дабраліся да Палангі, порт ужо быў захопле-ны расейцамі. Палангу было вырашана ўзяць штурмам су-месна з партызанскім атрадам Яцэвіча. Штурм пачаўся 13 траўня 1831 года. Спачатку по-спех быў на баку паўстанцаў, аднак да расейскага гарнізона неўзабаве падаспела дапамога. Потым быў штурм Вільні, ад-нак авалодаць горадам не ўда-лося. Валовіч у гэты час пры-маў удзел у іншых баях. За за-слугі ў справе паўстання Вало-віч і Працлаўскі былі ўзнага-роджаны Цэнтральным ура-дам Польшчы залатымі кава-лерскімі Крыжамі. Некаторы час Міхал Валовіч вымушаны быў знаходзіцца на чужыне. У Парыжы ён з паплечнікамі рыхтаваўся да новага паўстан-ня. У пачатку сакавіка 1833 года група патрыётаў рушыла на Бацькаўшчыну. Дабраліся не ўсе. Але найбольш здатныя перайшлі мяжу і прыступілі да падрыхтоўкі паўстання. Вало-віч хутка сфармаваў партызан-скі атрад.  Хутка ў яго з’явілася магчымасць павялічыць свой атрад, бо 10 траўня ў лес уцяк-лі 28 палонных паўстанцаў, якія раззброілі свой канвой. Каб не дапусціць аб’яднання паўстан-цаў, на іх пошукі было кінута звыш 10 тысяч салдат, паліцы-янтаў і прыгонных сялян. Міхал Валовіч быў схоплены. На до-пытах трымаўся годна, праявіў выключную мужнасць, нічога не расказаў катам пра паўстанц-кую арганізацыю. 21 ліпеня Міхал Валовіч быў павешаны ў Гародні. Пазней каты таемна схавалі цела героя, каб сцерці яго з народнай памяці. Існуе версія, што маці Міхала Вало-віча выкупіла цела сына і пры-везла ў вёску Парэчча на Сло-німшчыну, дзе пахавала на мяс-цовых могілках. Там быў па-стаўлены і вялікі белы помнік герою. Але, калі на Слонім-шчыну прыйшла савецкая ўла-да ў 1939 годзе, помнік быў зні-шчаны. І сёння месца, дзе ён стаяў, невядомае. У 2000 годзе на могілках у Парэччы быў па-стаўлены мемарыяльны крыж, а пазней і знак у гонар Міхала Валовіча і яго 12 паплечнікам. Там і адбываецца штогод уша-наванне нашых герояў.

Сёлета ўшанаваць Мі-хала Валовіча прыехалі грамад-скія актывісты з Баранавіч, Га-родні, Бярозаўкі (Лідскі раён), са Слоніма і Жыровіч. Урачы-стасць адкрыў сябра Слонімс-кага згуртавання дэмакратыч-ных сіл Іван Бедка, які прыга-даў трагічны лёс Міхала Вало-віча. Пра паўстанні на Бела-русі, пра нацыянальных геро-яў і сітуацыю ў краіне распа-вядалі Вадзім Саранчукоў з Гародні, Вітольд Ашурак з Лідскага раёна, Уладзімір Ка-вальчук з Жыровічаў і іншыя выступоўцы. Галіна Ярашэвіч і Таццяна Малашчанка з Бара-навіч спявалі беларускія па-трыятычныя песні.

Барыс Баль, Беларускае Радыё Рацыя, Слонімскі раён.

 Фота аўтара.

НАША СЛОВА № 24 (1383), 13 чэрвеня 2018 г.

Аўторак, Чэрвень 19, 2018 0

Выпускныя балі па ўсёй Беларусі

У Беларусі прайшлі выпускныя балі. Амаль 58 000 выпускнікоў развіталіся са школай. 9 і 10 чэрвеня яны атрымалі атэстаты і разам сустрэлі світанне. Але адпачываць пакуль рана. Ужо з панядзелка ў абітурыентаў пачалося централізаванае тэсціраванне.

На здымку Лідскага ТБ: класічны выпускны баль у Лідзе.

“Наша слова” на “Лідскім гасцінцы”

Вось ужо з месяц на “Лідскім гасцінцы” каля Лід-скага замка штотыдзень раз-гортваецца альтанка “Нашага слова”. Сёлета яна прыйшла на змену леташняй альтанцы ТБМ. Але па сутнасці нічога не змянілася. Тыя ж людзі, тая ж задача папулярызацыі бела-рускай мовы і газеты “Наша слова”.

Аднак жа ёсць і адроз-ненне. Сёлета альтанка мае ўласнае моцнае акустычнае абсталяванне, якое працуе ад акумулятара і не абмяжоўвае месца размяшчэння даўжынёй провада. Сёлета новы інфарма-цыйны банер.

Асноўная ўдарная сіла альтанкі — слынны лідскі бард Сяржук Чарняк, намеснік старшыні Лідскай гарадской арганізацыі ГА “ТБМ імя Ф. Скарыны”.

10 чэрвеня ў альтанцы ўзяў удзел рэдактар газеты “Наша слова” Станіслаў Суд-нік.

І цікавая заўвага. Як і звыкла на падобных імпрэзах, перад бардам стаіць скарбонка. Дык вось, калі гучаць патры-ятычныя песні, капейкі і рублі падаюць у скарбонку часцей, чым пры выканнні лірыкі.

Яраслаў Грынкевіч.

НАША СЛОВА № 23 (1382), 6 чэрвеня 2018 г.

Панядзелак, Чэрвень 11, 2018 0

Мітынг-рэквіем у Курапатах

Сёлета спаўняецца 30 гадоў, як свет даведаўся пра масавыя сталінскія рэпрэсіі ў Беларусі. 3 чэрвеня 1988 году ў газеце «Літаратура і мастацтва» быў надрукаваны артыкул Зянона Пазьняка і Яўгена Шмыгалёва «Курапаты — дарога смерці».

3 чэрвеня 2018 г. у Курапатах прайшоў мітынг-рэквіем «Дзень памяці пра генацыд».

Падчас акцыі была разгорнута выстава здымкаў і дакументаў, прысвечаных расстрэлам у Курапатах; гучалі вершы прысвечаныя Курапатам і паэтаў, якія пацярпелі ад сталінскіх рэпрэсій.

Радыё Свабода.

 

НАША СЛОВА № 22 (1381), 30 траўня 2018 г.

Панядзелак, Чэрвень 4, 2018 0

Фарміраванне новых пакаленняў праз веру і слова

20 тра-ўня навучэнцы нядзельнай школы пры мен-скім Чырвоным касцёле і іх ба-цькі прынялі ўдзел у свяце першай святой Камуніі. Цягам двух гадоў хлоп-цы і дзяўчынкі наведвалі катэ-хетычныя заня-ткі і ўдзельнічалі ў св. імшы, якую цэлебраваў ксёндз Дзміт-рый. У юначых душах выспява-юць лепшыя па-чуцці ў светлай атмасферы ля алтара. Не-каторыя хлопцы адчува-юць пакліканне служыць міністрантамі ў касцёле.

Заняткі ў нядзе-льнай школе праводзілі на беларускай мове выкла-дчыцы: Ірына Адамаўна, Марыя Чаславаўна і Час-лава Чаславаўна. Ксёндз Дзмітрый, педагог па аду-кацыі, кожную нядзелю сустракаўся з дзецьмі, раз-важаў разам з імі пра змест Евангелля і выслухоўваў іхнія меркаванні. Такім чынам у дзяцей нараджа-ецца чуласць да словаў Хрыстовых, выпрацоўва-ецца культура маўлення. Дзеці чуюць асвечаную беларускую мову, якая заста-ецца ў іх падсвядомасці.

Каб удзяліць св. Ка-мунію дзецям, прыехаў з Пін-ска біскуп Казімір Вялікаселец. Ён узгадаў сваю першую свя-тую Камунію, у якой удзельні-чаў у 1948 годзе. Тады бліжэй-шы касцёл быў зачынены і прыходзілася едзіць за 40 кіла-метраў пад Кобрын. Ён удзяч-ны бацькам, простым працоў-ным людзям, што выхавалі яго ў веры.

Пройдзены курс хры-сціянскай навукі будзе надзей-ным падмуркам у фарміраван-ні асобы падлеткаў. Разам з ас-новамі веры яны ўдыхаюць во-дар роднай мовы. Наведваць нядзельную школу — не зна-чыць быць святым, але як доб-ра для кожнай дзіцячай душы знайсці сяброў і настаўнікаў, якія любяць Бога і шануюць родную мову!

На свяце мы сустрэлі-ся з сям’ёй Паўлоўскіх. Мама Ірына Аляксандраўна — музы-кант, тата Уладзімір Аляксанд-равіч мае тэхнічную адука-цыю. Дачушкі займаліся два гады ў нядзельнай школе ў Наталлі Уладзіміраўны Лаў-рэнка, здавалі экзамен, ішлі да споведзі.

— Мая  бабуля і мама былі родам з Віцебскай вобла-сці і былі верніцамі, — кажа спа-дарыня Ірына. — Мы шчаслі-выя ісці па жыцці з Божай Лас-кай!

Бацькі прыклалі нама-ганні, каб прыводзіць сваіх дзя-цей кожную нядзелю ў храм. Яны паказваюць дзецям асабі-сты прыклад веры.

Юры Данілевіч нара-дзіўся і вырас у Скідзелі, за 28 кіламетраў ад Гародні. У сям’і захаваліся каталіцкія традыцыі. Нават і ў савецкія часы спадар Юры з бацькамі наведваў кас-цёлы, якія працавалі ў вёсцы Каменцы, у Шчучыне і ў Га-родні, і прытрымліваўся ся-мейнай традыцыі. Цяпер  ра-зам  з жонкай Юліяй і дачкой Аляксандрай спадар Юры  ўдзельнічае  ў набажэнствах у менскім Чырвоным касцёле. У нядзелю Аляксандра Данілевіч атрымала пасведчанне аб за-канчэнні курса катэхетычных заняткаў і аб ўдзеле ў першай св. Камуніі.

Эла Дзвінская,

фота аўтара.

НАША СЛОВА № 21 (1380), 23 траўня 2018 г.

Панядзелак, Травень 28, 2018 0

Ноч музеяў у Паўночных Афінах

Па ўсёй краіне 19 траўня прайшлі акцыі Міжнароднай ночы музеяў.

«Ноч музеяў»прайшла і ў Залессі на Смаргоншчыне. Упершы-ню музей-сядзіба М.К. Агінскага са-брала сваіх сяброў менавіта ўначы: праграма доўжылася да 3 гадзін ра-ніцы, а распачалося мерапрыемства на адноўленых мастах ля возера. Ад-ной з цікавостак «Ночы музеяў» стала прэзентацыя выставачнага праекта Пятра Карвэцкага «Гісторыя роду Агінскіх у дакументах», падчас якой былі прадстаўлены копіі дакументаў з асабістай калекцыі аматара гісторыі, падарожніка і краязнаўцы.

Спадар Карвэцкі жыве ў По-льшчы, ля Варшавы, але ўжо больш за 10 год цікавіцца Беларуссю, гісто-рыяй свайго роду і гісторыяй Смар-гоншчыны.

— Увесь мой род па лініі бацькі паходзіць з Беларусі, з вёскі Асіпаны (былы Ашмянскі павет) на Смаргон-шчыне. Пасля Другой сусветнай вай-ны, у 1945 годзе, бацька пераехаў у Польшчу. Гэта былі няпростыя, цяж-кія часы… Пра многія рэчы не пры-нята было гаварыць. І ў мяне не было часу, каб распытаць бацьку пра гісто-рыю сям’і: яго не стала, калі мне было толькі 6 год… Прайшло шмат год, я сам прыехаў у Асіпаны — знайшоў родных, убачыў магілы продкаў, мне гэтага было мала… Пачаў шукаць зве-сткі ў архівах (Менск, Гародня, Ві-льня, Пскоў, Санкт-Пецярбург), каб ведаць гісторыю свайго роду ды пе-радаць яе сваім — ужо дарослым — дзецям. Пачаў цікавіцца нашымі каранямі — пачаў цікавіцца гісторыяй Смаргоншчыны і ўвогуле беларускай зямлі — тых мясцінаў, дзе 400 год жылі мае продкі. Так нарадзілася маё за-хапленне калекцыянаваннем і края-знаўствам. Гісторыя — маё жыццё ця-пер!

Крыху пазней Пётр Карвэцкі зацікавіўся і гісторыяй роду князёў Агінскіх.

— Агінскі — знакавая асоба для гэтай зямлі, ёсць версія, што менавіта ён аўтар польскага гімна «Мазурка Дамброўскага» — я не мог ёй не заха-піцца. Пачаў набываць дакументы, звязаныя з Міхалам Клеафасам і  ро-дам Агінскіх, калекцыянаваць іх. Залессе, Смаргоншчына — месца сім-валічнае. Я гляджу на гэтую зямлю і адчуваю гісторыю Рэчы Паспалітай, Вялікага Княства Літоўскага…  Яшчэ адно маё захапленне — падарожжы. Аднойчы ў гарах Албаніі мы з жонкай прыпыніліся ля старога касцёла, рыхтавалі ежу і слухалі музыку Агінскага. Побач сталі галандцы, і мы з імі цудоўна паразмаўлялі. Дарога заўжды дорыць сустрэчы з цікавымі людзьмі.

«Ноч музеяў» у Залессі была дапоўнена музычным салонам у летняй аранжарэі маёнтка і майстар-класам па танцах 19 ст., які з унутра-нага дворыка быў перанесены ў сцены палаца: пахаладанне скарэктавала пла-ны музейшчыкаў.

 Дар’я Ліс

для Беларускага радыё Рацыя, Смаргонскі раён.

Фота аўтара.

НАША СЛОВА № 20 (1379), 16 траўня 2018 г.

Панядзелак, Травень 21, 2018 0

Адкрыты помнік Тадэвушу Касцюшку ў Косаве

Сотні людзей з’ехаліся на ўрачыстае адкрыццё пом-ніка Тадэвушу Касцюшку на ягонай радзіме ў Косаве. У ад-розненне ад штогадовых уша-наванняў Касцюшкі ў дзень яго народзінаў, сёння на ўрачыста-сцях было шмат бел-чырвона-белых сцягоў.

На ўрачыстасць прые-халі дыпламаты ЗША, Польш-чы, Украіны, Расеі, мясцовыя ўлады, дэпутаты Палаты прад-стаўнікоў, стваральнікі помніка і госці з многіх гарадоў.

З гэтай нагоды а 11-й гадзіне ў Косаўскім касцёле пачалася ўрачыстая Імша з удзелам вернікаў розных кан-фесій, рыма-каталіцкіх і грэка-каталіцкіх святароў. На Імшы таксама прысутнiчалі прад-стаўнікі дыпламатычнага кор-пусу. А ў 12 гадзін адбылося  само ўрачыстае адкрыццё ве-лічнага помніка Тадэвушу Кас-цюшку на яго малой радзіме, каля сядзібы-музея Касцюш-каў ва ўрочышчы Мерачоўш-чына на ўскраіне Косава.

Кіраўнік Івацэвіцкага райвыканкама Аляксандар Грыцук падкрэсліў важнасць помніка для розных людзей не-залежна ад іхніх перакананняў.

— Сёння мы лічым, што з перажытага мінулага нам трэба браць тое, што можа зра-біць нас лепшымі, што можа быць нам прыкладам. Асоба Касцюшкі — гэта прыклад ад-данасці сваёй Радзіме, святой любові да роднай зямлі. Ёсць рэчы, якія сваёй сілай і знач-насцю могуць аб’яднаць нас усіх — такіх розных у сваіх ду-мках і перакананнях, — сказаў Аляксандар Грыцук.

Помнік быў ахінуты белай тканінай, якую ўрачыста знялі старшыня Івацэвіцкага райвыканкама Аляксандар Грыцук і скульптар Генік Лойка.

Ініцыятар збору срод-каў на помнік Глеб Лабадзенка ў сваёй прамове падкрэсліў, што яго адкрыццё ёсць доб-рым прыкладам «прыватна-дзяржаўнага супрацоўніцтва».

— Таму, хоць гэты пом-нік народны, важна разумець, што яго паставіла Рэспубліка Беларусь. Гэты помнік хацелі ўсе, прыйшоў яго час, — сказаў Глеб Лабадзенка.

Лабадзенка распавёў і перадгісторыю стварэння пом-ніка: ідэя ўзнікла пасля таго, як у Швейцарыі беларусы замеж-жа паставілі помнік там, дзе Ка-сцюшка дажываў свае гады.

— Вакол таго помніка ўзніклі дзіўныя спрэчкі — ці можам мы, беларусы, лічыць Касцюшку сваім земляком і называць «сынам Беларусі». Адказ на гэтае пытанне вельмі просты — цяпер мы з вамі стаім каля роднага дома Тадэвуша Касцюшкі. І гэта — Беларусь! — сказаў Глеб Лабадзенка.

Сродкі на помнік Тадэ-вушу Касцюшку ў Косаве збі-ралі ў Інтэрнэце. Праект пад-трымалі 690 чалавек, якія са-бралі больш за 22 тысячы бе-ларускіх рублёў. Гэта першы ў Беларусі помнік Тадэвушу Касцюшку, калі не лічыць бю-стаў на тэрыторыі амерыкан-скай амбасады ў Менску і ў вёс-цы Малыя Сяхновічы, дзе бы-ла радзінная сядзіба. Прапа-новы яго паставіць гучалі ўжо даўно. Напрыклад, у 2016 годзе з такой прапановай да ўладаў звярталася Таварыства бела-рускай мовы. Аднак да ініцы-ятывы Глеба Лабадзенкі справа з месца не рушыла.

Тадэвуш Касцюшка — нацыянальны герой Беларусі, Польшчы, ЗША, ганаровы грамадзянін Францыі, кіраўнік вызвольнага паўстання 1794 года. Нарадзіўся 4 лютага 1746 года, памёр 15 кастрычніка 1817 года. Лічыцца адным з самых вядомых у свеце бела-русаў. Помнікі яму стаяць у Варшаве, Кракаве, Лодзі, Бос-тане, Вашынгтоне, Дэтройце. Усяго па ўсім свеце — болей за 200 вялікіх і малых формаў. У ягоны гонар названыя найвы-шэйшая гара ў Аўстраліі, вост-раў на Алясцы, акруга ў штаце Індыяна, політэхнічны ўнівер-сітэт у Кракаве, а таксама шматлікія плошчы, вуліцы, па-ркі розных краінаў свету.

Паводле Радыё Свабода.

НАША СЛОВА № 19 (1378), 8 траўня 2018 г.

Панядзелак, Травень 14, 2018 0

9 траўня — Свята Перамогі шматнацыянальнага савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне

Ветэран

 

Сядзіць на прызбе ветэран

Гвардыі пяхоты.

Не адны стаптаў вайной

Ён на фронце боты.

Быў паранены не раз,

У шпіталях ратавалі.

Тры ордэны на грудзях,

Чатыры медалі.

Уздоўж гасцінца ўдаль глядзіць,

Успамінае штосьці,

Як калісьці да яго

Прыязджалі госці.

Як гаманілі за сталом,

Келішкі ўздымалі,

Франтавых сваіх сяброў,

Моўчкі паміналі.

Як вярнуўшыся з вайны

Да радзімай  хаты

Працавалі ў мірны час

Учарашнія салдаты.

Жонку рана пахаваў,

Хварэла нябога.

Каб душу яе прыняў,

Маліў слёзна Бога.

Ажаніцца ў другі раз

Памяць не давала.

Жонка любая яго

Ля сябе трымала.

Хаця ўдоў вакол яго,

Што казаць — хапала,

І што пакліча да сябе —

Не адна чакала.

Нехта зойдзе да яго

З іх і пашкадуе —

Увішна ў хаце прыбярэ,

Нешта прыгатуе.

Ён, хаваючы слязу,

Выкажа падзяку,

Што яму дапамагла

Удаўцу-небараку.

А сказаць: «Застанься тут…»

Бо і яна гаруе,

Ён не можа, бо адну

У сваім сэрцы чуе.

Сядзіць на прызбе ветэран,

З ім побач — кот на плоце.

І бачыць ён сябе не тут,

А ў незабыўнай роце,

З якой усю вайну прайшоў-

У гвардыі пяхоце.

Ён чуе гучнае «Ур-ра!» —

Дзесь там за танкамі пяхота

Пайшла ў атаку, і салдат

Ужо не кій, а аўтамат

У сваёй руцэ ўяўляе ўпотай.

Фелікс Шкірманкоў.

НАША СЛОВА № 18 (1377), 2 траўня 2018 г.

Панядзелак, Травень 7, 2018 0

3 траўня — Сусветны дзень свабоды друку

Змаганне за беларускі клас у Баранавічах

У Баранавічах пяцёра бацькоў заўчасна напісалі за-явы дырэктару гімназіі № 4, каб іх дзеці пайшлі ў першы беларускамоўны клас. Гэта са-мая лепшая гімназія ў горадзе і размешчана ў цэнтры горада. Але гарадскі аддзел адукацыі супраць. Беларускамоўных дзяцей упарта адпраўляюць ў школу для дзяцей-інвалідаў з праблемамі ў мысленні. Бацькі не пагаджаюцца, кажа маці адной з вучаніц Таццяна Ма-лашчанка:

— Там жа школа мала напоўненая, вам там будзе доб-ра. Але, даруйце, беларуска-моўных хочуць запхнуць туды, дзе ёсць «эксклюзіўныя». Зна-чыць, мы не такія як усе, але, ці наша гэта віна, што мы не та-кія як усе. Мы не хочам быць у расейскай прасторы, мы хо-чам быць беларусамі. Бо гэтае навучанне па-руску, яно не та-кое бяскрыўднае.

Паводле Таццяны Ма-лашчанкі, усе бацькі беларус-камоўнага класа жывуць побач з гімназіяй. Для іх дзяцей месца не хапае. А вось з аддаленых раёнаў, дзе ёсць свае школы і нават гімназія, калі ласка. У гімназіі № 4 навучаюцца толькі дзеці чыноўнікаў, кіраўнікоў і вайскоўцаў і толькі па-ра-сейску. Каб кіраўнікі горада дбалі пра родную мову, то бе-ларускамоўны клас павінен быць адкрыты менавіта ў са-мым лепшым месцы. Для такога класа — найлепшая рэклама.

Беларускае

Радыё Рацыя.

НАША СЛОВА № 17 (1376), 25 красавіка 2018 г.

Субота, Травень 5, 2018 0

100 гадоў таму назад — 28 красавіка 1918 года — беларуская мова афіцыйна стала дзяржаўнай мовай БНР

28 красавіка 1918 года афіцыйна ўведзена ў дзеянне пячатка Рады БНР з Пагоняй і з надпісам на адзінай дзяржаўнай мове — беларускай.

150 гадоў з дня нараджэння Рамана Скірмунта

Раман СКІРМУНТ (25 красавіка 1868, вёска Па-рэчча Пінскага павета — 7 каст-рычніка 1939) — беларускі гра-мадска-палітычны дзяяч, буй-ны землеўладальнік. Паходзіў з беларускага шляхецкага роду Скірмунтаў. Скончыў Рыж-скую класічную гімназію. Ат-рымаў адукацыю ў Варшаў-скім універсітэце (юрыспру-дэнцыя) і ў Венскім універ-сітэце (філасофія).

Раман Скірмунт вы-ступаў як адзін з ідэолагаў кра-ёўцаў, дамагаўся стварэння Краёвай партыі Літвы і Бела-русі як міжнацыянальнага бло-ку польскай, беларускай і ле-тувіскай палітычных аргані-зацыяў. У лістападзе 1905 г. ён надрукаваў у газеце «Kurier Litewski» зварот «Краёвай па-ртыі Літвы і Русі» — фактычна праграму партыі, якая патра-бавала ўвядзення ўсіх дэма-кратычных свабодаў і найперш свабоды нацыянальнага жыц-ця і роўнасці нацыянальнасцяў, краёвага самакіравання, не-датыкальнасці прыватнай уласнасці.

З 1906 Р. Скірмунт дэ-путат першай Дзяржаўнай ду-мы Расейскай імперыі, ініцыя-тар аб’яднання дэпутатаў-кра-ёўцаў у г.зв. Групу заходніх ус-краінаў. З кастрычніка 1910 да студзеня 1911 чалец Дзяржаў-нага савета Расейскай імперыі.

У студзені 1917 г. узна-чаліў Менскі аддзел Беларус-кага таварыства дапамогі паця-рпелым ад вайны. З сакавіка 1917 г. — старшыня Беларускага нацыянальнага камітэта ў Мен-ску. У красавіку 1917 г. узнача-ліў беларускую дэлегацыю да расейскага Часовага ўраду з па-трабаваннем аўтаноміі Бела-русі. У красавіку 1918 г. увай-шоў у Раду Беларускай Наро-днай Рэспублікі, у траўні 1918 г. яму даручылі фармаванне новага складу Народнага са-кратарыяту Беларусі, з 9 ліпе-ня 1918 г. — прэм’ер ураду БНР і сакратар міжнародных спра-ваў. Выказваўся за набыццё дзяржаўнымі органамі БНР рэ-альнай улады, збіранне вакол яе ўсёй этнічнай тэрыторыі бе-ларусаў, памяркоўную аграр-ную рэформу. 20 ліпеня 1918 г. пайшоў у адстаўку з пасады старшыні ўраду. Працаваў у міжнароднай камісіі Рады БНР. У польска-савецкую вайну 1920 г. імкнуўся не дапусціць падзелу Беларусі. Пасля на пэўны час Р. Скірмунт адышоў ад палітычнага жыцьця, жыў у сваім маёнтку Парэчча. У 1930 абраны сенатарам Польскай Рэспублікі.

Быў забіты мясцовымі жыхарамі на загад савецкага камісара пасля заняцця Заход-няй Беларусі савецкімі вой-скамі ў 1939 годзе.

Вікіпедыя.