НАША СЛОВА № 18 (1377), 2 траўня 2018 г.

Панядзелак, Травень 7, 2018 0

3 траўня — Сусветны дзень свабоды друку

Змаганне за беларускі клас у Баранавічах

У Баранавічах пяцёра бацькоў заўчасна напісалі за-явы дырэктару гімназіі № 4, каб іх дзеці пайшлі ў першы беларускамоўны клас. Гэта са-мая лепшая гімназія ў горадзе і размешчана ў цэнтры горада. Але гарадскі аддзел адукацыі супраць. Беларускамоўных дзяцей упарта адпраўляюць ў школу для дзяцей-інвалідаў з праблемамі ў мысленні. Бацькі не пагаджаюцца, кажа маці адной з вучаніц Таццяна Ма-лашчанка:

— Там жа школа мала напоўненая, вам там будзе доб-ра. Але, даруйце, беларуска-моўных хочуць запхнуць туды, дзе ёсць «эксклюзіўныя». Зна-чыць, мы не такія як усе, але, ці наша гэта віна, што мы не та-кія як усе. Мы не хочам быць у расейскай прасторы, мы хо-чам быць беларусамі. Бо гэтае навучанне па-руску, яно не та-кое бяскрыўднае.

Паводле Таццяны Ма-лашчанкі, усе бацькі беларус-камоўнага класа жывуць побач з гімназіяй. Для іх дзяцей месца не хапае. А вось з аддаленых раёнаў, дзе ёсць свае школы і нават гімназія, калі ласка. У гімназіі № 4 навучаюцца толькі дзеці чыноўнікаў, кіраўнікоў і вайскоўцаў і толькі па-ра-сейску. Каб кіраўнікі горада дбалі пра родную мову, то бе-ларускамоўны клас павінен быць адкрыты менавіта ў са-мым лепшым месцы. Для такога класа — найлепшая рэклама.

Беларускае

Радыё Рацыя.

НАША СЛОВА № 17 (1376), 25 красавіка 2018 г.

Субота, Травень 5, 2018 0

100 гадоў таму назад — 28 красавіка 1918 года — беларуская мова афіцыйна стала дзяржаўнай мовай БНР

28 красавіка 1918 года афіцыйна ўведзена ў дзеянне пячатка Рады БНР з Пагоняй і з надпісам на адзінай дзяржаўнай мове — беларускай.

150 гадоў з дня нараджэння Рамана Скірмунта

Раман СКІРМУНТ (25 красавіка 1868, вёска Па-рэчча Пінскага павета — 7 каст-рычніка 1939) — беларускі гра-мадска-палітычны дзяяч, буй-ны землеўладальнік. Паходзіў з беларускага шляхецкага роду Скірмунтаў. Скончыў Рыж-скую класічную гімназію. Ат-рымаў адукацыю ў Варшаў-скім універсітэце (юрыспру-дэнцыя) і ў Венскім універ-сітэце (філасофія).

Раман Скірмунт вы-ступаў як адзін з ідэолагаў кра-ёўцаў, дамагаўся стварэння Краёвай партыі Літвы і Бела-русі як міжнацыянальнага бло-ку польскай, беларускай і ле-тувіскай палітычных аргані-зацыяў. У лістападзе 1905 г. ён надрукаваў у газеце «Kurier Litewski» зварот «Краёвай па-ртыі Літвы і Русі» — фактычна праграму партыі, якая патра-бавала ўвядзення ўсіх дэма-кратычных свабодаў і найперш свабоды нацыянальнага жыц-ця і роўнасці нацыянальнасцяў, краёвага самакіравання, не-датыкальнасці прыватнай уласнасці.

З 1906 Р. Скірмунт дэ-путат першай Дзяржаўнай ду-мы Расейскай імперыі, ініцыя-тар аб’яднання дэпутатаў-кра-ёўцаў у г.зв. Групу заходніх ус-краінаў. З кастрычніка 1910 да студзеня 1911 чалец Дзяржаў-нага савета Расейскай імперыі.

У студзені 1917 г. узна-чаліў Менскі аддзел Беларус-кага таварыства дапамогі паця-рпелым ад вайны. З сакавіка 1917 г. — старшыня Беларускага нацыянальнага камітэта ў Мен-ску. У красавіку 1917 г. узнача-ліў беларускую дэлегацыю да расейскага Часовага ўраду з па-трабаваннем аўтаноміі Бела-русі. У красавіку 1918 г. увай-шоў у Раду Беларускай Наро-днай Рэспублікі, у траўні 1918 г. яму даручылі фармаванне новага складу Народнага са-кратарыяту Беларусі, з 9 ліпе-ня 1918 г. — прэм’ер ураду БНР і сакратар міжнародных спра-ваў. Выказваўся за набыццё дзяржаўнымі органамі БНР рэ-альнай улады, збіранне вакол яе ўсёй этнічнай тэрыторыі бе-ларусаў, памяркоўную аграр-ную рэформу. 20 ліпеня 1918 г. пайшоў у адстаўку з пасады старшыні ўраду. Працаваў у міжнароднай камісіі Рады БНР. У польска-савецкую вайну 1920 г. імкнуўся не дапусціць падзелу Беларусі. Пасля на пэўны час Р. Скірмунт адышоў ад палітычнага жыцьця, жыў у сваім маёнтку Парэчча. У 1930 абраны сенатарам Польскай Рэспублікі.

Быў забіты мясцовымі жыхарамі на загад савецкага камісара пасля заняцця Заход-няй Беларусі савецкімі вой-скамі ў 1939 годзе.

Вікіпедыя.

НАША СЛОВА № 16 (1375), 18 красавіка 2018 г.

Панядзелак, Красавік 23, 2018 0

Прэзідэнт Ірландыі выйшаў на марш, каб падтрымаць дзяржаўную мову

Тысячы людзей прыйшлі на марш і вулічны фестываль у сталіцы Ірландыі, Дубліне, каб падтрымаць ірландскую мову.

Прэзідэнт Ірландыі Майкл Гігінс быў адным з выступоўцаў, якія звярнуліся да наведнікаў акцыі. Сярод іншага, ён сказаў, што ірландскамоўная супольнасць застаецца актыўнай, а дзяржава павінна падтрымліваць ірландскую мову.

Асноўнай мовай зносін у Ірландыі застаецца ангельская. Афіцыйныя дакументы выдаюцца на дзвюх мовах, гэтак жа, як на дзвюх мовах часта выкананы надпісы на шыльдах, дарожных паказальніках. Ірландскую вывучаюць у школах, на ёй вядуцца некаторыя перадачы на радыё і тэлебачанні, існуе ірландскамоўны канал TG4. Аднак сітуацыя з ірландскай мовай ці не горшая, чым у нас з беларускай, таксама дзяржаўнай. Ірландская, дакладней — гэльская, мова вельмі моцна адрозніваецца ад ангельскай, і большасць насельніцтва Ірландыі яе проста не разумее.

Паводле Радыё Свабода.

 

НАША СЛОВА № 15 (1374), 11 красавіка 2018 г.

Серада, Красавік 18, 2018 0

Дарагія сябры “Нашага слова”!

Падпіска, калі глядзець па табліцы, то нібыта падрасла, але калі параўнаць з сакавіком, то зноў упала. Многія арганізацыі ТБМ стараліся ў гэты перыяд падняць падпіску ў сваіх рэгіёнах. У першую чаргу гэта Гародня, Нясвіж. Злёгку вырасла падпіска ў Менску і абласных цэнтрах, акрамя Берасця. Берасцейская вобласць — адзіная вобласць, дзе падпіска ўпала. Відавочна сказ-ваецца адсутнасць абласной арганізацыі ТБМ.

НАША СЛОВА № 14 (1373), 4 красавіка 2018 г.

Панядзелак, Красавік 9, 2018 0

З Вялікаднем, шаноўныя беларусы!

У Менску зарэгістраваны беларускамоўны ўніверсітэт

У Беларусі ў якасці юрыдычнай асобы зарэгіст-раваны прыватны ўніверсітэт імя Ніла Гілевіча. Пра гэта  паведаміла старшыня Тавары-ства беларускай мовы імя Францішка Скарыны, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Алена Анісім, якая выступіла засна-вальніцай беларускамоўнай ВНУ:

— Мы маем дакументы аб рэгістрацыі Прыватнай ус-тановы адукацыі “Уіверсітэт імя Ніла Гілевіча”. Заснаваль-нікам выступае Таварыства бе-ларускай мовы імя Францішка Скарыны. Універсітэт зарэгіст-раваны.

РР:

— Трэба знайсці фінан-саванне, памяшканне, нейкім чынам наладзіць працу ўні-версітэта. Зараз такія пы-танні стаяць перад Тавары-ствам беларускай мовы?

— Безумоўна, але яны стаяць не толькі перад Тава-рыствам беларускай мовы, але яны ўжо стаяць і перад тымі, хто будзе працаваць непасрэ-дна ў структуры ўніверсітэта. Таварыства беларускай мовы выконвае свае функцыі, а затым перадае паўнамоцтвы непасрэ-дна кіраўніцтву ўніверсітэта. Для таго, каб яно прыступіла да дзейнасці, мы мусім зацве-рдзіць кандыдатуру рэктара. Рада ТБМ адзінагалосна пры-няла рашэнне рэкамендаваць на пасаду рэктара былога ста-ршыню ТБМ Алега Трусава.

Навучанне ва ўнівер-сітэце, як і ў іншых прыватных ВНУ, плануецца зрабіць пла-тным. Статут будучай ВНУ прадугледжвае магчымасць навучання па 56 спецыяль-насцях. Плануецца стварыць тры факультэты — гуманіта-рны, факультэт філалогіі, за-межных моў і перакладу, а таксама факультэт культура-логіі і мастацтваў.  У верасні арганізатары плануюць пачаць працу падрыхтоўчага аддзя-лення.

Улад Грынеўскі, Беларускае Радыё Рацыя.

(Працяг тэмы на ста-ронцы 2.)

НАША СЛОВА № 13 (1372), 28 сакавіка 2018 г.

Серада, Красавік 4, 2018 0

Хрыстос уваскрос і Беларусь уваскрэсла!

З Вялікаднем, шаноўныя беларусы!

100-годдзе Беларускай Народнай Рэспублікі

Свята ўсіх беларусаў

На пля-цоўцы ля Опер-нага тэатра ўдзень 25 сакаві-ка адбыўся кан-цэрт «Свята Не-залежнасці». Па розных падліках, туды прыйшлі ад 20 да 50 тысяч чалавек.

Шасціга-дзінны канцэрт каля менскай Оперы стаў цэнт-ральнай падзеяй святкавання ста-годдзя Беларус-кай Народнай Рэспублікі. Ён быў дазволены гарадскімі ўла-дамі. Падчас урачыстай часткі канцэрту з прамовай высту-пілі грамадскія дзеячы, прад-стаўнікі СМІ, спонсары і пар-тнёры кампаніі #БНР100. Cя-род іх Алена Анісім, Юры Зісер, Франак Вячорка, Зміцер Дашкевіч і іншыя. Быў зачы-таны зварот ад Святланы Але-ксіевіч.

«Свята незалежнасці» — не толькі музычны канцэрт. Падчас мерапрыемства праца-валі фудкорт «Ежа БНР», забаў-ляльна-адукацыйная пляцоўка «Вуліца БНР», сувенірны «Кі-рмаш БНР» і дзіцячая пляцоў-ка «Дзеткі БНР».

З галоўнай сцэны Дня Волі прагучалі песні гуртоў Nizkiz, Akute, РСП, Dzieciuki, Amaroka і «Мутнаевока». Са святам прысутных павінша-валі Юры Стыльскі, Ігар Варашкевіч, Кася Камоцкая, Пётр Клюеў, Адэля Вольская і Павел Аракелян.

Радыё Свабода.

 

НАША СЛОВА № 12 (1371), 21 сакавіка 2018 г.

Аўторак, Сакавік 27, 2018 0

100 гадоў таму назад 25-га сакавіка 1918 г.

была абвешчана незалежнасць

Беларускай Народнай Рэспублікі

З вялікім святам, беларусы!

Зварот Рады ТБМ з нагоды 100-годдзя Беларускай Народнай Рэспублікі

 

Шаноўнае спадарства!

Сёлетні 2018 год праходзіць пад знакам выдатнай падзеі ХХ ст. — 100-гадовага юбілею аднаўлення нашай дзяржаўнасці. Для кожнага грамадзяніна нашай краіны гэта найважнейшая дата. Роўна сто гадоў таму ў няпростых палітычных умовах нашы папярэднікі — тагачасная палітычная эліта — зрабілі рашучыя крокі, узяўшы на сябе адказнасць за лёс сваёй краіны, і абвесцілі пра стварэнне суверэннай дзяржавы.

Іх дзейнасць стала асновай для далейшай пабудовы незалежнай беларускай дзяржавы Рэспублікі Беларусь, якая з’явілася на карце свету ў 1991 г. Збылася мара многіх пакаленняў беларусаў — жыць у сваёй краіне, размаўляць на сваёй роднай мове, развіваць сваю культуру, ладзіць сваё жыццё на нацыянальным падмурку і на аснове агульначалавечых каштоўнасцей. На жаль, не ўсё зроблена так, як павінна быць і як бы нам хацелася. Але мы маем галоўнае — сваю ўласную дзяржаву.

Таварыства беларускай мовы віншуе грамадзян Беларусі і ўсіх нашых суайчыннікаў з гэтай датай — 100-мі ўгодкамі БНР.  Мы вітаем усіх, хто далучыўся да святочных мерапрыемстваў, хто ладзіць розныя імпрэзы з нагоды юбілею па ўсёй краіне і за яе межамі.

Заклікаем урачыста і годна адзначыць 100-гадовы юбілей аднаўлення нашай дзяржаўнасці. Гэта выдатная нагода для кансалідацыі актыўных грамадскіх сіл краіны. Разам мы зможам здзейсніць усё задуманае нашымі папярэднікамі дзеля годнага жыцця нашага народа і росквіту Беларусі.

Менск, 13 сакавіка 2018 г.

НАША СЛОВА № 11 (1370), 14 сакавіка 2018 г.

Панядзелак, Сакавік 19, 2018 0

Старшыня Рады БНР Івонка Сурвіла выступіла ў парламенце Канады з нагоды 100-х угодкаў БНР

Атаўскі ад-дзел Згуртаваньня беларусаў Канады і Беларускі інстытут навукі і мастацтва ў Канадзе зарганізавалі 11 сакавіка ўрачыстае святкаванне ўгодкаў БНР. Памяшканне для свята надаў парла-мент Канады. Стар-шыня Рады БНР Іво-нка Сурвіла вітала прысутных па-бела-руску, па-ангельску і па-французску.

Прадстаўнік мэрыі зачытаў вінша-ванне ад мэра Атавы, выступалі дэпутаты парламента, архіяпі-скап Беларускай аўтакефа-льнай праваслаўнай царквы Святаслаў.

Пасля святочнай імп-рэзы адбыўся канцэрт, а потым сяброўскі пачастунак.

Радыё Свабода.

 

НАША СЛОВА № 10 (1369), 7 сакавіка 2018 г.

Аўторак, Сакавік 13, 2018 0

9 сакавіка — 100 гадоў таму назад прынята Другая Устаўная грамата да народаў Беларусі

 

Дарагія нашы беларусачкі, каханыя жанчыны!

Таварыства беларускай мовы віншуе вас са святам Вясны — Міжнародным жаночым Днём!

Вы спрадвеку былі захавальніцамі сапраўдных традыцыйных культурных каштоўнасцей — найперш роднай матчынай мовы. Ваша пяшчота і любоў выхавалі многія пакаленні беларусаў у любові і павазе да сваёй бацькоўскай спадчыны праз спевы калыханкі, чытанне беларускіх кніжак, аповеды пра жыццё прадзедаў. Многія з вас і сёння незалежна ад узросту ахвяруюць свой талент і вольны час для працы з моладдзю, выхоўваючы патрэбу ў роднай беларускай мове.

Мы ўдзячныя вам за вашу пазіцыю і ўзаемападтрымку і жадаем здароўя, моцы, аптымізму, веры і непагаснай надзеі на тое, што роднае слова выведзе наш беларускі народ да нацыянальнага яднання, дабрабыту і дзяржаўнага росквіту.

Сакратарыят ТБМ.

 

НАША СЛОВА № 9 (1368), 28 лютага 2018 г.

Аўторак, Сакавік 6, 2018 0

11-я Агульнанацыянальная беларуская дыктоўка

БЕЛАРУСКАЯ ДЫКТОЎКА Ў ФРУНЗЕНСКАЙ АРГАНІЗАЦЫІ г. МЕНСКА

21 лютага ў бібліятэцы імя Францішка Багушэвіча ў Менску прайшла беларуская дыктоўка з нагоды Міжнарод-нага дня роднай мовы. Дык-тоўку правяла Фрунзенская арганізацыя ТБМ г. Менска. Вёў дыктоўку выкладчык, ся-бар Рады ТБМ — Алесь Чэчат. Апрача сяброў ТБМ, бралі ўдзел у ёй і навучэнцы лінгва-гуманітарнага каледжа. Дык-тоўка прайшла ў святочнай атмасферы і засведчыла, што любоў да роднай мовы і сёння жыве ў сэрцах людзей.

Павел Чайкоўскі. Менск.