НАША СЛОВА № 27 (1386), 4 ліпеня 2018 г.

Панядзелак, Ліпень 9, 2018 0

3 ліпеня — Дзень вызвалення Менска ад нямецка -фашысцкіх захопнікаў, Дзень незалежнасці

На Пружаншчыне асвяцілі помнік паўстанцам 1863-1864 гадоў

Ля вёскі Ласасін Пружанскага ра-ёна адбылося асвячэнне помніка палеглым паўстанцам 1863-1864 гадоў. На ўрачыс-тасцях прысутнічалі сябры мясцовай філіі Таварыства беларускай мовы (ТБМ), прадстаўнікі інтэлігенцыі з Берасця, Гарод-ні, Пружанаў, а таксама святары. Свой верш зачытаў колішні галоўны рэдактар пружанскай газеты «Раённыя будні», адзін з тых, хто аднаўляў помнік напрыканцы 80-х гадоў, Мікола Антаноўскі:

 

Помніць край сасновы, верасовы,

як з «Мужыцкай праўдаю» на прызбах,

дзецюкі і хлопцы кастусёвы

зрэбнаю свабодай трызнілі.

 

А пасля, абняўшы сохі з жалем,

косы — з-пад застрэшкаў і — наўсторч…

Касінераў без труны хавалі,

палажыўшы пад галовы корч.

 

Ды не гэта страшыла іх душы.

Горш за смерць — пазбавіцца надзей.

Будуць маскалі, паны, чынушы

дзерці і далей сем шкур з людзей.

 

Хай палеглі тут, у вольнай пушчы,

зіпуны і світкі на зары.

Мой народ, я веру, неўміручы.

Бо нашчадкам Волю падарыў.

Навіны Германіі Як нямецкі пенсіянер ехаў праз Беларусь на ЧС-2018

Серада, Ліпень 4, 2018 0

Хуберту 70 гадоў, трактар у яго яшчэ даваенны, сваімі рукамі адноўлены, а паездка — далёка не першая.

 

Пыльны асфальт пад Рагачовам. Стомленае чэрвеньскае сонца завяршае доўгі паход па небасхіле. Ззаду 700 кіламетраў бясплодных пошукаў. Але мы ўсё-такі яго знайшлі. Як іголку — не, як іголкавае вушка ў стозе сена.

Хуберт Вірт, 70-гадовы нямецкі пенсіянер, які ўсё яшчэ падзарабляе на радзіме кіроўцам грузавіка, едзе на футбольны чэмпіянат свету ў Маскву заўзець за родную Германію. На даваенным трактары, які старанна цягне пераабсталяваную ў хату на колах драўляную бочку для саўны.

трактарк

Датэлефанаваліся да Хуберта на шостай гадзіне пошукаў, падчас якіх праехалі нават знакамітыя Мышкавічы (цэнтр калгаса, цяпер СПК, «Світанак» імя Арлоўскага, дзе Васіль Старавойтаў старшынём быў). Радасці ў голасе ніякай:

— Я ўжо даў тры інтэрв’ю, цяпер на нервах, таму што выбіўся з графіка, і трэба ехаць далей. Давайце заўтра ў 9 раніцы. Да спаткання.

— А адкуль і куды вы едзеце?

— З Бабруйска ў бок Палесся.

Угу, вельмі дакладна. І раптам у гутарцы праскоквае: «Дарога нумар 43″. Ух, ужо сёе-тое. Вырашаем не адкла-даць на заўтра тое, што можна паспрабаваць зрабіць сёння. З сябрамі-калегамі з мясцовай тэлекампаніі гонім на Рагачоў, каб потым рухацца немцу насустрач.

Народны ансамбль народнай музыкі «Гудскі гармонік» адзначыў сваё 30-годдзе!

Серада, Ліпень 4, 2018 0

Юбілейная дата адкрыта,

Гады птушкай ляцяць,

                               не дагнаць,

Але ж нам усяго толькі 30,

Дык не будзем,

                     сябры, сумаваць!

 

21 чэрвеня ў Палацы культуры горада Ліды сабраліся сапраўдныя аматары народнай музыкі і песні, прыхільнікі творчасці вядомага ў Гарадзенскай вобласці і за яе межамі народнага ансамбля народнай музыкі «Гудскі гармонік», які адзначыў свой 30-гадовы творчы юбілей.

Пачыналася ўсё 32 гады таму назад, калі ў Гудскі сельскі клуб на пасаду загадчыка прыйшоў працаваць малады таленавіты хлопец — Андрэй Колышка. На адным з мерапрыемстваў, у час выступлення мясцовага хору, удзельнік мастацкай самадзейнасці зайграў на гармоніку полечку, ды так! што гледачы ледзьве ў скокі не пусціліся… Вось тады ў Андрэя Колышкі з’явілася і запала ў душу ідэя стварэння калектыву народнай музыкі. У складзе ансамбля тады былі тры гармонікі і барабан. Пазней дадаліся кантрабас і дудка, затым скрыпка і цымбалы. На працягу 30-ці гадоў у калектыў прыходзілі творчыя людзі, і кожны аддаваў ансамблю сваё натхненне і талент. Сёння ў складзе калектыву — Андрэй Колышка (кіраўнік, гармонік), Іван Кароль (гармонік), Аляксандр Пучыла (кантрабас), Марыя Дукі (цымбалы), Ганна Ліпская (скрыпка), Алена Кавальчук (дуда), Алена Мілеўская (барабан). Выдатным вакалам радуюць слухачоў салісты ансамбля — Лілея Хвайніцкая, Наталля Вайцюкевіч, Вольга Троцкая, Алеся Ярунічава, Кацярына Каспорская і Дзмітрый Пухнарэвіч.

тамаракінстрк

????????????????????????????????????

????????????????????????????????????

залак

Сучасны калектыў, як і раней, мае сваё індывідуальнае аблічча, непаўторную манеру выканання і рэпертуар, які ў асноўным складаюць беларускія, польскія, рускія народныя песні і мелодыі, а таксама апрацаваныя творы, запісаныя ад старэйшых жыхароў Лідскага раёна ў час фольклорных экпедыцый.

Адметна, што частку рэпертуару «Гудскага гармоніка» складаюць аўтарскія творы Андрэя Колышкі на словы экссалісткі Ганны Баборык і творы, напісаныя ўдзельнікам ансамбля — Аляксандрам Пучылам на ўласныя вершы і вершы лідскага паэта Станіслава Судніка.

НАША СЛОВА № 26 (1385), 27 чэрвеня 2018 г.

Серада, Ліпень 4, 2018 0

Глеб Лабадзенка стаў лаўрэатам прэміі імя Васіля Быкава

Прэміяй імя Васіля Быкава «За свабоду думкі» ўга-нараваны стваральнік курсаў «Мова Нанова» Глеб Лабадзен-ка. Прэмія па традыцыі ўруча-ецца на радзіме пісьменніка, каля дома-музея ў вёсцы Бычкі Ушацкага раёна.

— Лабадзенка зрабіў вялікі ўнёсак у справе захаван-ня памяці пра вядомых бела-рускіх дзеячоў. Можна ўспом-ніць Рыгора Барадуліна і Гена-дзя Бураўкіна, якіх ён пад-трымліваў і пры іх жыцці. Ён працягвае рабіць шмат у сфе-ры беларускай гісторыі і ку-льтуры. Як прыклад можна прывесці адкрыццё помніка Тадэвушу Касцюшку. У тое, што такі помнік з`явіцца на беларускай зямлі, мала хто верыў, — сказаў у каментары БелаПАН старшыня руху «За Свабоду» Юрась Губарэвіч. Паводле яго слоў, дзейнасць Лабадзенкі «можна ацаніць як дзейнасць цэлага Міністэрства культуры, ён робіць тое, чаго, на жаль, не робіць беларуская дзяржава».

Як кажа Глеб Лаба-дзенка, гэта першая ўзнагарода ў яго жыцці, якую ён з вялікім гонарам павесіць на сценку і паставіць у пачэсным месцы.

— Канешне, прыемна. Асабліва прыемна, што пера-можцу вызначаюць лаўрэаты мінулых гадоў — гэта ўсе вельмі шанаваныя людзі, узорныя для мяне людзі, на якіх можна раўняцца. І, канешне, гэта вя-лікі гонар атрымаць прэмію імя аднаго з найслыннейшых бе-ларусаў — Васіля Быкава.

Прэмія імя Васіля Быкава «За свабоду думкі» ўручаецца выдатным белару-сам, якія праявілі сябе ў гра-мадскай ці творчай дзейнасці на карысць Бацькаўшчыны. Лаў-рэатамі ў розны час станавіліся паэты Рыгор Барадулін і Ніл Гілевіч, пісьменнік Уладзімір Арлоў, краязнаўцы Алесь Бе-лакоз і Ада Райчонак, мастакі Алесь Пушкін і Алесь Марач-кін, літаратары і палітыкі Ула-дзімір Някляеў і Павел Севя-рынец, музыкі і выканаўцы Лявон Вольскі, Зміцер Вайцю-шкевіч і Віктар Шалкевіч, рэ-жысёр Валеры Мазынскі, гра-мадскі дзеяч Зміцер Дашкевіч.

На імпрэзе па ўшана-ванні памяці Васіля Быкава выступілі сябры Віцебскай аб-ласной арганізацыі «Тавары-ства беларускай мовы», вядо-мыя паэты, літаратары, мастакі ды іншыя. Упершыню высту-піў і стваральнік статуэткі прэміі «За свабоду думкі», скульптар Віктар Копач. У якасці музыкі быў запрошаны Аляксандр Памідораў.

Сам Глеб Лабадзенка прыехаў з падарункам — мема-рыяльнай шыльдай, каб паста-віць яе на месцы, дзе была хата, у якой нарадзіўся Васіль Быкаў.

Таццяна Смоткіна, Беларускае Радыё Рацыя.

Фота аўтаркі.

Навіны Германіі. Семінар у сферы медыя-адукацыі

Панядзелак, Чэрвень 25, 2018 0

Саксонскі фонд медыя-адукацыі (SSM) штогод з 2001 года праводзіць у верасні ў Ляйпцыгу Цэнтральна — і ўсходнееўрапейскі семінар для журналістаў. Могуць прэтэндаваць журналісты з Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, якія не старэйшыя за 40 гадоў і маюць добрыя веды нямецкай мовы.

У асноўным гэта тычыцца журналістаў, якія працуюць на радыё, тэлебачанні, у анлайн-СМІ, газетах і часопісах. Стварэнне адказнага і ў той жа час займальнага інфармацыйнага абмену з’яўляецца пастаяннай задачай для сродкаў масавай інфармацыі. Неабходна пастаянна пераглядаць старыя веды і разумець новыя тэмы. Патрабаванні да журналістаў розныя ў кожнай краіне.

 

Інфармацыя і высновы

Семінар прапануе, па-першае, шырокую і разнастайную інфармацыйную і візітную праграму з дыскусійнымі коламі, лекцыямі і рэдакцыйнымі кіраўніцтвамі. Удзельнікі семінара атрымліваюць уяўленне аб медыйнай сістэме Германіі на прыкладзе горада Саксоніі і атрымліваюць інфармацыю па палітычных, тэхналагічных і медыйным пытаннях. Структуры і метады працы тэлебачання, радыё, друку і анлайн у Германіі знаходзяцца ў цэнтры ўвагі. Акрамя таго, у рамках семінара распрацоўваецца анлайн-прадукт, у якім удзельнікі семінара паведамляюць аб сваім вопыце ў сваіх родных краінах і паказваюць свае веды.

Абмен і сетка

З іншага боку, стварэнне і развіццё шырокай сеткі журналістаў з’яўляюцца важнымі аспектамі семінара. Журналістам прадастаўляецца магчымасць мець зносіны адзін з адным, а таксама ўступаць у кантакт з прадстаўнікамі СМІ ў Германіі і абменьвацца актуальнымі падзеямі і тэндэнцыямі ў сродках масавай інфармацыі. Акрамя таго, стварэнне анлайн-прадукту дазваляе атрымаць вычарпальную дакументацыю па медыясістэмах у адпаведных краінах Цэнтральнай і Усходняй Еўропы.

Удзельнікі даведаюцца аб канкрэтнай сітуацыі ў СМІ ў Саксоніі і будуць праінфармаваныя аб палітычным, тэхналагічным і медыйна-прававых пытаннях.

 

Медыйная сістэма Германіі

Наглядна выкладаюцца структуры і метады працы тэлебачання, радыёвяшчання, друку і анлайн ў двайных медыя-сістэмах Германіі

Анлайн-прадукт

У рамках семінара ўдзельнікі рэалізуюць анлайн-прадукт, у якім яны распавядаюць пра свой досвед і дэманструюць свае веды.

Сетка

Семінар павінен спрыяць развіццю сеткі. Анлайн-прапанова і старонка Facebook даюць магчымасць для далейшых дыскусіяў за межамі семінара.

SSM.

“Наша слова” прыйшло ў “Тэхнасіці”

Панядзелак, Чэрвень 25, 2018 0

14 чэрвеня сябры лідскіх арганізацый ТБМ і рэдакцыі газеты “Наша слова” былі запрошаны на свята беларускай мовы ў летнік “Тэхнасіці” пры Лідскім раённым цэнтры тэхнічнай творчасці.

Свята беларускай мовы прайшло ў рамках рэспубліканскага марафону “Мая малая радзіма. Лета — дзень за днём”.

У свяце бралі ўдзел старшыня Лідскай гарадской арганізацыі ТБМ, рэдактар “Нашага слова” Станіслаў Суднік, намеснік старшыні, Лідскай гарадской арганізацыі ТБМ бард Сяржук Чарняк, сябар Ёдкаўскай суполкі ТБМ Віталь Карабач.

сядзяцькякхорк

Падчас імпрэзы ішла шматузроўневая гутарка пра лёсы беларускай мовы. Дзеці падрыхтавалі вершы класікаў беларускай літаратуры і мясцовых аўтараў.

Станіслаў Суднік распавёў пра племя дайнаву, якое жыло на Лідчыне і знікла, бо страціла сваю мову, і выказаў спадзяванне, што з беларусамі такога не адбудзецца.

Сяржук Чарняк спяваў беларускія песні для дзяцей і разам з дзецьмі, а Віталь Карабач прадставіў дзецям лялек са сваёй батлейкі, прэ-м’ера першага спектакля якой павінна адбыцца 8 верасня на фестывалі “Лідскага піва”. П’еса як бы ўжо напісана.

У канцы летніку былі падараны беларускія паштоўкі, нумары “Нашага слова” і “Лідскага летапісца”.

Яраслаў Грынкевіч.

На здымках: 1. Бард Сяржук Чарняк і метадыст цэнтра Ганна Янкоўская; 2. У “партэры” імпрэзы; 3. Выступае рэдактар газеты “Наша слова” Станіслаў Суднік; 4. Хор летніка спявае “Простыя словы”.

Звiнiць каса — жыве вёска

Панядзелак, Чэрвень 25, 2018 0

Ужо ў трэці раз Ганчары сабралі людзей, якія ўмеюць трымаць у руках касу. Тую, самую сапраўдную, з дзядулявай вёскі, кіно і старых кніг пра сельскае жыццё. Нехта пацісне плячамі — а навошта, маўляў, гэта трэба, калі ёсць трымеры і газонакасілкі? Што варажыць? Пойдзем і спытаем у касцоў! Толькі крыху пазней. Пакуль пра тое, як усё праходзіла.

Дабірацца да поля, выдзеленага мясцовым сельскім саветам для правядзення конкурсу, было лёгка і проста — яно зусім побач з дарогай, а для поўнай выгоды шлях быў пазначаны самаробнымі паказальнікамі. Людзей — удзельнікаў, заўзятараў і гасцей сустракалі ветліва — песнямі, скокамі і накрытым з дапамогай Лідскага хлебазавода, які падаў прадукцыю на дэгустацыю, сталом. Як высвятлілася, аматараў, фанатаў і прыхільнікаў ручной касы не так ужо мала. Паспаборнічаць прыехалі 16 чалавек з розных куткоў Лідскага краю. І — пра цуд! Сярод касцоў — дзве дзяўчыны! Няўжо ім таксама не слаба?..

Кожнаму ўдзельніку быў выдзелены свой участак, які дастаўся па лёсіку, усе сталі ля сваіх нумароў, і час пайшоў. Ішоў ён хутка пад звон кос і песні мясцовых артыстаў. А працавалі ўдзельнікі лёгка і нязмушана, быццам і не працавалі зусім, а танчылі. Няўжо ўсё так проста?

вострыцьккосіцькдзяўчынакузнагародак

— У задавальненне, — засмяяўся Станіслаў Ждонец з Верх-Ліды, які прадстаўляў Гуды, праціраючы скошанай травой лязо касы. Ён   скончыў працу. — Як усе вясковыя хло-пцы, касіць навучыўся рана і даўно, таму што трэба было. А зараз, быццам і не трэба (ёсць тэхніка), а раблю гэта з задавальненнем.

НАША СЛОВА № 25 (1384), 20 чэрвеня 2018 г.

Панядзелак, Чэрвень 25, 2018 0

Памяці Міхала Валовіча і яго паплечнікаў

У нядзелю, 17 чэрве-ня, у вёсцы Парэчча Слонім-скага раёна ля мемарыяльнага знака Міхала Валовіча (1806-1833) і яго 12 паплечнікаў ад-былося ўшанаванне ўдзельні-каў паўстання на Беларусі ў 1830-1833 гадах.

Пасля трэцяга падзе-лу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Беларусь была цалкам акупавана расейскімі войскамі. На працягу няпоўных ста гадоў беларусы тройчы ўздымалі меч барацьбы супраць нацыя-нальнага ворага — Масквы. Ад-ным з самых магутных было па-ўстанне 1830 — 1831 гадоў. Чынным яго ўдзельнікам быў наш зямляк са Слонімшчыны Міхал Валовіч. Ён нарадзіўся 18 чэрвеня 1806 годзе ў маён-тку Парэчча Слонімскага па-вета. Лістападаўскае паўстанне 1830 года застала Міхала ў ба-цькоўскім доме. У той час, калі расейскія войскі былі выгнаны з Польшчы, выступленне паў-станцаў у Беларусі ўжо распа-чыналася. Тут ужо існаваў Цэнтральны камітэт па кіраў-ніцтву паўстаннем на Беларусі ў тагачаснай сталіцы — Вільні. Камітэт меў сувязь з варшаў-скімі паўстанцамі і з кожным паветам. Паўстанцкі камітэт Слонімскага павета вылучыў сваім прадстаўніком Міхала Ва-ловіча і накіраваў яго па дырэ-ктывы ў Вільню. У хуткім часе Валовіч удзельнічае ў Грахоў-скай бітве, за што атрымлівае сваю першую вайсковую ўзна-гароду. Новы Народны ўрад Польшчы вырашае дапамагчы паўстаўшай Беларусі. Валовіч і Працлаўскі павінны былі су-стрэць груз са зброяй у Палан-зе. Пакуль яны дабраліся да Палангі, порт ужо быў захопле-ны расейцамі. Палангу было вырашана ўзяць штурмам су-месна з партызанскім атрадам Яцэвіча. Штурм пачаўся 13 траўня 1831 года. Спачатку по-спех быў на баку паўстанцаў, аднак да расейскага гарнізона неўзабаве падаспела дапамога. Потым быў штурм Вільні, ад-нак авалодаць горадам не ўда-лося. Валовіч у гэты час пры-маў удзел у іншых баях. За за-слугі ў справе паўстання Вало-віч і Працлаўскі былі ўзнага-роджаны Цэнтральным ура-дам Польшчы залатымі кава-лерскімі Крыжамі. Некаторы час Міхал Валовіч вымушаны быў знаходзіцца на чужыне. У Парыжы ён з паплечнікамі рыхтаваўся да новага паўстан-ня. У пачатку сакавіка 1833 года група патрыётаў рушыла на Бацькаўшчыну. Дабраліся не ўсе. Але найбольш здатныя перайшлі мяжу і прыступілі да падрыхтоўкі паўстання. Вало-віч хутка сфармаваў партызан-скі атрад.  Хутка ў яго з’явілася магчымасць павялічыць свой атрад, бо 10 траўня ў лес уцяк-лі 28 палонных паўстанцаў, якія раззброілі свой канвой. Каб не дапусціць аб’яднання паўстан-цаў, на іх пошукі было кінута звыш 10 тысяч салдат, паліцы-янтаў і прыгонных сялян. Міхал Валовіч быў схоплены. На до-пытах трымаўся годна, праявіў выключную мужнасць, нічога не расказаў катам пра паўстанц-кую арганізацыю. 21 ліпеня Міхал Валовіч быў павешаны ў Гародні. Пазней каты таемна схавалі цела героя, каб сцерці яго з народнай памяці. Існуе версія, што маці Міхала Вало-віча выкупіла цела сына і пры-везла ў вёску Парэчча на Сло-німшчыну, дзе пахавала на мяс-цовых могілках. Там быў па-стаўлены і вялікі белы помнік герою. Але, калі на Слонім-шчыну прыйшла савецкая ўла-да ў 1939 годзе, помнік быў зні-шчаны. І сёння месца, дзе ён стаяў, невядомае. У 2000 годзе на могілках у Парэччы быў па-стаўлены мемарыяльны крыж, а пазней і знак у гонар Міхала Валовіча і яго 12 паплечнікам. Там і адбываецца штогод уша-наванне нашых герояў.

Сёлета ўшанаваць Мі-хала Валовіча прыехалі грамад-скія актывісты з Баранавіч, Га-родні, Бярозаўкі (Лідскі раён), са Слоніма і Жыровіч. Урачы-стасць адкрыў сябра Слонімс-кага згуртавання дэмакратыч-ных сіл Іван Бедка, які прыга-даў трагічны лёс Міхала Вало-віча. Пра паўстанні на Бела-русі, пра нацыянальных геро-яў і сітуацыю ў краіне распа-вядалі Вадзім Саранчукоў з Гародні, Вітольд Ашурак з Лідскага раёна, Уладзімір Ка-вальчук з Жыровічаў і іншыя выступоўцы. Галіна Ярашэвіч і Таццяна Малашчанка з Бара-навіч спявалі беларускія па-трыятычныя песні.

Барыс Баль, Беларускае Радыё Рацыя, Слонімскі раён.

 Фота аўтара.

Навіны Германіі. Стажыроўка для беларусаў у нямецкім парламенце

Аўторак, Чэрвень 19, 2018 0

Нямецкі парламент (der Deutsche Bundestag) сумесна з Freie Universitаt Berlin, Humboldt-Universitаt (Berlin), а таксама Тэхнічным універсітэтам Берліна прапануе міжнародную парламенцкую стыпендыю.

Калі: 1 сакавіка — 31 ліпеня 2019 года.

Дзе: Берлін, Германія.

 

Мэта праграмы — падтрымаць стасункі паміж Германіяй і краінай-удзельніцай, паглыбіць разуменне культурнай разнастайнасці і мірнае суіснаванне разам.

У праграме ўдзельнічае 41 краіна, у тым ліку і Беларусь.

Праграма доўжыцца 5 месяцаў і ўяўляе сабой стажыроўку ў Германскім парламенце, а таксама мерапрыемствы і семінары. Перад стажыроўкай удзельнікі наведаюць тры партнёрскія ўніверсітэты, дзе яны атрымаюць уводзіны ў мясцовае акадэмічные жыццё. Таксама яны пазнаёмяцца з дэпутатам, з якім будуць працаваць падчас стажыроўкі.

Практыканты будуць актыўна супрацоўнічаць з бюро дэпутата. Ім будуць даручаць розныя заданні:

— экспертныя распрацоўкі;

— укладанне прамоў, напісанне артыкулаў і лістоў;

— падрыхтоўка паседжанняў;

— рашэнне сакратарскіх абавязкаў.

Да таго ж, практыканты будуць суправаджаць дэпутатаў на паседжаннях камітэтаў, фракцый, нарадаў, у выніку яны атрымаюць уяўленне пра ўнутраныя ўзаемасувязі ў Парламенце, яго функцыі і г.д. Прадугледжана таксама наведванне выбарчай акругі дэпутата.