«сТАЎЛенне» або экскурсія па лідскіх сцежках паэта В. Таўлая

Аўторак, Травень 8, 2018 0

18 красавіка ва ўсім свеце па ініцыятыве ЮНЭСКА адзначаецца Міжнародны дзень гістарычных помнікаў і мясцінаў. У Беларусі гэта свята годна адзначаецца, дзякуючы правядзенню ў красавіцкія дні «Фэсту экскурсаводаў», падчас якога можна трапіць на самыя разнастайныя і ўнікальныя аўтарскія экскурсіі па ўсёй краіне.

 

«Фэст экскурсаводаў» — гэта акцыя, якая нарадзілася ў 2009 годзе ў асяродку неабыякавых да гісторыі людзей, і з года ў год ён пашыраецца і выклікае вялікую цікавасць у наведвальнікаў. Галоўная ідэя мерапрыемства — прыцягненне ўвагі людзей да тых гістарычных помнікаў, побач з якімі яны жывуць і каля якіх праходзяць кожны дзень.

21 і 22 красавіка такія экскурсіі прайшлі па ўсёй Беларусі. Прынёманскі горад Ліда з задавальненнем таксама прыняў удзел.

Літаратурны аддзел Лідскага гістарычна-мастацкага музея арганізаваў пешы маршрут «сТАЎЛенне». У чым ён заключаўся? Першапачаткова трэба звярнуць увагу на назву — «сТАЎЛенне». Яна азначае пэўныя адносіны (стаўленне) таго ці іншага ўдзельніка (прыхільніка) да творчасці Валянціна Таўлая. Так, менавіта, да творчасці гэтага грамадска-палітычнага дзеяча, беларускага паэта нашай Лідчыны! У назве маршруту, між іншым, змяшчаецца частка яго прозвішча. Гэта маршрут — шляхамі В. Таўлая. Дзякуючы яму кожны зможа дазнацца пра жыццёвыя сцяжыны паэта ў нашым горадзе. А яны пракладзены праз увесь горад Ліда.

Трэба зазначыць, што мінулы год паклаў пачатак такога маршруту. У гэтым, 2018 годзе турыстаў сабралася нашмат болей, чаму, напэўна, паспрыяла цёплае надвор’е. Удзельнікамі экскурсіі сталі вучні сярэдняй школы № 11 пад кіраўніцтвам настаўніка рускай мовы і літаратуры Анашкевіч Наталлі Мікалаеўны, а таксама лідскія паэты — сябры літаратурнага аб’яднання «Суквецце» пры рэдакцыіі «Лідскай газеты».

Году малой радзімы прысвячаецца. Шырокі спектр краязнаўчых тэм

Аўторак, Травень 8, 2018 0

У Год малой радзімы яшчэ большае значэнне набывае краязнаўчая дзейнасць. На Лідчыне гэта дзейнасць звязана з вывучэннем Лідскага краю. Актыўную краязнаўчую работу праводзіць у тым ліку і Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы. Менавіта ў яе сценах днямі прагучаў шэраг дакладаў на краязнаўчыя тэмы — тут прайшла навукова-практычная канферэнцыя «VI лідскія чытанні. Лідчына: учора, сёння і заўтра», прымеркаваная да Года малой радзімы і 695-годдзя горада Ліды. На мерапрыемства былі запрошаны бібліятэчныя і музейныя работнікі, работнікі Цэнтра турызму і краязнаўства вучнёўскай моладзі, лідскія краязнаўцы, настаўнікі.

З прывітальнымі словамі да ўдзельнікаў канферэнцыі звярнуліся галоўны спецыяліст аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама Галіна Ганчар і дырэктар раённай бібліятэкі Арцём Мартынаў.

ганчаркмартынаўкзалак

Тэмы дакладаў былі самыя розныя. Так, старшы навуковы супрацоўнік Лідскага гістарычна-мастацкага музея Мікалай Іода на прыкладзе прыватнай выстаўкі «Не стой пад стралой!», якая знаёміць з гісторыяй лукаў і арбалетаў, расказаў, як выстаўка прыватнай калекцыі можа паслужыць сродкам прыцягнення ўвагі да гісторыі роднага краю. Па тэме «Этнічная тапаніміка Лідчыны» выступіў пісьменнік, журналіст, краязнавец, рэдактар часопіса «Лідскі летапісец» Станіслаў Суднік, расказаўшы аб кельцкіх, балцкіх і славянскіх тапонімах на Лідскай зямлі. З гісторыяй археалогіі на Лідчыне, археалагічнымі даследаваннямі яе гістарычных помнікаў азнаёміў прысутных навуковы супрацоўнік гістарычна-мастацкага музея Ілля Пузаткін. Экскурс у мінулае і дзень сённяшні Дварышчанскага краю правёў краязнавец з аграгарадка Дворышча Віктар Кудла.

НАША СЛОВА № 18 (1377), 2 траўня 2018 г.

Панядзелак, Травень 7, 2018 0

3 траўня — Сусветны дзень свабоды друку

Змаганне за беларускі клас у Баранавічах

У Баранавічах пяцёра бацькоў заўчасна напісалі за-явы дырэктару гімназіі № 4, каб іх дзеці пайшлі ў першы беларускамоўны клас. Гэта са-мая лепшая гімназія ў горадзе і размешчана ў цэнтры горада. Але гарадскі аддзел адукацыі супраць. Беларускамоўных дзяцей упарта адпраўляюць ў школу для дзяцей-інвалідаў з праблемамі ў мысленні. Бацькі не пагаджаюцца, кажа маці адной з вучаніц Таццяна Ма-лашчанка:

— Там жа школа мала напоўненая, вам там будзе доб-ра. Але, даруйце, беларуска-моўных хочуць запхнуць туды, дзе ёсць «эксклюзіўныя». Зна-чыць, мы не такія як усе, але, ці наша гэта віна, што мы не та-кія як усе. Мы не хочам быць у расейскай прасторы, мы хо-чам быць беларусамі. Бо гэтае навучанне па-руску, яно не та-кое бяскрыўднае.

Паводле Таццяны Ма-лашчанкі, усе бацькі беларус-камоўнага класа жывуць побач з гімназіяй. Для іх дзяцей месца не хапае. А вось з аддаленых раёнаў, дзе ёсць свае школы і нават гімназія, калі ласка. У гімназіі № 4 навучаюцца толькі дзеці чыноўнікаў, кіраўнікоў і вайскоўцаў і толькі па-ра-сейску. Каб кіраўнікі горада дбалі пра родную мову, то бе-ларускамоўны клас павінен быць адкрыты менавіта ў са-мым лепшым месцы. Для такога класа — найлепшая рэклама.

Беларускае

Радыё Рацыя.

Навіны Германіі. Самыя прыгожыя аўтамабільныя маршруты Германіі

Нядзеля, Травень 6, 2018 0

Ці падабаецца вам падарожнічаць на аўтамабілі? Тады садзіцеся хутчэй за руль і адпраўляйцеся ў вандроўку, якую вы даўно заслужылі. У Германіі вялікае мноства маляўнічых маршрутаў і тэматычных дарог, якія праходзяць праз маленькія вёсачкі, сярэднявечныя замкі і несапсаваныя цывілізацыяй пейзажы.

Папесціце сябе па дарозе любімымі стравамі і куфлем віна, знайдзіце начлег у адным са шматлікіх прыдарожных пансіёнаў. Знак Zimmer frei (вольныя нумары) паслужыць пропускам у свет традыцыйнай нямецкай гасціннасці.

Лепшымі тэматычнымі маршрутамі Германіі па праве лічацца: Рамантычная, Замкавая, Казачная і Вінная дарогі.

 

Рамантычная дарога

дарога1к

Абавязкова здзейсніце паездку ўздоўж рамантычнай дарогі, якая расцягнулася на 420 кіламетрам па тэрыторыі Баварыі. У рэчаіснасці, Romantische Strasse была прыдумана англамоўнымі турагентамі ў 50-х гадах, але ў наш час, яна прыцягвае наведвальнікаў з усяго свету.

Дарога бярэ пачатак у вінных раёнах Франконіі і вядзе да замка Нойшванштайн ля падножжа нямецкіх Альп.

Па дарозе вы зможаце палюбавацца баварскай прыродай, казачнымі гарадамі, абабітымі дрэвам хатамі, манастырамі і рамантычнымі заезнымі дварамі. Таксама не забудзьцеся наведаць Вюрцбург, Ротэнбург на Таўберы і замак-гасцініцу Кольмберг.

Не забывайце, што гэта адзін з самых папулярных маршрутаў і, асабліва ў летні час, там можа быць даволі шчыльны рух.

Да слова беларускага праз Слова Божае

Нядзеля, Травень 6, 2018 0

Мітрапаліт Менска-Магілёўскі, старшыня Канферэнцыі каталіцкіх біскупаў у Беларусі, архібіскуп Тадэвуш Кандрусевіч 20 красавіка наведаў Ліду з важнай місіяй.

кандрусевічкаркестркзалак

Кіраўнік Каталіцкай царквы ў Беларусі прыняў удзел у прэзентацыі Новага Запавету на беларускай мове. Гэта першы поўны афіцыйны пераклад на беларускую мову, выкананы беларускім рымска-каталіцкім касцёлам. Мерапрыемства адбылося ў сценах гістарычна-мастацкага музея Ліды.

Увосень прэзентацыя доўгачаканага выдання адбылася ў Менску ў касцёле святых Сымона і Алены і нацыянальнай бібліятэцы. А цяпер магчымасць урачыстасць вітаць Кнігу кніг выпала і нашаму гораду.

НАША СЛОВА № 17 (1376), 25 красавіка 2018 г.

Субота, Травень 5, 2018 0

100 гадоў таму назад — 28 красавіка 1918 года — беларуская мова афіцыйна стала дзяржаўнай мовай БНР

28 красавіка 1918 года афіцыйна ўведзена ў дзеянне пячатка Рады БНР з Пагоняй і з надпісам на адзінай дзяржаўнай мове — беларускай.

150 гадоў з дня нараджэння Рамана Скірмунта

Раман СКІРМУНТ (25 красавіка 1868, вёска Па-рэчча Пінскага павета — 7 каст-рычніка 1939) — беларускі гра-мадска-палітычны дзяяч, буй-ны землеўладальнік. Паходзіў з беларускага шляхецкага роду Скірмунтаў. Скончыў Рыж-скую класічную гімназію. Ат-рымаў адукацыю ў Варшаў-скім універсітэце (юрыспру-дэнцыя) і ў Венскім універ-сітэце (філасофія).

Раман Скірмунт вы-ступаў як адзін з ідэолагаў кра-ёўцаў, дамагаўся стварэння Краёвай партыі Літвы і Бела-русі як міжнацыянальнага бло-ку польскай, беларускай і ле-тувіскай палітычных аргані-зацыяў. У лістападзе 1905 г. ён надрукаваў у газеце «Kurier Litewski» зварот «Краёвай па-ртыі Літвы і Русі» — фактычна праграму партыі, якая патра-бавала ўвядзення ўсіх дэма-кратычных свабодаў і найперш свабоды нацыянальнага жыц-ця і роўнасці нацыянальнасцяў, краёвага самакіравання, не-датыкальнасці прыватнай уласнасці.

З 1906 Р. Скірмунт дэ-путат першай Дзяржаўнай ду-мы Расейскай імперыі, ініцыя-тар аб’яднання дэпутатаў-кра-ёўцаў у г.зв. Групу заходніх ус-краінаў. З кастрычніка 1910 да студзеня 1911 чалец Дзяржаў-нага савета Расейскай імперыі.

У студзені 1917 г. узна-чаліў Менскі аддзел Беларус-кага таварыства дапамогі паця-рпелым ад вайны. З сакавіка 1917 г. — старшыня Беларускага нацыянальнага камітэта ў Мен-ску. У красавіку 1917 г. узнача-ліў беларускую дэлегацыю да расейскага Часовага ўраду з па-трабаваннем аўтаноміі Бела-русі. У красавіку 1918 г. увай-шоў у Раду Беларускай Наро-днай Рэспублікі, у траўні 1918 г. яму даручылі фармаванне новага складу Народнага са-кратарыяту Беларусі, з 9 ліпе-ня 1918 г. — прэм’ер ураду БНР і сакратар міжнародных спра-ваў. Выказваўся за набыццё дзяржаўнымі органамі БНР рэ-альнай улады, збіранне вакол яе ўсёй этнічнай тэрыторыі бе-ларусаў, памяркоўную аграр-ную рэформу. 20 ліпеня 1918 г. пайшоў у адстаўку з пасады старшыні ўраду. Працаваў у міжнароднай камісіі Рады БНР. У польска-савецкую вайну 1920 г. імкнуўся не дапусціць падзелу Беларусі. Пасля на пэўны час Р. Скірмунт адышоў ад палітычнага жыцьця, жыў у сваім маёнтку Парэчча. У 1930 абраны сенатарам Польскай Рэспублікі.

Быў забіты мясцовымі жыхарамі на загад савецкага камісара пасля заняцця Заход-няй Беларусі савецкімі вой-скамі ў 1939 годзе.

Вікіпедыя.

«Мова Нанова» ў Лідзе

Панядзелак, Красавік 23, 2018 0

У Лідзе ўпершыню прайшлі курсы «Мова нанова». Моўныя заняткі прайшлі ў арт-пляцоўцы GA11ERY, што месціцца на бульвары Гедыміна. Першы занятак у Лідзе правялі выкладчыкі курсаў з Гародні Эмілія Комар і Вераніка Парманчук. А спецыяльным госцем курсаў быў ультрамарафонец, старшыня Лідскай гарадской арганізацыі ТБМ Лявон Анацка. Наведвальнікі ўдзельнічалі ў інтэрактыўных гульнях і віктарынах. Выкладчык курсаў Эмілія Комар спадзяецца, што заняткі «Мова Нанова» стануць у Лідзе рэгулярнымі.

дзеўкікзалак

— Мы вельмі спадзяёмся, што тут збярэцца каманда. Мы бачылі, што шмат ахвотных, і філолагаў, і арганізатараў. Калі каманда будзе, з памяшканнем ужо дамоўлена, і курсы адкрыюцца ў верасні. Галоўнае, каб спрацавала каманда.

Год таму ўжо была спроба арганізаваць курсы «Мова нанова» ў Лідзе. Але тады арганізатары не змаглі знайсці агульную мову з уладамі. На гэты раз яны спадзяюцца, што курсы «Мова нанова» ў Лідзе ўсё ж такі будуць.

Андрусь Панямонаў,

Беларускае Радыё Рацыя, Ліда. Фота аўтара.

НАША СЛОВА № 16 (1375), 18 красавіка 2018 г.

Панядзелак, Красавік 23, 2018 0

Прэзідэнт Ірландыі выйшаў на марш, каб падтрымаць дзяржаўную мову

Тысячы людзей прыйшлі на марш і вулічны фестываль у сталіцы Ірландыі, Дубліне, каб падтрымаць ірландскую мову.

Прэзідэнт Ірландыі Майкл Гігінс быў адным з выступоўцаў, якія звярнуліся да наведнікаў акцыі. Сярод іншага, ён сказаў, што ірландскамоўная супольнасць застаецца актыўнай, а дзяржава павінна падтрымліваць ірландскую мову.

Асноўнай мовай зносін у Ірландыі застаецца ангельская. Афіцыйныя дакументы выдаюцца на дзвюх мовах, гэтак жа, як на дзвюх мовах часта выкананы надпісы на шыльдах, дарожных паказальніках. Ірландскую вывучаюць у школах, на ёй вядуцца некаторыя перадачы на радыё і тэлебачанні, існуе ірландскамоўны канал TG4. Аднак сітуацыя з ірландскай мовай ці не горшая, чым у нас з беларускай, таксама дзяржаўнай. Ірландская, дакладней — гэльская, мова вельмі моцна адрозніваецца ад ангельскай, і большасць насельніцтва Ірландыі яе проста не разумее.

Паводле Радыё Свабода.