Роднаму слову гучаць вечна!

Панядзелак, Сакавік 4, 2019 0

Да Міжнароднага дня роднай мовы Палацам культуры горада Ліды была прымеркавана комплексная праграма «Роднаму слову гучаць вечна!».

Кожны, хто наведаў у той дзень Палац культуры (а гэта былі пераважна навучэнцы школ горада і Лідскага каледжа), меў магчымасць ужо ў фае ўстановы стаць удзельнікам гульнёвай праграмы на аснове беларускага фальклору «Дзе нарадзіўся, там і згадзіўся» народнага тэатра гульні «100 сяброў». Удзельнікі тэатра гульні прапаноўвалі наведвальнікам праверыць сваё веданне беларускай мовы, зрабіўшы пераклад рускамоўных сказаў.

Ля ўвахода ў малую залу юныя ўдзельнікі народнага аматарскага аб’яднання «Муз-Альянс» правялі тэматычную хвіліну «Імгненні творчасці», у час якой дэкламавалі бела-рускамоўныя вершы лідскіх паэтаў.

сцэна1к

Уласна ў малой зале адбылася канцэртная праграма «Малая радзіма ў сэрцы маім», у якой прынялі ўдзел ансамбль беларускай музыкі «Бравэрка» Лідскага дзяржаўнага музычнага каледжа, маладыя чытальнікі навучальных устаноў Ліды і Бярозаўкі, салісты эстраднай студыі «Акцэнт» Палаца культуры горада Ліды, практыканты з Гарадзенскага каледжа мастацтваў. Гучалі вершы і празаічныя творы беларускіх класікаў (Максіма Танка, Пімена Панчанкі, Змітрака Бядулі) і лідскіх аўтараў (Алеся Хітруна, Ганны Рэлікоўскай, Людмілы Краснадуб-скай, Ірыны Вашкевіч, Ксеніі Бароўскай і іншых), песні на беларускай мове. Кожны слухач змог адчуць мілагучнасць і сілу роднай мовы, упэўніцца ў яе здольнасці перадаць самыя розныя з’явы, пачуцці і вобразы.

Вядоўцы канцэрту падкрэслівалі, што мова — частка чалавечай культуры, гістарычнай спадчыны, душа народа. «Дзякуючы ёй, працягваюць жыць традыцыі, — казалі яны. — Мова абуджае цікавасць да пазнання свету, садзейнічае праяўленню павагі да нашага мінулага і служыць эле-ментам аб’яднання людзей незалежна ад месца і часу іх пражывання».

Наш кар.

НАША СЛОВА № 9 (1420), 27 лютага 2019 г.

Панядзелак, Сакавік 4, 2019 0

Дзень роднай мовы ў Беларусі і свеце

Уладзімір Макей:

“Родная мова з’яўляецца падмуркам дзяржаўнасці”

Міністр замежных спраў Уладзімір Макей, вы-ступаючы на мерапрыем-стве з нагоды Міжнароднага дня роднай мовы і 25-годдзя Канстытуцыі Беларусі ў На-цыянальнай бібліятэцы, ад-значыў каласальную знач-насць беларускай мовы, перадае БелТА.

— Для мяне вялікі го-нар і задавальненне святка-ваць разам з вамі Міжнарод-ны дзень роднай мовы, які ў гэтым годзе мы прысвяцілі 25-годдзю Канстытуцыі Бе-ларусі, — адзначыў кіраўнік знешнепалітычнага ведам-ства. — Канстытуцыя Бела-русі ўключыла ў сябе пера-емнасць і вопыт шматвяко-вага гістарычнага шляху краіны і абапіраецца на не-ад’емнае права беларускага народа мець сваю дзяржаў-насць. Яна гарантуе кожна-му грамадзяніну краіны свабоду і правы, неабход-ныя для стваральнай працы, годнага жыцця, гарманіч-нага развіцця асобы і іх рэалізацыю.

Уладзімір Макей звя-рнуў увагу, што артыкул 17 Канстытуцыі Беларусі зама-цоўвае беларускую мову ў якасці дзяржаўнай разам з рускай.

— Наша мова шчыра характарызуе нас як сталую нацыю са сваім светапогля-дам і менталітэтам, адлюст-роўвае досвед, каштоўнасці, традыцыі беларускага на-рода. Яна з’яўляецца важ-най прыметай этнічнай са-масвядомасці беларусаў і істотным падмуркам дзяр-жаўнасці, — падкрэсліў мі-ністр.

БелТА.

12-я Агульнанацыянальная дыктоўка пачалася з Мінойтаў

Панядзелак, Люты 25, 2019 0

Па традыцыі апошніх гадоў чарговая Агульнанацыянальная дыктоўка на Лідчыне пачалася з Мінойтаў. У Мінойтаўскай бібліятэцы дыктоўка праходзіла ў пяты раз. Бралі ўдзел і дарослыя, і вучні мясцовай школы.

Чытала дыктоўку, як і ўсе папярэднія гады, настаўніца Мінойтаўскай школы Ганна Чаславаўна Енка.

настаўніцакі

Сёлета па рэкамендацыі Лідскага райвыканкама дыктоўка на Лідчыне прысвечана 75-годдзю вы-звалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Тэкст называўся “Начны бой” і хоць быў не цяжкі, але дзясятка аказалася толькі адна. Затое васьмёрак — больш за палову.

залакічарняккі

У дыктоўцы бралі ўдзел дарослыя і дзеці, а таксама сябры ТБМ з Ліды: старшыня Лідскай гарадской арганізацыі ТБМ імя Ф. Скарыны Станіслаў Суднік і намеснік старшыні, бард Сяргей Чарняк, які наладзіў невялікі канцэрт, пакуль ішла праверка. Кожны ўдзельнік дыктоўкі атрымаў ад ТБМ у падарунак нумар часопіса “Лідскі летапісец”, а пераможцы сярод вучняў і дарослых атрымалі кніжкі пра Францішка Скарыну.

Я. Грынкевіч.

Раённы конкурс традыцыйных страў «Спазнай смак сваёй кухні» адбыўся ў аграгарадку Беліца

Панядзелак, Люты 25, 2019 0

Раённы конкурс традыцыйных страў «Спазнай смак сваёй кухні»  ўдала ўпісаўся ў канцэпцыю вывучэння лакальнай культуры Лідчыны. Чацвёрты па ліку прайшоў у мінулую нядзелю ў аграгарадку Беліца. Сюды з’ехаліся работнікі ўсіх устаноў культуры раёна. На гэты раз рыхтавалі вясельныя стравы 20-х — 60-х гадоў мінулага стагоддзя, пасля дэгустацыі якіх, і гледачы, і журы атрымалі асалоду. Немагчыма было ўстаяць перад каўбаскамі гаспадынь з Бердаўкі, Першамайска, Пескаўцаў. Запечанымі скабкамі гудскіх гаспадынь і фаршыраванай  рыбай беліцкіх. Апетытна выглядала мясное асарці ваверскіх гаспадынь і тварожны сыр ходараўскіх. Духмянасцю і разнастайнасцю прываблівалі бульбяныя стравы. Сваеасаблівай грацыёзнасцю вылучаліся вясельныя пірагі, якія прыгатавалі крупаўскія, пескаўскія, ганчарскія, дзітвянскія гаспадыні.

баранчыкікі

Акрамя страваў кожная вёска прадстаўляла па-мастацку аформленыя рэцэпты, і калі на першым  конкурсе былі спробы падаць рэцэпт не па-беларуску, то сёлета ўсё было на роднай мове.

Па-беларуску гучалі і вясельныя показкі, прыказкі, пажаданні, віншаванні і песні. Пры гэтым нічога не паўтаралася, што яшчэ раз паказала багацце нашага вясельнага фальклору. Калектывы з Дворышча і Ваверкі выканалі песні на віленскім дыялекце польскай мовы, які тут абсалютна ўсім зразумелы. А пасёлак Першамайскі, які не можа пахваліцца народнымі традыцыямі глыбокай даўніны, бо быў заснаваны толькі пасля вайны прадставіў як бы гарадскія песні і строі 60-х гадоў, але і гэтыя песні былі па-беларуску.

Усе прысутныя засталіся задаволены ад прадстаўленага фальклорным гуртом «Талер» тэатралізаванага абраду «Вяселле». У выніку, пераможцамі сталі: першае месца ў філіяла «Ваверскі Дом культуры», другое ў філіяла «Першамайскі Дом культуры», трэцяе — філіял  «Беліцкі Дом культуры».

Прэзентацыі традыцыйных страў папярэднічаў тэатралізаваны абрад «Вяселле», які прадставіў фальклорны калекттыў «Талер» Аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры. Таксама ўразіла рэтра-выстава вясельных сукенак мінулага стагоддзя, выстава вырабаў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, майстар-клас па вырабу вясельных бутаньерак, майстар-клас па побытавых танцах.

дзеўкаікракавяккіусекі

Дзяржаўная ўстанова «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці” вядзе вельмі актыўную работу па адраджэнні, захаванні і папулярызацыі народных традыцый, матэрыяльнай і нематэрыяльнай спадчыны, што безумоўна станоўча адбіваецца на агульнай атмасферы ў раёне, робячы яе сапраўды беларускай.

Наш кар.

Паэзію — у вёскі Лідчыны

Панядзелак, Люты 25, 2019 0

Як вядома, ва ўсіх установах культуры Лідчыны праходзіць шэраг мерапрыемстваў, прысвечаных Году малой радзімы. На гэты раз у рамках Года адбыўся чарговы выезд аўтаклуба (сектара нестацыянарнага абслугоўвання) ДУ «Лідскі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці». Задачай яго лічыцца наведванне аддаленых і маланаселеных вёсак. Ды не проста наведаць, а прабавіць хвіліны з людзьмі сталага ўзросту. На гэты раз у маршруце быў Дзітвянскі сельсавет, а менавіта вёскі Бельскія і Заполле. Па ініцыятыве загадчыка сектара Матуйзы Юрыя Іванавіча ў паездцы прынялі ўдзел сябры літаб’яднання «Суквецце» пры рэдакцыі «Лідскай газеты» — паэты Алесь Хітрун, Міхась Мельнік, Таццяна Сямёнава і папулярны бард Сяргей Чарняк.

чарнякккошыкік

Так, у вёскі Лідчыны прыехалі паэты! Не заўсёды ж сяльчанам выпадае шанец іх убачыць, паслухаць уласныя творы ў іх выкананні. У вёсцы Бельскія сустрэча адбылася ў доме гаспадыні Жолудзь Яўгеніі Станіславаўны, а ў Заполлі — у гаспадара Бічэля Івана Іванавіча. Там, акрамя іх, з зацікаўленасцю сабраліся суседзі-вяскоўцы. Для іх гучалі вершы прысвечаныя каханню, на  патрыятычную тэматыку, пра прыроду, гумар і, вядома, песні пад акампанемент гітары, дзе па-магчымасці слухачы нават падпявалі разам з бардам. Жыхары вёсак дазналіся пра творчую дзейнасць літаратараў «Суквецця» і іх жыццё-быццё ў мастацтве Прынямоння. З вялікім задавальненнем удзельнікі паездкі наведалі дом жыхара Заполля Роўбы Генаддзя Іванавіча, які падзяліўся майстэрствам па пляценні кошыкаў. Была магчымасць лідскім творцам пабыць на гістарычным месцы (каменных мурах), дзе калісьці размяшчалася сядзіба, у якой 6 гадоў жыў вядомы на ўвесь свет будучы чылійскі вучоны, падарожнік Ігнат Дамейка.

Ужо запланаваны чарго-выя паездкі з літаратурным «Су-квеццем» і ў іншыя вёскі ды мястэчкі. Няхай гучыць паэзія па наваколлях Лідчыны!

Алесь Хітрун,

кіраўнік літаратурнага аб’яднання «Суквецце».

НАША СЛОВА № 8 (1419), 20 лютага 2019 г.

Панядзелак, Люты 25, 2019 0

21 лютага — Міжнародны дзень роднай мовы

12-я Агульнанацыянальная дыктоўка пачалася з Мінойтаў

Па традыцыі апошніх гадоў чарговая Агульнанацыянальная дыктоўка на Лідчыне пачалася з Мінойтаў. У Мінойтаўскай бібліятэцы дыктоўка праходзіла ў пяты раз. Бралі ўдзел і дарослыя, і вучні мясцовай школы.

Чытала дыктоўку, як і ўсе папярэднія гады, настаўніца Мінойтаўскай школы Ганна Чаславаўна Енка.

 

Сёлета па рэкамендацыі Лідскага райвыканкама дыктоўка на Лідчыне прысвечана 75-годдзю вы-звалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Тэкст называўся “Начны бой” і хоць быў не цяжкі, але дзясятка аказалася толькі адна. Затое васьмёрак — больш за палову.

 

У дыктоўцы бралі ўдзел дарослыя і дзеці, а таксама сябры ТБМ з Ліды: старшыня Лідскай гарадской арганізацыі ТБМ імя Ф. Скарыны Станіслаў Суднік і намеснік старшыні, бард Сяргей Чарняк, які наладзіў невялікі канцэрт, пакуль ішла праверка. Кожны ўдзельнік дыктоўкі атрымаў ад ТБМ у падарунак нумар часопіса “Лідскі летапісец”, а пераможцы сярод вучняў і даро-слых атрымалі кніжкі пра Францішка Скарыну.

Я. Грынкевіч.

Міжнародны дзень роднай мовы ў Лідзе

Чацвер, Люты 21, 2019 0

12-я Агульнанацыянальная дыктоўка для сяброў ТБМ у Бярозаўцы пройдзе ў Доме культуры ў 18.00.

У Лідзе 12-я Агульнанацыянальная дыктоўка для сяброў ТБМ пройдзе на 3-м бібліятэчным філіяле ў м-не Маладзёжны 23 лютага ў 12.00.

Да Таўлая завітаем

Панядзелак, Люты 18, 2019 0

8 лютага ў доме па вуліцы Замкавая, 7, у якім з 1939 па 1941 год пражываў  заходнебеларускі паэт Валянцін Таўлай, сабраліся прыхільнікі творчасці пісьменніка. Менавіта сёння яму споўнілася 105 год з дня нараджэння. Супрацоўнікі Лідскага гістарычна-мастацкага музея арганізавалі да гэтай даты мерапрыемства.

кратыкі

У мемарыяльным пакоі Валянціна Таўлая (дарэчы, адзіным у Беларусі) змянілася экспазіцыя. У ім з’явілася новая мэбля. Так, лідскі паэт Міхась Мельнік падараваў для дома Таўлая крэсла-гушкалку, бо па ўспамінах сястры В. Таўлая Ніны, яно таксама тут размяшчалася. Акрамя гэтага, у пакоі паэта ёсць і пудзіла вераб’я паводле першага верша В. Таўлая «Верабейка», напісанага ў Лідзе. А рабочы патэфон прываблівае сваім граннем. Кнігі тых часоў на этажэрцы, стол з друкаркай, пяро з чарнільніцай, газета «Уперад» 1940 года, старая лямпа — жырандоль, партфель з рукапісамі раскрываюць вобраз Валянціна Таўлая ў час яго пражывання ў гэтым доме. Ажывіць прастору, у якую патрапілі лідскія паэты, супрацоўнікі бібліятэкі імя Янкі Купалы і яе філіяла № 6 імя Валянціна Таўлая, супрацоўнікі гістарычна-мастацкага музея паспрабавалі самі музейшчыкі. Так, ролю Валянціна Таўлая сыграў Алесь Хітрун, а яго жонкі Кіры Бранд — Ганна Некрашэвіч. У ролі чытальніка выступіў Ілля Пузаткін. Інсцэніраваны аповед «У Таўлая пабываем» раскрыў гістарычныя моманты з жыцця паэта ў горадзе Ліда.

А ў суседняй зале адкрылася выстава з той жа назвай. Ідэя яе арганізаваць узнікла пасля паездкі яе куратара Алеся Хітруна ў Беларускі дзяржаўны музей-архіў літаратуры і мастацтва, у якім змяшчаецца асабісты фонд В. Таўлая ў колькасці звыш 240 адзінак. Копіі аўтографаў (рукапісаў), машынапісаў з вершамі і артыкуламі, фотаздымкаў і інш., якія маюць непасрэ-днае дачыненне да лідскага перыяду паэта, былі прывезены ў Ліду.

людзікі

Трэба зазначыць, што ў гэтай зале за кубкам кавы і смачным печывам сабраліся ўсе, хто наведаў у гэты дзень  дом паэта. Сярод іх былі шаноўныя госці. Краязнавец з Дзятлава Валерый Петрыкевіч прыгадаў пісьменнікаў, якія сябравалі з яго бацькам і былі знаёмыя некалі з Валянцінам Таўлаем. Пісьменнік Сяргей Чыгрын са Слоніма паказаў рэдкія фотаздымкі Валянціна Таўлая і распавёў раней невядомыя факты з біяграфіі заходнебеларускага літаратара. Мясцовы пісьменнік Уладзімір Васько падзяліўся ўспамінамі пра сустрэчу з сябрамі В. Таўлая — Максімам Танкам і Анатолем Іверсам.  Пад час вечарыны гучалі вершы, прысвечаныя Таўлаю Аляксандрам Мацулевічам, Міхасём Мельнікам, а таксама песні ў выкананні барда Сяргея Чарняка.

Супрацоўнікі музея плануюць і ў далейшым арганізоўваць інсцэніраваны аповед «У Таўлая пабываем» па заяўках, як новую форму правядзення экскурсіі. А дзейнасць выставы працягнецца на кароткі час. Так што, гайда ў дом Таўлая.

Алесь Хітрун,

 навуковы супрацоўнік Лідскага гісторыка-мастацкага музея.

НАША СЛОВА № 7 (1418), 13 лютага 2019 г.

Панядзелак, Люты 18, 2019 0

21 лютага «Арт Сядзіба», Cаюз беларускіх пісьменнікаў, кампаніі «Будзьма беларусамі!», ПЭН-цэнтр, Белсат і SAY.BY запрашаюць у кавярню «Грай» адзначыць Дзень роднай мовы #беларускамоўны.

Падчас свята выступяць беларускія паэты і музыкі, сярод якіх гурт Akute, Uzari, рэпер Angst, Усевалад Сцебурака, Наста Кудасава, Марыя Мартысевіч, Стась Кар-паў. Культурніцкая праграма будзе жывой і насычанай, а кожны ахвотны зможа ўзяць удзел у шоу «Самшазам» (аналаг гульні «Угадай мелодыю»). Таксама на другім паверсе прасторы «Грай» будуць дзейні-чаць пляцоўкі настольных гульняў, дзіцячых забаў і невялічкі кірмаш.

Адмыслова да Дня роднай мовы каманда SAY.BY прэзентуе новую версію мабільнага дадатку для размоваў па-бела-руску ў сферы абслугоўвання і штодзён-ным жыцці. Госці свята змогуць узяць удзел у квэстах з ужываннем дадатку, а самыя актыўныя атрымаюць цікавыя прызы і па-дарункі.

21 лютага ў свеце адзначаецца Між-народны дзень роднай мовы. У гэты дзень ва ўніверсітэтах і клубах Беларусі пра-ходзяць адмысловыя мерапрыемствы і акцыі, у сацыяльных сетках і СМІ з’яўля-юцца шматлікія конкурсы і публікацыі, прысвечаныя беларускай мове.

Мы хочам паказаць, што беларуская мова не толькі жыве і развіваецца, але і натхняе шматлікіх людзей на цікавыя і яск-равыя праекты, акрыляе на добрыя справы.

Уваход вольны, але варта зарэ-гістравацца: Кафэ «Грай», вул. Інтэр-нацыянальная, 33.

Пачатак а 18:00.

nn.by.

12-я Агульнанацыянальная дыктоўка пачынаецца на Лідчыне

Чацвер, Люты 14, 2019 0

12-я Агульнанацыянальная дыктоўка на Лідчыне па шматгадовай традыцыі пачынаецца з бібліятэкі вёскі Мінойты. Дыктоўка пройдзе 16 лютага ў 11.00.

16 лютага ў 13.30 12-я Агульнанацыянальная дыктоўка плануецца ў бібліятэцы г. Бярозаўкі.

20 лютага ў 14.00 у малой зале Палаца культуры г. Ліды пройдзе канцэрт, прысвечаны Міжнароднаму дню роднай мовы. Арганізатар Палац культуры.

20 лютага ў 17.30 дыктоўку піша літаб’яднанне “Суквецце” ў Доміку Таўлая, Замкавая,7.

20 лютага ў 18.30 дыктоўку пішуць курсы “Мова нанова” ў “Галерэі 11” па Міцкевіча, 31.

Заклікаем сяброў ТБМ Лідчыны прыняць самы актыўны ўдзел у мерапрыемствах Дня роднай мовы і ў 12-й Агульнанацыянальнай дыктоўцы.

Лідская гарадская Рада ТБМ.