Дзень роднай мовы ў Нёманскім ДПЛ

Чацвер, Сакавік 19, 2020 0

21 лютага ўвесь свет адзначае Міжнародны дзень роднай мовы. У Нёманскім дзяржаўным прафесійным ліцэі г. Бярозаўкі Лідскага раёна таксама адзначылі гэтае свята.

Беларусам многія народы могуць пайздросціць: у спадчыну нам засталася па-сапраўднаму ўнікальная мова. Таму мы не маглі застацца ўбаку і правялі мерапрыемства «Гучы, наша родная мова, часцей». Удзел у мерапрыемстве прынялі ўсе навучэнцы ліцэя.

экранкі

У ходзе мерапрыемства:

— была выпушчана насценгазета «Родная мова»;

— складалі вершы, прысвечаныя роднай мове;

— пісалі сачыненні — разважанні «Што нам неабходна зрабіць, каб мова гучала часцей».

Наш кар.

Дыктоўка ў Лідскім меліярацыйным ліцэі

Чацвер, Сакавік 19, 2020 0

13-я Агульнанацыянальная дыктоўка прайшла ў Лідскім дзяржаўным прафесійным ліцэі меліярацыйнага будаўніцтва.

Пісалі дыктоўку 24 чалавекі спецыяльнасці “Грамадскае харчаванне”. Чытала выкладчыца беларускай мовы і літаратуры Вольга Мар’янаўна Вашкевіч.

Па выніках дыктоўкі:

10 балаў — 1 чалавек;

9 балаў — 1;

8 балаў — 3;

7 балаў  — 2;

6 балаў — 6.

Трэба думаць, што закончыўшы ліцэй, гэтыя маладыя спецыялісты, якія так паспяхова пішуць дыктоўкі, не будуць упадаць у ступар, калі ў іх папросяць рамонкавую гарбату ці якую іншую звыклую беларускую страву.

Наш кар.

Дзень роднай мовы ў Лідскім політэхнічным ліцэі

Чацвер, Сакавік 19, 2020 0

У рамках акцыі «Беларусь помніць» 20 лютага 2020 года ў Лідскім політэхнічным ліцэі праведзена Гарадзенская абласная дыктоўка па тэксце, прысвечным 75-годдзю Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне.

75 навучэнцаў удзельнічалі ў напісанні дыктоўкі. Абсалютны пераможца — Бранцэвіч Аляксандр, гр. 376. Хочацца адзначыць дыктоўкі Сыманюка Максіма, гр. 375; Мікуця Дзяніса, гр. 376; Куліковай Аляксандры, гр. 377; Волахава Ільі, гр. 372; Пыпеця Віталія, гр. 373.

чарняккі

Пасля дыктоўкі адбылася сустрэча з намеснікам старшыні Лідскай гарадской арганізацыі ТБМ бардам С. Чарняком «А мова гучыць…».

Наш кар.

Дыктоўка ў Лідскім музкаледжы

Чацвер, Сакавік 19, 2020 0

Сёлета да Агульнанацыяальнай дыктоўкі далучыўся Лідскі музычны каледж. Пісалі 104 чалавекі.

Лідскі музычны каледж таксама прыняў самы актыўны ўдзел у падрыхтоўцы і правядзенні канцэрту да Дня роднай мовы ў Лідскім палацы культуры.

Наш кар.

Да Дня роднай мовы

Чацвер, Сакавік 19, 2020 0

У Лідскім каледжы ГрДУ імя Янкі Купалы добрай традыцыяй стала святкаванне Дня роднай мовы. Сёлета да гэтай даты быў падрыхтаваны шэраг мерапрыемстваў.

двоекідзвекі

21 лютага пачаўся яскрава — відэапрэзентацыяй і фотавернісажам, арганізаваным у педагагічным корпусе каледжа. Шмат цікаўных сабрала гульня сярод першых курсаў гуманітарнага аддзялення «Размаўляем па-беларуску». Багата ўражанняў пакінула экскурсія навучэнцаў у Цэнтр рамёстваў і традыцыйнай культуры, дзе яны змаглі дакрануцца да скарбаў народнай творчасці і стаць удзельнікам майстра-класа па ткацтве. А вось бадай самай масавай і папулярнай па традыцыі стала акцыя «Гавары са мной па-беларуску» і ўсеагульная дыктоўка, прысвечаная 75-годдзю Вялікай Перамогі, якую пісалі 233 навучэнцы каледжа 1- 4 курсаў усіх спецыяльнасцей.

ліпскаякікласкі

Сёлета свой 80-гадовы юбілей адзначае Гарадзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы. З нагоды слаўнай даты навучэнцы і выкладчыкі прынялі ўдзел у акцыі «Знайдзі сябе з намі»: 25 чалавек пісалі  дыктоўку «Пад зоркай Купалы».

Дзень роднай мовы праходзіць у каледжы ўжо не першы год і нязменна ахоплівае нямала цікаўных  і неабыякавых да роднага слова навучэнцаў і выкладчыкаў. Далучэнне да роднага слова, літаратуры, культуры гарантавана стварае святочны настрой і пакідае шмат прыемных уражанняў, а самае галоўнае — папулярызуе наша роднае слова.

Падрыхтавала Яхантава Аліна,

навучэнка 4 курса Лідскага каледжа.

НАША СЛОВА № 11 (1474), 11 сакавіка 2020 г.

Чацвер, Сакавік 19, 2020 0

Вынікі 13-й Агульнанацыянальнай дыктоўкі на Гарадзеншчыне

Сёлета Агульнана-цыянальная дыктоўка на Гарадзеншчыне праходзіла пры падтрымцы Гарадзен-скага аблвыканкама, супра-цоўнікі якога і самі прынялі чынны ўдзел у дыктоўцы. Дыктоўка праходзіла ў ас-ноўным у рамках акцыі “Бе-ларусь помніць”, і тэксты былі прысвечаны 75-годдзю Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне. Хаця, напрыклад, Гарадзен-скі дзяржаўны ўніверсітэт паведаміў наступнае:

“21 лютага 2020 го-да на ўсіх факультэтах і ў чатырох каледжах, а так-сама ў Цэнтры беларускай мовы, літаратуры і куль-туры (г. Масква), заснава-ным сумесна Гродзенскім дзяржаўным універсітэ-там імя Янкі Купалы і Мас-коўскім дзяржаўным уні-версітэтам імя М.В. Лама-носава, будзе ў чарговы раз праведзена Купалаўская дыктоўка «Знайдзі сябе з намі». У сувязі з тым, што ў гэты час універсітэт ад-значае 80-годдзе з дня за-снавання, тэкст дыктоўкі прымеркаваны да гісторыі і сучаснасці ўніверсітэта. У напісанні дыктоўкі пры-муць удзел студэнты, вы-кладчыкі, навучэнцы кале-джаў, супрацоўнікі струк-турных падраздзяленняў (каля тысячы асоб).

 Універсітэт плануе таксама арганізаваць на-пісанне дыктоўкі, прысве-чанай 75-годдзю Перамогі савецкага народа ў Вялі-кай Айчыннай вайне, з вы-карыстаннем тэкстаў, прапанаваных ТБМ, у кра-савіку — маі 2020 года”.

Тэксты, прапанава-ныя ТБМ, былі прысвечаны 75-годдзю Перамогі, 100-годдзю Слуцкага збройнага чыну, 90-годдзю з дня нара-джэння Уладзіміра Каратке-віча і 550-годдзю з дня нара-джэння Міколы Гусоўскага.

У грамадскіх аргані-зацыях найбольш папуляр-нымі аказаліся тэксты з апо-весці “Данута” Аляксея Ка-рпюка і “На Чорных лядах” Васіля Быкава.

Дыктоўку пісалі ва ўсіх школах вобласці, у біб-ліятэках, музеях, каледжах, ліцэях, ва ўсіх універсітэтах, на курсах “Мова нанова”, у арганізацыях ТБМ і іншых грамадскіх арганізацыях. У Воранаве дык-оўку пісала ў поўным складзе рэдакцыя “Воранаўскай газеты”. Масава ўдзельнічалі ў дыктоўцы арганізацыі БРСМ.

Усяго 13-ю Агульнанацыянальную дыктоўку пісалі недзе ў 227 населеных пунктах вобласці, на 380 пляцоўках (калі пля-цоўкай лічыць школу, біб-ліятэку).

Усяго дыктоўку ў во-бласці пісалі каля 15 тысяч чалавек, з іх звыш 9000 — Лід-скі раён, каля 1000 — Слонім-скі раён.

Нажаль, палічыць ве-льмі дакладна не ўяўляецца магчымым. Не ўсюды такія звесткі збіраюцца, не ўсюды выдаюцца.

Былі, што праўда, і пэўныя абмежаванні, але трэба спадзявацца, што на наступны год яны будуць знятыя і дыктоўка ў Гара-дзенскай вобласці стане яш-чэ больш масавай.

Яраслаў Грынкевіч.  

 

Журналісты “Воранаўскай газеты” разам з рэдак-тарам выдання Таццянай Дудко скарысталіся магчымасцю праверыць свае веды па роднай мове. На гадзіну змянілі рэдакцыйныя кабінеты на вучнёўскі клас Воранаўскай школы. Пакуль настаўніца беларускай мовы і літаратуры Ганна Войшніс дыктавала тэкст, напэўна, многія прыгадалі, як у дзяцінстве старанна выводзілі літары, не раз сумняваліся ў правільнасці пастаноўкі знакаў прыпынку і правапісу. Не абышлося без хвалявання і цяпер. Аднак з дыктантам усе справіліся няблага. Амаль усе журналісты — выдатнікі! І ўжо з цудоўным настроем і сакавітай мовай на вуснах вярнуліся да сваіх творчых спраў.

Далучайцеся да нас: пішыце і размаўляйце па-беларуску!

 

Менскі абласны Дзень роднай мовы

Прыхільнікі белару-скай мовы, сярод якіх удзель-нікі літаратурна-песенных і чы-тацкіх конкурсаў, сакратары раённых камітэтаў БРСМ, шко-льнікі — усе, хто з павагай і па-шанай ставіцца да нацыяналь-най культуры і спадчыны, — прыехалі ў Смалявічы на аб-ласное свята «Дзень роднай мовы».

— Пішам з чырвонага радка, з вялікай літары… — калі пачула гэтыя словы, міжволі страпянулася: «Няўжо зноў школа?».

Першы сакратар Мен-скага абкама БРСМ Кірыл Шык патлумачыў:

— Калі прыехалі на Дзень роднай мовы, трэба пра-верыць вашы веды: напішам невялікую дыктоўку. Заданне нескладанае, так што не хвалю-йцеся. Мы выбралі публіцыс-тычны твор Янкі Купалы «Ці маем мы права выракацца род-най мовы». Напісаны ён быў у 1914 годзе.

Удзельнікам свята раз-далі аркушы — і дыктоўка пача-лася. Супакоеная Кірылам Шыкам, я таксама вырашыла праверыць веданне роднай мо-вы. Шчыра кажучы, некалькі памылак усё ж зрабіла: як-ніяк, школу больш за дзесяць год та-му скончыла. А вось сярод «вучняў» знайшліся і тыя, хто напісаў дыктоўку на выдатна. Сярод іх — выканавец абавязкаў першага сакратара Крупскага райкама БРСМ Алена Дубава:

— Люблю сваю краіну і люблю мову, — кажа дзяўчына. — Мова не толькі самая прыго-жая, але і багатая. Калі ў літа-ратурнай налічваецца каля 500 тысяч слоў, дык у дыялектнай — дзесьці два мільёны!

Першы сакратар Слу-цкага райкама БРСМ Кацяры-на Барысевіч беларускую мо-ву чула з дзяцінства — у сям’і ўсе на ёй размаўлялі. А вось сапраўдная любоў да матчына-га слова ёй перадалася ад на-стаўніцы. Кацярына ўдзельні-чала ў алімпіядах, а пазней і сама стала настаўніцай белару-скай мовы і літаратуры.

— У нас дзве дзяржаў-ныя мовы, але ж мы — белару-сы, і для мяне асноўная мова менавіта беларуская, — кажа першы сакратар. — Мы свядома яе папулярызуем, пэўны час пісалі навіны і посты, звязаныя з дзейнасцю маладзёжнай арга-нізацыі, толькі па-беларуску.

Дарэчы, адзнак за пісь-мовы іспыт на гэты раз нікому не ставілі: як патлумачыў Кі-рыл Шык, сэнс дыктоўкі не ў тым, каб праверыць свае веды, а каб яшчэ раз усвядоміць, што мы — беларусы і павінны гана-рыцца гэтым.

— Я штодзённа размаў-ляю па-беларуску з дзецьмі, бацькамі, калегамі — і яны пад-трымліваюць мяне ў гэтым. Нам пашчасціла, што ў нас ёсць не толькі дзяржава, але і мова. Таму мы вельмі багатая і шчас-лівая нацыя.

Мілагучная, сакавітая, цёплая беларуская мова… Тое ж самае можна сказаць і пра абласное свята. Панаваў пазі-тыўны настрой, выступалі ўдзельнікі конкурсаў на най-лепшае выкананне вершаў і песень.

Затым удзельнікам свя-та прапанавалі адказаць на не-калькі пытанняў кшталту «З якой камандай гуляла БАТЭ 2 кастрычніка 2012 года?». У барацьбу-гульню «Мая радзі-ма — Беларусь», што прайшла ў фармаце паб-квіза, уступілі 8 аб’яднаных каманд, па 6-8 ча-лавек у кожнай. Вядовец — га-лоўны спецыяліст абкама БРСМ Вячаслаў Клімковіч не шкадаваў — сыпаў пытаннямі, як з рога. Далёка не ўсе каманды ведалі адказы…

Першае месца занялі «Зубры» (удзельнікі з Бярэзін-скага, Чэрвеньскага і Пухавіц-кага раёнаў).

На другім месцы — «Кропка» (Стаўбцоўскі, Нясві-жскі, Валожынскі і Любанскі раёны).

Трэцімі сталі «Свет-лякі» (Уздзенскі, Смалявіцкі, Менскі і Любанскі раёны).

Пераможцы атрымалі зборнікі твораў Янкі Купалы, Якуба Коласа і Максіма Танка.

— Спецыяльна не рых-таваўся, проста выдатна ведаю родную мову і гісторыю сваёй краіны, — кажа Алег Якушаў, педагог-арганізатар Мар’іна-горскай гімназіі, валанцёр са-юза моладзі, удзельнік каман-ды-пераможцы. — Беларуская мова — гэта крыніца нацыяна-льнай культуры, ментальнасці, светапогляду. Я ўпэўнены, што родная мова злучае нас з папя-рэднімі пакаленнямі, іх духоў-нымі набыткамі, з’яўляецца пад-муркам этнічнай і нацыяна-льнай самаідэнтыфікацыі.

Скончылася абласное свята роднай мовы праглядам кінастужкі «Адзін дома» па-беларуску.

 Галіна Наркевіч.

Фота: Святланы Курэйчык.

Млын.by.

 

Сітуацыя практычна не мяняецца

 

29 студзеня 2029 г. № 2

С.М. Румасу,

Прэм’ер-Міністру

Рэспублікі Беларусь

вул. Савецкая, д.9, г. Мінск

 

Паважаны Сяргей Мікалаевіч!

26 студзеня 2020 г. прайшло паседжанне Рады Тавары-ства беларускай мовы. Падчас абмеркавання сябры Рады з роз-ных раёнаў Беларусі паднялі пытанне аб нездавальняючым стане з выкладаннем беларускай мовы ў школах нашай краіны. Адно-лькавая колькасць гадзін на выкладанне беларускай мовы і літаратуры і рускай мовы і літаратуры на самай справе не пера-крывае тую колькасць гадзін, якія прыпадаюць на выкладанне іншых прадметаў на рускай мове. Нашы настойлівыя прапановы па выкладанні гісторыі і геаграфіі Беларусі на беларускай мове ў школах з рознымі мовамі навучання, якія ў некаторай ступені выроўнівалі б сітуацыю, былі праігнараваны Міністэрствам адукацыі. Трэба таксама зазначыць, што практычна ўся выхаваўчая праца ў школах і садках адбываецца выключна на рускай мове.

Усё гэта прыводзіць да таго, што выгадаваныя ў такой сістэме адукацыі спецыялісты, якія працуюць пасля і ў дзяржаў-най сістэме кіравання, не ведаюць і не паважаюць дзяржаўную беларускую мову. Гэта часта з’яўляецца прычынай канфліктных сітуацый у абыходжанні з грамадзянамі. Між тым, беларуская мова з’яўляецца асноўным чыннікам нацыянальнай бяспекі нашай краіны.

Мы ведаем, што Вы асабіста ведаеце беларускую мову і карыстаецеся ёю ў розных сітуацыях.

Просім Вас у сувязі з нездавальняючым станам выкла-дання беларускай мовы ў сістэме адукацыі Беларусі прыняць меры для выпраўлення сітуацыі, прыняць адпаведную Пастанову па пашырэнні яе выкарыстання ў адукацыі, а таксама ў дзяр-жаўнай сістэме кіравання. Мы гатовы як грамадская арганізацыя ўсялякім чынам спрыяць гэтаму.

З павагай

Старшыня ГА «ТБМ імя Ф. Скарыны»

Алена Анісім.

 

Старшыні грамадскага аб’яднання

«Таварыства беларускай мовы

імя Францішка Скарыны»

Анісім А.М.

 

Паважаная Алена Мікалаеўна!

У Міністэрстве адукацыі разгледжаны Ваш зварот па пытанні вывучэння гісторыі Беларусі і геаграфіі Беларусі на бе-ларускай мове, які паступіў у Савет Міністраў Рэспублікі Бела-русь. Паведамляем наступнае.

Аб вывучэнні беларускай мовы ва ўстановах дашкольнай і агульнай сярэдняй адукацыі.

Згодна з артыкулам 90 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі дзяржава гарантуе грамадзянам права выбару навучан-ня і выхавання на адной з дзяржаўных моў Рэспублікі Беларусь і стварае ўмовы для рэалізацыі гэтага права.

Сістэме адукацыі належыць важная роля ў фарміраванні ў навучэнцаў каштоўнасных адносін да беларускай мовы як нацыянальнай мовы нашага народа.

Мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы фарміру-юць групы ва ўстановах дашкольнай адукацыі (далей — УДА) і класы ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі (далей — УАСА) на падставе сацыяльнага заказу, жаданняў бацькоў (законных прадстаўнікоў непаўналетніх), у заявах якіх вызначаецца мова навучання. У залежнасці ад рашэння бацькоў ствараюцца групы (класы) і ўстановы адукацыі з той ці іншай мовай навучання. Аднак канчатковае рашэнне аб стварэнні груп (класаў) прымаюць мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы.

Адукацыйны працэс у групах з беларускай мовай наву-чання, у тым ліку святы, забавы і іншыя мерапрыемствы ва УДА, арганізуецца на беларускай мове. Выключэннем з’яўляюцца гадзіны, адведзеныя на вывучэнне адукацыйнай галіны «Развитие речи и культура речевого общення» (вучэбная праграма дашко-льнай адукацыі, зацверджаная пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 15.08.2019 № 138, далей — вучэбная праграма дашкольнай адукацыі).

У адпаведнасці з вучэбнай праграмай дашкольнай аду-кацыі з мэтай развіцця моўных навыкаў, падтрымкі беларуска-моўнага асяроддзя. далучэння выхаванцаў да беларускай нацыянальнай культуры выкарыстоўваюцца розныя формы спецыяльна арганізаванай (гульні, заняткі) і нерэгламентаванай дзейнасці (гульні, экскурсіі, назіранні, азнаямленне з мастацкай літаратурай, у тым ліку з фальклорам, тэматычныя святы, ве-чарыны, гутаркі і іншае).

У 2019/2020 навучальным годзе ў сістэме Міністэрства адукацыі функцыянуе 2 798 УАСА. Адукацыйны працэс на беларускай мове здзяйсняецца ў 1 272 УАСА (45,5 працэнта ад агульнай колькасці УАСА).

Пры залічэнні ў I клас УАСА для бацькоў прадугледжана кансультацыйнае тлумачэнне заканадаўства аб магчымасці выбару мовы навучання. Ва ўсіх УАСА беларуская мова выву-чаецца як вучэбны прадмет, а з VIII па XI класы — на двух узроўнях (базавым і павышаным). Усе вучэбныя дапаможнікі для УАСА выдаюцца на беларускай і рускай мовах. Вучням прадастаўлена магчымасць вывучаць беларускую мову на факультатыўных занятках, а таксама праз правядзенне ва УАСА пазакласных мерапрыемстваў, прысвечаных юбілейным датам, знакавым падзеям, рэспубліканскім і міжнародным святам (канферэнцыі, метадычныя семінары, літаратурныя гасцёўні, вечарыны, прэзен-тацыі кніг і інш.). Да ўдзелу ў мерапрыемствах запрашаюцца таксама і бацькі вучняў, што спрыяе далучэнню іх да каштоў-насцей нацыянальнай беларускай культуры і гісторыі, фармі-раванню павагі да мовы, традыцый беларускага народа, разу-мення неабходнасці нацыянальнай самаідэнтыфікацыі.

Штогод для вучняў УАСА па вучэбных прадметах «Бела-руская мова», «Беларуская літаратура» праводзяцца інтэлектуа-льныя рэспубліканскія спаборніцтвы: рэспубліканскі конкурс вучнёўскіх работ даследчага характару (канферэнцыя) і рэспу-бліканская алімпіяда. Удзельнікам інтэлектуальных спаборні-цтваў з’яўляюцца больш за 600 тысяч вучняў нашай краіны.

У мэтах шырокага інфармавання грамадскасці аб на-вучанні на беларускай мове УДА і УАСА праводзяць тлума-чальную работу на бацькоўскіх сходах, пасяджэннях педагагічных саветаў устаноў адукацыі, у межах культурна-масавых і асвет-ніцкіх мерапрыемстваў і інш.

Пачынаючы з 2017 года Міністэрствам адукацыі ў абла-сных цэнтрах арганізуюцца рэспубліканскія семінары па пытаннях падтрымкі пашырэння сферы выкарыстання беларускай мовы ва УАСА. Матэрыялы рэспубліканскіх семінараў друкуюцца ў навукова-метадычных часопісах.

Такім чынам, Міністэрствам адукацыі, мясцовымі выка-наўчымі распарадчымі органамі як з навучэнцамі, так і з іх баць-камі вядзецца сістэмная работа, якая накіравана на вывучэнне беларускай мовы і яе папулярызацыю ва УАСА.

Аб выкладанні вучэбных прадметаў «Гісторыя Беларусі», «Геаграфія Беларусі».

Ва УАСА з беларускай мовай навучання вучэбныя прад-меты «Гісторыя Беларусі», «Геаграфія Беларусі» выкладаюцца на беларускай мове, ва УАСА з рускай мовай навучання — на рускай мове. Вучэбныя дапаможнікі па гэтых вучэбных прад-метах выдаюцца на дзвюх дзяржаўных мовах — рускай і бела-рускай.

У адпаведнасці з рэкамендацыямі Міністэрства адукацыі з 2012 года пры наяўнасці запытаў ад вучняў і іх законных прадстаўнікоў УАСА з рускай мовай навучання могуць камплек-тавацца вучэбнымі выданнямі па гісторыі Беларусі, геаграфіі Беларусі на беларускай мове. Заснавальнік УАСА з рускай мовай навучання мае права прыняць рашэнне аб выкладанні вучэбных прадметаў «Гісторыя Беларусі», “Геаграфія Беларусі» на бе-ларускай мове.

Так, напрыклад, у 2019/2020 навучальным годзе ва УАСА з рускай мовай навучання на беларускай мове гісторыю Беларусі пажадалі вывучаць 16 288 вучняў (у 2018/2019 навучальным годзе — 14 802 вучні).

Такім чынам, Міністэрствам адукацыі вядзецца мэтана-кіраваная работа па пашырэнні сферы выкарыстання беларускай мовы ва УАСА краіны, у тым ліку і па вывучэнні вучэбных прадметаў «Гісторыя Беларусі» і «Геаграфія Беларусі» на бела-рускай мове. Работа ў гэтым накірунку будзе працягнута і на-далей.

Дадаткова паведамляем, што ў адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь ад 14 чэрвеня 2003 г. «О государственной службе в Республике Беларусь» валоданне дзяржаўнымі мовамі Рэспублікі Беларусь з’яўляецца абавязковым патрабаваннем пры паступленні на дзяржаўную службу. У сваёй прафесійнай дзей-насці дзяржаўныя служачыя Міністэрства адукацыі пастаянна ўжываюць беларускую мову пры падрыхтоўцы нарматыўных прававых актаў, дакладаў, аналітычнай інфармацыі, адказаў на звароты грамадзян і інш.

У адпаведнасці з артыкулам 20 Закона Рэспублікі Беларусь ад 18 ліпеня 2011 года «Об обращениях граждан и юридических лиц» адказ Міністэрства адукацыі можа быць аб-скарджаны ў суд у парадку, устаноўленым заканадаўствам.

Намеснік Міністра                       А.У. Кадлубай.

 

Паўлу Сцяцко – 90

«Цікавы, добры, разумны, інтэлігентны». Такія эпітэты даў аднаму са стваральнікаў першага факультэта беларускай філалогіі, першаму старшыні Гарадзенскай абласной рады ТБМ, прафесару, доктару філалагічных навук Паўлу Сцяцко ягоны ў мінулым калега па Таварыстве беларускай мовы Аляксей Пят-кевіч. 5-га сакавіка Паўлу Сцяцко споўнілася 90 год. «Ён — сапраўдны беларускі патрыёт, — прадаўжае Аляксей Пяткевіч.  -Гэта вельмі важная заслуга чалавечая. Ён такім выгадаваны быў. Такая сям’я была, такім ён вырас, такім я яго ведаў».

Радзіма прафесара Паўла Сцяцко — Зэльвенскі раён, вёска Грабава. У пяць гадоў ён пачаў вучыцца ў Грабаўскай пачатковай польскай школе. Быў вельмі начытаным, за год скончыў два класы. Акрамя сваіх падручнікаў, прачытываў навучальныя кніжкі сваіх старэйшых братоў. Пасля заканчэння трэцяга класа яго адміні-страцыя школы перавяла адразу ў пяты, пасля — пераскочыў у сёмы. На выдатна скончыў Дзярэчынскую сямігодку, Ваўка-выскую педагагічную вучэльню. Гэта дало яму магчымасць паступіць без экзаменаў у Гарадзенскі педагагічны інстытут.

— З самага пачатку яго жыцця лёс звязаў яго з Гародняй, калі ён скончыў педінстытут, быў пакінуты працаваць на кафедры мовы. Ён быў здольным студэнтам, і вось яго пакінулі працаваць, — згадвае прафесар Аляксей Пяткевіч. — Я яго ведаў у гэтым пла-не, як спецыяліста, як вучонага, прычым, саліднага вучонага. У гэтым кірунку, у яго вельмі вялікая заслуга — гэта яго аспіранты.  Ён многа выпусціў, цяжка нават знайсці ў Беларусі мовазнаўца, які б выпусціў такую колькасць аспірантаў! Знаю, што ў Гомелі, дзе ён працаваў, таксама выйшла з-пад яго крыла шмат. І асабліва ў Гародні, дзе ён працаваў з 1990 года. Кіраўніцтва аспірантамі ў яго вельмі добра атрымлівалася. Неяк так склалася, што ён умеў вытрымаць стандарт падрыхтоўкі.  І выпускаў добрых знаўцаў беларускай мовы. Дарэчы, у гарадзенскім унівэрсітэце, па патрэ-бе кафедраў замежных моваў, рыхтаваў людзей, у якіх дысертацыі былі на гэтым сумежжы. У Гародні няма яму роўных.

Прафесар Павел Сцяцко ўзначальваў тэрміналагічную камісію Гарадзенскай вобласці, рэдагуе мовазнаўчыя часопісы, піша манаграфіі, падручнікі. Удасканальвае свае веды чэшскай і польскай моваў. Тое, што ягоныя інтарэсы ў мовазнаўстве былі вельмі шырокімі, паказвае шырыня ягоных даследчыцкіх і наву-кова-папулярных публікацый. У 1999 годзе выйшаў з друку ягоны «Слоўнік рэгіянальнай лексікі Гродзеншчыны».

У 2002 годзе выйшла ягоная фундаментальная кніжка для шырокага кола аматараў беларускай мовы пад назвай «Ку-льтура мовы», якая скіравана да развязання праблемаў і спра-ставання шляхоў удасканальвання беларускага правапісу, па-збаўлення тыповых парушэнняў сістэмы беларускай мовы.

— Гэта і словаўтварэнне, гэта і лексіка, у тым ліку і рэгіяна-льная лексіка, і культура мовы. У гэтам кірунку ён даволі такую настойлівую пазіцыю трымаў: вычышчаць сучасную мову ад русізмаў, што насаджалася ў савецкі час. Ды не толькі ў савецкі. Тут таксама шмат зрабіў, многа друкаваўся. І выпусціў многа кніг, якія не стаяць на паліцах, а якімі карыстаюцца.

Усякі сапраўдны даследчык не можа не папулярызаваць свой прадмет. Тым больш мова, гэта такая рэч, якая патрэбна ўсім. І Павел Сцяцко гэта выдатна разумеў у часе працы ва ўні-версітэце. І кніжкі яго навукова-папулярныя, а то і проста дру-каваў тэксты ў газетах. У «Нашым слове» да апошняга часу дру-каваліся цыклы яго артыкулаў пра паходжанне беларускіх про-звішчаў. Гэта вельмі цікавае назіранне і папулярная праца. Кожны, канешне, зацікаўлены, каб ведаць, адкуль жа яго прозвішча па-йшло. Ён дапамагаў, такому самаўсведамленню, і нацыянальнаму і агульнакультурнаму. Тут, бясспрэчна, ягоная вялікая заслуга, — кажа Аляксей Пяткевіч.

Павел Сцяцко быў першым старшынём Гарадзенскай абласной рады Таварыства беларускай мовы. Ягоная асоба, як аўтарытэта ў беларускім мовазнаўстве, узняла прэстыж Гарадзен-скай абласной арганізацыі ў  агульнанацыянальным маштабе.

Круглую дату сваіх народзінаў прафесар Павел Сцяцко адзначае ў сястрынскім прытулку ў мястэчку Азёры Гарадзен-скага раёна.

Віктар Парфёненка,

старшыня Гарадзенскай абласной Рады

ТБМ імя Скарыны.

 

Дыктоўка «Праўда-памяць»

Міжнародны дзень роднай мовы адзначаецца  ў свеце з 21 лю-тага 2000 года з мэтай садзейнічан-ня моўнай і культурнай разнастай-насці. Сёння ў свеце больш за 6 тысяч моў, палова з іх пад пагрозай знікнення. Менавіта дзеля заха-вання тых моў, што знікаюць, ЮНЕСКА і аб’явіла дзень роднай мовы. Беларуская мова набыла статус дзяржаўнай 26 студзеня 1990 года ў адпаведнасці з Законам «Аб мовах у Рэспубліцы Бела-русь».

21 лютага ў чытальнай зале Наваградскай раённай бібліятэкі  ў Міжнародны дзень роднай мовы чытачы і яе супрацоўнікі прынялі  ўдзел  у беларускай дыктоўцы і вік-тарыне на веданне беларускай літаратуры і фальклору «Крыніца духоўнасці». Дыктоўку чытала вы-кладчык Наваградскага дзяржаў-нага  сельскагаспадарчага ліцэя  Таўлуй Галіна Эдуардаўна. Дык-тоўка была па тэме «Праўда-па-мяць», яна стала цудоўнай магчы-масцю праверыць сваю пісьмен-насць, а таксама адчуць прына-лежнасць да нашай беларускай мовы. Тэматычна яна была звя-зана з датай, якую мы будзем ад-значаць у траўні 2020 года — 75-годдзем Перамогі над нямецка-фашысцкімі захопнікамі.  Пазнава-льнай была і віктарына, якая ўклю-чыла заданні на вызначэнне аўта-раў  і твораў беларускай літара-туры. А падказкай да яе  стала кні-жная выстава з творамі беларус-кай літаратуры. Прыгадалі мы імё-ны тых пісьменнікаў, хто зрабіў усё, каб беларускае слова жыло ў вяках. Кнігі  У. Караткевіча, М. Гу-соўскага, Я. Коласа, К. Крапівы, В. Карамазава, К. Чорнага, В. Быка-ва, М. Лынькова занялі там сваё пачэснае месца. Цікавым было і вызначэнне рэчаў з загадкавай скрыні, якія трэба было пазнаць па апісаным сказам з раманаў, аповесцей і казак. Напрыклад, у адной з  беларускіх народных казак герой увесь час нешта шукаў, звя-ртаючыся да розных жывёл. Казка, дарэчы, вучыць таму, што нішто ў жыцці не даецца дарам, а патра-буе працы. А такой знаходкай у скрыні быў акраец хлеба, які ілюстраваў вядомую беларускую казку «Лёгкі хлеб». Адно з пытан-няў датычылася самага смачнага беларускага прадукта — сала.   На мерапрыемстве таксама гучалі  песні  і вершы ў выкананні мясцо-вых паэтаў Святланы Абдулаевай і Алеся Гоцкі, у якіх адчувалася вялікая любоў і павага да роднага слова.

Наш кар.

 

Дыктоўка ў Слонімскім раёне

Слонімскі раён сёлета пісаў беларускую Агульнанацыяналь-ную дыктоўку найбольш масава ў параўнанні з усімі мінулымі гадамі. Дыктоўку пісалі:

Слонімскія гарадскія школы:

СШ № 2 — 28 чалавек

СШ № 3 — 74 чал.

СШ № 4 — 17 чал.

СШ № 5 — 122 чал.

СШ № 7 — 60 чал.

СШ № 8 — 150 чал.

СШ № 9 — 50 чал.

СШ № 10 — 12 чал.

Гімназія — 27 чал.

 

Сельскія школы:

Жыровіцкая школа — 79 чал.

Міжэвіцкая школа — 40 чал.

Новадзявяткавіцкая школа — 54 чал.

Навасёлкаўская школа — 18 чал.

Азярніцкая школа — 24 чал.

Рахавіцкая  школа — 20 чал.

Парэцкая  школа — 22 чал.

Сянькоўшчынская школа — 72 чал.

Дзераўноўская  школа — 48 чал.

Шылавіцкая школа — 15 чал.

Сялявіцкая  школа — 28 чал.

РАЗАМ — 960 чалавек.

 

Дыктоўкі пісалі не толькі вучні, але і настаўнікі, тэхработнікі.

Акрамя ўсяго, у школах Слонімскага раёна адбыліся дзя-сяткі розных мерапрыемстваў з нагоды Дня роднай мовы. Усе мерапрыемствы адлюстраваны на сайтах школ раёна.

Пісалі дыктоўку і сябры Слонімскага згуртавання дэма-кратычных сіл. Пісалі верш Ла-рысы Геніюш «Жыровічы» ў су-вязі з 550-годдзем Жыровіцкай іко-ны Божай Маці і 500-годдзем Жы-ровіцкага манастыра. Дыктоўку чытаў мастак-іканапісец з Жыро-вічаў, намеснік старшыні Слонім-скай раённай арганізацыі ТБМ Уладзімір Кавальчук.

У дыктоўцы прынялі ўдзел — 18 чалавек.

Наш кар.

 

Дыктоўка ў Дзятлаве

У 2018 годзе дзятлаўчане пісалі дыктоўку ў музеі і некалькіх школах. Тым, хто іх право-дзіў, былі зроблены папярэджанні. Чаму не папрасілі дазволу ва ўлады? Таму ў 2019 годзе дыктоўка пісалася толькі ў некалькіх сем’ях на кватэрах. Сёлета, пасля афі-цыйнай паперы, прысланай з абл-выканкама, мяс-цовыя ўлады пару-піліся, каб гэтая ак-цыя стала больш масавай. У Дзятлаве дыктоўку пісалі ў музеі, раённай бібліятэцы, ва ўсіх гарадскіх школах, а таксама ў адной сям’і, якая святкавала ўваходзіны ў новы дом. Звыш дзесяці гасцей перад тым, як сесці за святочны стол, узялі лісты паперы і напісалі дыктоўку.

Акцыя доўжылася на працягу тыдня. За гэты час ў ёй прынялі ўдзел звыш 500 чалавек.

Будзем спадзявацца, што ў наступным годзе гэта лічба вырасце, і значна.

Валерый Петрыкевіч,

 старшыня Дзятлаўскай раённай

філіі ТБМ.

 

Гучы, родная мова!

21 лютага ў краіне адзначаюць Дзень роднай мовы. Дзень, калі варта  па-цвердзіць вядомае: чытаць, пісаць і думаць па — белару-ску здольны кожны. Бо мова — тое, што нас аб’ядноўвае і робіць унікальнымі. Гэта  цэлы свет, люстэрка жыцця чалавека, народа.

У кожным куточку краіны, дзе б’ецца белару-скае сэрца, жыве наша мова: у школьных падручніках і творах літаратуры, казках і навуковых даследаваннях, нарэшце, у генах людзей, якія праз дзесяцігоддзі пе-рададуць яе сваім дзецям і ўнукам.

Менавіта ў гэты дзень у ДУА «Нясвіжская гімназія» прайшло мерапрыемства, у якім прынялі ўдзел вучні 8-9 класаў гарадскіх школ, якія прадэманстравалі свае здо-льнасці, прыняўшы ўдзел у інтэлектуальнай гульні «Гу-чы, родная мова». У ходзе мерапрыемства ўсе пры-сутныя змаглі пачуць міла-гучнасць роднай мовы, цу-доўныя песні і вершы. Гу-льня прайшла цікава і заха-пляльна. Падчас гульні вуч-ні праявілі кемлівасць, ува-жлівасць, а таксама пашы-рылі свой кругагляд і па-глыбілі свае веды.

Нягледзячы на тое, што ў гульні былі і перамо-жцы, і пераможаныя, усе засталіся задаволены імп-рэзай.

Была вызначана ка-манда «Лепшыя знаўцы ро-днай мовы». Гэта пачэснае званне атрымала каманда дзяржаўнай установы аду-кацыі «Нясвіжская гімназія». Дыпломам  II ступені была ўзнагароджана каманда  ся-рэдняй школы № 4 г. Нясвіжа, 3 месца раздзялілі паміж сабой ка-манды сярэдняй школы № 3 г. Ня-свіжа і сярэдняй школы № 1 г. Ня-свіжа.

Старшыня журы Дылеўс-кая Вольга Вікенцьеўна ўручыла камандам дыпломы.

Пасля заканчэння гульні была праведзена акцыя «Пажадан-ні роднай мове», у якой дзеці пісалі свае пажаданні беларускай мове.

На мерапрыемства была запрошана Зоя Кулік, сябра раён-нага літаратурнага — музычнага аб’яднання «Валошкі», сябра між-народнай асацыяцыі пісьменні-каў і публіцыстаў. Яна расказала пра сваю творчасць, прачытала свае вершы.

Гэта свята заклікана павя-лічваць прэстыж мовы як асновы шматвяковай культуры, узмац-няць яе ролю і значэнне ў духоў-ным жыцці грамадства, краіны, а таксама аддаць даніну глыбокай пашаны вялікім беларускім асвет-нікам.

Наш кар.

 

НЯСВІЖСКІ  ПАЎМАРАФОН

Сёлета  на Нясвіжчыне Агу-льнанацыянальную дыктоўку пі-салі чацвёрты раз. За гэтыя гады намаганнямі сяброў ТБМ да агу-льнапрынятых  методык  і практык  напісання дададзены  свае, выпра-цаваны  свой стыль, свае традыцыі. Пісаліся цягам году і юбілейныя дыктоўкі на ўшанаванне памяці Уладзіслава Сыракомлі, Паўлюка Пранузы.

У гэтым годзе першымі  стартавалі выпускнікі (9 і 11 кл.) Лысіцкай школы. Яшчэ напярэ-дадні свята  яны пад кіраўніцтвам настаўніцы роднай мовы Ірыны Вацлаваўны Мышкавец напісалі дыктоўкі пад агульнай назвай «Бе-ларусь помніць».

А непасрэдна ў Дзень род-най мовы згодна і роўна бег радок  (хіба што крыху падскокваючы на ў нескладовым) у сшытках вучняў школы № 1 г. Нясвіжа, Ланскай, Карцэвіцкай, Грыцкавіцкай, Ано-шкаўскай, Пагарэльцаўскай школ.  У большасці з іх пісалі дыктоўку і  супрацоўнікі ўстаноў.

Як у папярэднія гады, у Ня-свіжскім педкаледжы імя Якуба Коласа — пры ўсёй насычанасці святочнага дня — дыктоўка з’яўля-лася неад’емнай часткай урачы-стай дзеі.

— Да гэтага абавязвае імя нашага вялікага песняра і настаў-ніка, — кажа Марыя Фабіянаўна Енчык, якая штогод бярэ на сябе адказнасць арганізацыі дыктовак ва ўстанове. — Кожны год рас-працоўваем мастацкія лісты-бла-нкі з нашым лагатыпам. Нібыта і дробязь, а стараннасці і адказнасці большае. Нашы навучэнцы  склалі асноўную калькасць тых, хто пісаў дыктоўку і ў Нясвіжскай раённай бібліятэцы».

Не абмінула дыктоўка дзі-цячыя садкі (№ 4 у Нясвіжы і в. Саская Ліпка), якія працуюць па ажыццяўленні нацыянальных вы-хаваўчых праектаў. «Малітву за бе-ларускі народ», напісаную супра-цоўнікамі гэтых устаноў, маглі прачытаць, панесці дамоў бацькі выхаванцаў, якім на працы, па службовых абавязках зусім не час-та выпадае сустрэча з родным сло-вам, тым болей, словам хрысціян-скай малітвы.

Станіслава Вальчык, стар-шыня Карцэвіцкай суполкі, паспе-ла правесці дыктоўку і ў садку, і ў раённым аддзяленні з дзённым пе-рабываннем для людзей сталага ўзросту і інвалідаў.

— Пісалі тут упершыню. Мясцовы краязнаўчы тэкст, вы-браны  для дыктоўкі, не мог не кра-нуць сваімі шчымлівымі нотамі кожнага, а тым  больш — людзей з лёсам за плячыма, багатым вопы-там і глыбокім разуменнем жыц-ця, — кажа Станіслава Георгіеўна пра атмасферу дыктоўкі.

Самі ж сябры ТБМ змаглі сабрацца разам 22 лютага. 2020 год, аб’яўлены імі Годам Жылкі, падказаў тэму. Дыктоўка  складзе-на паводле Альгерда Бахарэвіча, які ўзнёс паэта, ураджэнца і га-даванца нясвіжскіх Макашоў, на самы высокі літаратурны алімп. Не абмежаваліся чыста пісаннем, абмяркоўвалі, уносілі прапановы: у траўні ж юбілейная дата.

Фінішныя дарожкі-радкі Дыктоўкі-2020 беглі-пісаліся 24 лютага на курсах “Мова нанова”.

Моўны паўмарафон праз Нясвіжчыну сабраў сёлета больш за паўтысячу сяброў роднага сло-ва. Марафоны і супермарафоны патрабуюць цвёрдага патрыяты-зму і нацыянальнай загартава-насці.

Наталля Плакса, Нясвіж.

 

«Я — сын зямлі»

Так называлася літаратур-на-музычная вечарына, прысве-чаная 85-годдзю з дня нараджэння народнага паэта Беларусі Рыгора Барадуліна. Адбылася імпрэза 24 лютага ў Віцебскай абласной біб-ліятэцы, якраз у дзень народзінаў паэта.

Вечарыну распачала Лары-са Рагачова — загадчык аддзела краязнаўчай літаратуры і біблія-графіі, якая распавяла пра цікавыя факты з біяграфіі Рыгора Бараду-ліна, а затым прапанавала прысут-ным паглядзець відэаролік пра на-роднага паэта. Успамінамі пра жыццёвыя і творчыя адносіны са славутым паэтам і земляком падзя-ліліся віцебскія пісьменнікі Сяргей Рублеўскі і Людміла Сіманёнак. Таксама  празаік Сяргей Рублеўскі адзначыў, што народны паэт быў вельмі сціплым чалавекам і яшчэ паказаў свае фотаздымкі з Ры-горам Іванавічам.

У мерапрыемстве бралі ўдзел Ірына Вацлаваўна Саматой — былая выкладчыцца ВДУ — і Людміла Нікіціна — дырэктар музея «Гісторыя Заронаўскага краю». Яны падзяліліся ўспамінамі пра тое, як творчасць Рыгора Бараду-ліна паўплывала на іх светабачанне і ўспрыманне літаратуры. Ірына Вацлаваўна яшчэ распавяла пра сваю вучобу ў БДУ, падчас якой была знаёмая з дачкой паэта Іло-най Барадулінай, а пасля распавя-ла пра  цікавыя сустрэчы з Рыго-рам Іванавічам у ВДУ імя Машэ-рава, якія ладзіліся на філалагіч-ным факультэце.

Пад гітару прагучалі песні, напісаныя на вядомыя вершы Ры-гора Барадуліна, у тым ліку і ду-хоўнай тэматыкі, у выкананні вы-кладчыкаў дзіцячай школы маста-цтваў Міхаіла Рубіна і Аляксандра Славяна. У зале была арганізава-ная выстава твораў Рыгора Бара-дуліна з фондаў галоўнага кніга-сховішча вобласці.

Кожны з прысутных, бадай, добра ўсведамляў, што народны паэт быў вельмі адчувальны да бе-ларускага трапнага слова, якое прысутнічае ў кожным ягоным вершы. Рыгора Іванавіч — гэта ча-лавек легенда, якога вельмі цяжка паўтарыць. Няхай яго няма ўжо з намі, але напісаныя ім вершы, поўныя пяшчоты, закаханасці, веры ў людзей, поўныя любові да сваёй матулі і малой радзімы -Вушаччыны, будуць жыць з намі вечна.

Наталля Ермакова,

сябра ТБМ,  студэнтка 3 курса ВДУ імя Машэрава.

 

Дэкада роднай мовы ў лідскіх школах

З 13 па 23 лютага на Лідчыне ішла Дэкада род-най мовы. Прымеркава-ная да Міжнароднага дня роднай мовы 21 лютага, яна была напоўнена масай самых розных мерапрыем-стваў, ключавым з якіх бы-ла 13-я Агульнанацыяналь-ная дыктоўка.

Як і летась, асноў-най ударнай сілай дыктоўкі сталі лідскія школьнікі. Ды-ктоўку пісалі ўсе 34 устано-вы агульнай сярэдняй аду-кацыі Лідскага раёна.

Сёлета ў лідскіх школах пісалі дзве дыктоўкі: вучні пісалі лідскую дыктоўку, прапанаваную Лідскім райвыканкамам, а настаўнікі, бацькі і іншыя прадстаўнікі гра-мадскасці пісалі гарадзенскую дыктоўку, прапанаванрую Гарадзенскім абласным упраўленнем адукацыі. Абедзве дыктоўкі былі прымеркаваны да 75-годдзя перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вай-не.

Дыктоўку пісалі 7926 вучняў, што некалькі менш, чым летась. З-за гэтага памяняліся лідары сярод школ:

СШ № 12 — 723 чал.

СШ № 15 — 663 чал.

СШ № 1 — 561 чал.

СШ № 8 — 522 чал.

СШ № 9 — 499 чал.

СШ № 6 — 457 чал…

Бярозаўская СШ № 3 — 342 чал. і г.д. на памяншэнне.

Сярод сельскіх школ:

Першамайская СШ — 145 чал.

Дзітвянская СШ — 115 чал.

Ёдкаўская СШ — 105 чал. і г.д.

 

Гарадзенскую дыкто-ўку пісалі:

настаўнікі — 425 чал.

бацькі — 180 чал.

іншыя прадстаўнікі грамадскасці — 47 чал.

Разам — 652 чалавекі.

Усяго ўдзельнікаў 13-й Агульнанацыянальнай дык-тоўкі ў лідскіх школах — 8578 чалавек.

Безумоўным станоў-чым момантам сёлетняй дык-тоўкі стаў масавы ўдзел у ёй настаўнікаў, тэхнічных работ-нікаў школ і бацькоў.

Яраслаў Грынкевіч.

Здымкі ўзяты з сайтаў Гімназіі № 1 і Ліцэя № 1 г. Ліды.

 

Дзень роднай мовы ва ўстановах дашкольнага выхавання Лідскага раёна

Міжнародны дзень роднай мовы традыцыйна адзначаецца ва ўсіх установах дашкольнага выхавання Лідскага раёна. Сёлета ўрачыстыя мерапрыемствы прайшлі ва ўсіх 50 дзіцячых садках (з улікам і тых, якія ўваходзяць у школьныя комплексы).

Палічыць удзельнікаў тут вельмі праблематычна, але гэта недзе 1500 — 2000 чалавек.

Па здымках, узятых з сайта д/с № 24, відно, што дашкольныя ўстановы Лідчыны рыхтуюцца да Дня роднай мовы грунтоўна, нават нацыянальныя строі маюць.

Наш кар.

 

Дзень роднай мовы ў Лідскім політэхнічным ліцэі

У рамках акцыі «Бе-ларусь помніць» 20 лютага 2020 года ў Лідскім політэх-нічным ліцэі праведзена Га-радзенская абласная дык-тоўка па тэксце, прысвеча-ным 75-годдзю Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне.

75 навучэнцаў удзе-льнічалі ў напісанні дыктоў-кі. Абсалютны пераможца — Бранцэвіч Аляксандр, гр. 376. Хочацца адзначыць ды-ктоўкі Сыманюка Максіма, гр. 375; Мікуця Дзяніса, гр. 376; Куліковай Аляксандры, гр. 377; Волахава Ільі, гр. 372; Пыпеця Віталія, гр. 373.

Пасля дыктоўкі ад-былася сустрэча з намесні-кам старшыні Лідскай га-радской арганізацыі ТБМ бардам С. Чарняком «А мо-ва гучыць…».

Наш кар.

 

Да Дня роднай мовы

У Лідскім каледжы ГрДУ імя Янкі Купалы доб-рай традыцыяй стала свят-каванне Дня роднай мовы. Сёлета да гэтай даты быў падрыхтаваны шэраг мера-прыемстваў.

21 лютага пачаўся яскрава — відэапрэзента-цыяй і фотавернісажам, ар-ганізаваным у педагагічным корпусе каледжа. Шмат ці-каўных сабрала гульня ся-род першых курсаў гумані-тарнага аддзялення «Разма-ўляем па-беларуску». Бага-та ўражанняў пакінула экс-курсія навучэнцаў у Цэнтр рамёстваў і традыцыйнай культуры, дзе яны змаглі дакрануцца да скарбаў на-роднай творчасці і стаць удзельнікам майстра-класа па ткацтве. А вось бадай са-май масавай і папулярнай па традыцыі стала акцыя «Гавары са мной па-бела-руску» і ўсеагульная дык-тоўка, прысвечаная 75-год-дзю Вялікай Перамогі, якую пісалі 233 навучэнцы кале-джа 1- 4 курсаў усіх спецыя-льнасцей.

Сёлета свой 80-гадо-вы юбілей адзначае Гара-дзенскі дзяржаўны ўніверсі-тэт імя Янкі Купалы. З наго-ды слаўнай даты навучэн-цы і выкладчыкі прынялі ўдзел у акцыі «Знайдзі сябе з намі»: 25 чалавек пісалі  дыктоўку «Пад зоркай Ку-палы».

Дзень роднай мовы праходзіць у каледжы ўжо не першы год і нязменна ахоп-лівае нямала цікаўных  і неа-быякавых да роднага слова навучэнцаў і выкладчыкаў. Далучэнне да роднага сло-ва, літаратуры, культуры га-рантавана стварае святочны настрой і пакідае шмат пры-емных уражанняў, а самае галоўнае — папулярызуе на-ша роднае слова.

Падрыхтавала Яхантава Аліна,

навучэнка 4 курса Лідскага каледжа.

 

Дыктоўка ў Лідскім музкаледжы

 

Сёлета да Агульнанацыяальнай дыктоўкі далучыўся Лідскі музычны каледж. Пісалі 104 чалавекі.

Лідскі музычны каледж таксама прыняў самы актыўны ўдзел у падрыхтоўцы і правядзенні канцэрту да Дня роднай мовы ў Лідскім палацы культуры.

Наш кар.

 

Дыктоўка ў Лідскім меліярацыйным

ліцэі

13-я Агульнанацыянальная дыктоўка прайшла ў Лідскім дзяржаўным прафе-сійным ліцэі меліярацыйнага будаўніцтва.

Пісалі дыктоўку 24 чалавекі спецы-яльнасці “Грамадскае харчаванне”. Чытала выкладчыца беларускай мовы і літаратуры Вольга Мар’янаўна Вашкевіч.

Па выніках дыктоўкі:

10 балаў — 1 чалавек;

9 балаў — 1;

8 балаў — 3;

7 балаў  — 2;

6 балаў — 6.

Трэба думаць, што закончыўшы ліцэй, гэтыя маладыя спецыялісты, якія так паспяхова пішуць дыктоўкі, не будуць упа-даць у ступар, калі ў іх папросяць рамон-кавую гарбату ці якую іншую звыклую беларускую страву.

Наш кар.

 

Дзень роднай мовы ў Нёманскім ДПЛ

21 лютага ўвесь свет ад-значае Міжнародны дзень род-най мовы. У Нёманскім дзяр-жаўным прафесійным ліцэі г. Бярозаўкі Лідскага раёна так-сама адзначылі гэтае свята.

Беларусам многія наро-ды могуць пайздросціць: у спад-чыну нам засталася па-сапраў-днаму ўнікальная мова. Таму мы не маглі застацца ўбаку і пра-вялі мерапрыемства «Гучы, на-ша родная мова, часцей». Удзел у мерапрыемстве прынялі ўсе навучэнцы ліцэя.

У ходзе мерапрыемства:

— была выпушчана насценгазета «Родная мова»;

— складалі вершы, прысвечаныя роднай мове;

— пісалі сачыненні — разважанні «Што нам неабходна зрабіць, каб мова гучала часцей».

Наш кар.

 

120 першасных суполак БРСМ Лідскага раёна прынялі ўдзел у 13-й Агульнанацыянальнай дыктоўцы

Абсалютная большасць кіраўнікоў першасных суполак БРСМ Лідскага раёна далажыла аб правядзенні або ўдзеле ў 13-й Агульнанацыянальнай дыктоўцы. У навучальных установах суполкі БРСМ пісалі дыктоўкі ў агульнай плыні, а вось на прадпрыемствах арганізоўвалі мерапрыемства самастойна.

Сёлета мы маем абсалютна іншую пастаноўку справы. Калі пазалетась і летась у Лідзе дыктоўкі пісалі па 2-3 суполкі БРСМ, то зараз 120. І гэта вялікая падтрымка для справы беларускай мовы.

Наш кар.

 

Агульныя вынікі

13-й Агульнанацыянальнай дыктоўкі і

Дня роднай мовы на Лідчыне

У пяты раз Лідчына масава пісала Агульнанацыянальную дыктоўку. Сёлета яна складалася як бы з чатырох частак:

— дыктоўка Гарадзенскага аблвы-канкама;

— дыктоўка Лідскага райвыканкама;

— дыктоўка Гарадзенскага ўнівер-сітэта імя Я. Купалы;

— дыктоўка ТБМ.

Але ўсё гэта — тое самае.

Лідскія школы далі 8578 удзельнікаў дыктоўкі.

Два лідскія каледжы далі 362 удзе-льнікі.

Два прафесійныя ліцэі далі 99 чала-век.

Клубы — 22 чалавекі.

Бібліятэкі — 70 чалавек.

Музей — 6 чалавек.

“Мова нанова” — 15 чалавек.

Бярозаўскае ТБМ — 8 чалавек.

Разам атрымалася 9160 чалавек.

Сюды трэба дадаць удзельнікаў дык-товак з прадпрыемстваў. Такім чынам можам гаварыць недзе пра 9200 удзельнікаў 13-й Агульнанацыянальнай дыктоўкі на Лідчыне. У прынцыпе Лідчына захавала пазіцыі.

Што тычыцца Дня роднай мовы на-огул, то тут таксама пазіцыі не страчаны. Свята адзначалася ў 50 дзіцячых садках, быў канцэрт у Палацы культуры, быў квэст, прайшлі мерапрыемствы ў Бярозаўцы і на вёсках.

Сёлета 21 лютага Ліда акрамя ўсяго ўрачыста прыняла тытул культурнай сталі-цы Беларусі.

Сёлета пад Дзень роднай мовы ўра-чыста быў абвешчаны 4-ты конкурс “Даро-слыя дзецям” імя Веры Навіцкай.

Дзень роднай мовы прайшоў. Для многіх ён адразу забыўся, але для сяброў ТБМ павінен быць у памяці, бо гэты дзень ёсць індыкатар, што нічога не страчана, што мы ўсё адродзім і вернем.

Станіслаў Суднік.

 

З падзей 2019 года

Склаў Сымон Барыс

(Працяг. Пачатак у папярэдніх нумарах.)

 

27 верасня. У Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі адбылася прэ-зентацыя факсімільнага выдання Бе-расцейскай Бібліі, якая была на-друкавана ў 1563 г.

27 — 29 верасня. Восьмы Між-народны Кангрэс даследчыкаў Бе-ларусі адбыўся ў Вільні. Ён доўжыўся 3 дні. На яго сабралася каля 520 на-вукоўцаў. Урачыстае адкрыццё і пле-нарнае пасяджэнне адбылося ў кас-цёле Святой Кацярыны.

30 верасня. 137 770 беларусаў аформілі карту паляка і яшчэ 1,5 тысячы заявак зараз знаходзяцца на разглядзе, паведамілі з МЗС Польш-чы. Беларусы атрымоўваюць карту паляка часцей, чым жыхары іншых краін, а на другім месцы за імі ўкра-інцы.

Верасень. 150 тарпанаў за-везлі ў мінулым месяцы ў Налібоцкі заказнік з Нідэрландаў. Яны да канца кастрычніка на каранціне, а пасля іх выпусцяць на волю. Тут ужо нара-дзілася адно жарабё. Тарпанаў нам падарылі ахоўнікі прыроды Нідэрлан-даў. Так што нам яны дасталіся бяс-платна. У Беларусі дзікія коні зніклі 400 гадоў таму. А ў 1409 г. вялікі князь Вітаўт вылаўліваў іх тут перад Грунвальдскай бітвай.

Верасень. Выйшла з друку Энцыклапедыя Берасця, прысвеча-ная 1000-годдзю горада.

 

1 кастрычніка.  У Ерэване (Арменія) адбылося пасяджэнне Вышэйшага Еўразійскага савета, у якім удзельнічалі прэзідэнты ЕАЭС.

3-4 кастрычніка. У Жыто-міры (Украіна) адбыўся ІІ Форум рэгіёнаў Беларусі і Украіны. На другі дзень адбылася сустрэча прэзідэнтаў Беларусі і Украіны Аляксандра Лука-шэнкі і Уладзіміра  Зяленскага.

4 кастрычніка. У Беларусі пачаўся перапіс насельніцтва.

4 кастрычніка. У Менску  праходзіў II міжнародны кангрэс «Навука, харчаванне і здороўе», на які сабраліся вядучыя вучоныя, ме-дыкі і прадстаўнікі міністэрстваў перапра-цоўчай прамысловасці. Яны абмер-кавалі вынікі даследаванняў у галіне праблем харчавання і здароўя чала-века, шляхі павышэння якасці хар-човай прадукцыі.

6 кастрычніка. Партыя  «На-родная Грамада» ў рамках кампаніі па зборы подпісаў за вылучэнне канды-датаў правяла ў Менску, на пл. Сва-бода, каля ратушы, мітынг у абарону незалежнасці Беларусі.

Жыхары Берасця прайшлі маршам па цэнтры горада з патра-баваннем закрыцця завода і адмены смяротнага пакарання.

10 кастрычніка. У нямецкім горадзе  Бокенем былі затрыманы 4 беларусы з Аршанскага раёна, калі яны кралі тэлевізары з аўтафуры. Кіраўніка гэтай зладзейскай шайкі  затрымалі ў Беларусі яшчэ 1 каст-рычніка.

11 кастрычніка. У Ашхаба-дзе праходзіла пасяджэнне Савета кіраўнікоў краін-удзельніц СНД. Удзельнічаў і беларускі Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка.

У сваёй прамове Лукашэнка звярнуў увагу на неабходнасць ума-цавання СНД як самадастатковага і эфектыўнага аб’яднання. Прэзідэнты Азербайджана і Арменіі  крытыкавалі адзін аднаго (гэта ўсё з-за Карабаха).

15 кастрычніка. Пасля ха-лоднага тыдня сёння ў Гародні было 20 градусаў цяпла. На двух вуліцах заквітнелі каштаны, дзьмухаўцы і не-забудкі.

20 кастрычніка. У Драгічы-не тэмпература паветра дасягнула +22,6 градусаў цяпла. Гэта рэкорд для гэтага дня.

21 кастрычніка. Савет Міні-страў Беларусі звольніў старшыню канцэрна «Белдзяржхарчпрам» Аляксандра Забэлу, а 22 кастрычні-ка — гендырэктара ААТ «Мінск Кры-шталь» — кіраўнічая кампанія хол-дынга «Мінск Крышталь Груп» Ста-ніслава Ёдзіса. Як стала вядома, за хабарніцтва ў гэтых арганізацыях.

21 кастрычніка. Пры рэ-стаўрацыі манумента Плошча Пе-рамогі ў абеліску знайшлі бутэльку з-пад шампанскага, а ў ёй — пасланне да нашчадкаў ад будаўнічай брыгады 13 чалавек са спісам прозвішчаў. За-клалі бутэльку пад пліту пад цэмент 5 лістапада 1987 года. Напісалі на паперы:  «Здесь надрывала свои спины ударная бригада Емельянова строй-треста… Работали мы три с половиной месяца по 13 рублей за смену». Да запіскі яшчэ прыклалі дзве савецкія капейкі. Журналісты адшукалі пару чалавек тых будаўнікоў. З іх жывых засталося толькі 10. Уладзімір Шын-кевіч (цяпер яму 55 гадоў) кажа, што яны тады баставалі цэлы тыдзень і прасілі надбаўку за цяжкую працу, але нічога не дамагліся.

22 кастрычніка. Зварот го-мельскага актывіста ад АГП Ула-дзіміра Непомняшчых, які ідзе кандыдатам у Палату прадстаўнікоў па Гомельскай Цэнтральнай акрузе № 33, знялі з тэлеэфіру канала «Бела-русь 3″, бо ён заклікаў да імпічменту А. Лукашэнку і абмежавання яго аховы да двух чалавек.

 25 кастрычніка. Візіт А. Р.  Лукашэнкі ў сталіцу Казахстана. Прэзідэнт Казахстана Касым-Жамарт Такаеў правёў перамовы з Прэзідэн-там Рэспублікі Беларусь Аляксанд-рам Лукашэнкам. Дамовіліся аб па-стаўках нафты з Казхстана ў Беларусь. Першы прэзідэнт Казахстана Нур-султан Назарбаеў атрымаў кошык з беларускімі прадуктамі і ўручыў Лукашэнку ханскі пояс, кінжал і кнігу казахскага асветніка XIX стагоддзя Абая Кунанбаева «Слова назидания» («Словы настаўлення»).

24 кастрычніка. У в. Ручаёў-ка Лоеўскага раёна ваўчыца пакусала мужчыну (1962 г. нар.). Пацярпелы звярнуўся ў тутэйшую бальніцу. Міліцыянеры з паляўнічымі ваўчыцу забілі.

Ноччу 25 кастрычніка, пры-кладна ў 3:12 на поўдзень ад горада Браслава асколак атмасфернага цела (метэарыт) праляцеў над возерам Дрывяты і пры гэтым інтэнсіўна свя-ціўся.

29 кастрычніка. Увечары ў Курапатах прайшла ноч расстраля-ных паэтаў. Сабралася каля 400 чалавек, каб памянуць 100 расстраля-ных літаратараў ноччу з 29 на 30 кастрычніка 1937 г.

30 кастрычніка. На поўначы Менскай вобл., на Нарачы, раніцай ляжаў першы снег.

4 — 30 кастрычніка. У Бела-русі праводзіўся перапіс насельніц-тва на планшэтах або самастойна ў Інтэрнэт. У апытальным лісце было аж 49 пытанняў.

У верасні тэмпературныя рэкорды адзначаліся 2-га, 3-га, а таксама з 9 — га па 12 — ты дзень, антырэкорды  — 20-га, 21-га, 23-га і 24-га.

У кастрычніку рэкорды цяп-ла абнаўляліся з 13-га па 16-ты, а таксама з 19-га па 27-мы дзень. А ў ноч на 31 кастрычніка ўпершыню ў цяперашнім асенне-зімовым сезоне тэмпература апусцілася да 10 граду-саў марозу. У Бабруйску і Васіле-вічах былі адзначаныя новыя рэкорды холаду — мінус 10,3 і мінус 10 градусаў адпаведна. Паводле інфармацыі Бел-гідрамета, сярэднямесячная тэмпера-тура паветра склала ад + 8 да + 11 градусаў, што ў асноўным на 2-3 гра-дусы вышэй за кліматычную норму. Такі цёплы кастрычнік — другі раз за апошнія 75 гадоў.

 

1 — 8 лістапада. Праводзіўся XXVI Менскі міжнародны кінафес-тываль «Лiстапад». За тыдзень гле-дачы паглядзелі 154 кінакарціны з 50 краін. Гран-пры «Золата Лiстапада» ўручылі ўкраінскаму режысёру Ва-лянціну Васяновічу за фільм «Атлан-тыда».

2 лістапада. На сцэне Менск-Арэна выступала спявачка Ала Пу-гачова. З вялікім сольным канцэртам пасля амаль 10-гадовага перапынку Пугачова вяртаецца ў беларускую сталіцу. На яе менскае выступленне самы дарагі квіток каштаваў 304 ру-блі, самы даступны —  64 рублі. Калі параўнаць мінімальны кошт квітка на менскі канцэрт і максімальны — на маскоўскі, рэальна атрымліваем роз-ніцу ў 100 разоў. На канцэрце было каля 10 тыс. чалавек.  Кіраўнік Адміні-страцыі Н.І. Качанава ад імя А.Р. Лу-кашэнкі ўручыла Пугачовай кветкі і цукеркі.

3 лістапада. КХП-БНФ арга-нізавала шэсце і мітынг у Курапатах. На гэты раз удзельнічалі толькі каля 250 чалавек. Тыя гады было болей моладзі і пенсіянераў.

 4 лістапада. У Менску слу-пок тэрмометра паказваў +15,2 °C. Тым самым пабіты былы рэкорд гэта-га дня, устаноўлены ў 1996 г. Тады ў беларускай сталіцы было +13,8 °C.

1 — 10 лістапада. Прэзідэнт А Лукашэнка знаходзіўся з афіцыйным візітам у Аб’яднаных Арабскіх Эмі-ратах.

4 лістапада ў Беларусі так-сама быў пабіты рэкорд дня за ўвесь перыяд метэаназіранняў. У Жытка-вічах паветра прагрэлася да +18,5 градуса цяпла. Ранейшы максімум складаў 17,8 градуса (4 лістапада 1968 года ў Берасці). Абнавіліся экстрэмум дня на 36 метэастанцыях ва ўсіх аб-ласцях. Самым старым быў рэкорд, зафіксаваны ў 1899 годзе ў Мар’інай Горцы, + 14,6 градуса (цяпер +16,7).

5 лістапада адзначаны новыя максімумы дня на 10 метэастанцыях на тэрыторыі Віцебскай, Менскай, Магілёўскай і Гомельскай абласцей, у тым ліку на самай паўночнай («Езя-рышча») і самай паўднёвай («Брагін») станцыях.

5 лістапада. Сёння А. Лука-шэнка з сынамі былі на сустрэчы з шэйхам аль-Махтумам, кіраўніком эмірата Дубай і прэм’ерам ААЭ.

6 лістапада. Нарвежская ка-раблебуданічая компанія Ulstein па-будавала марскі карабель, які не  ўгойдвае падчас шторму і плаўна ідзе.

6 лістапада.  Перспектывы двухбаковых адносін абмеркавалі ў час сустрэчы А. Лукашэнка і спад-чынны прынц Абу-Дабі, намеснік Вя-рхоўнага галоўнамандуючага Узбро-енымі сіламі ААЭ. 

6 лістапада ў Слоніме ўрачы-ста адкрылі помнік дзяржаўнаму дзе-ячу ВКЛ і Рэчы Паспалітай Міхалу Казіміру Агінскаму. На свае сродкі яго вырабіла мясцовая прыватная фірма «Гранві» Уладзіміра Вількіц-кага, а ініцыятарам было грамадскае аб’яднанне «Слонімканалагінскага». У імпрэзе прыняло ўдзел кіраўніцтва горада.

8 лістапада. У Рэчыцы пра-водзіўся фестываль «Дажынкі» Гоме-льскай вобласці.

8 лістапада. Сустрэча сва-бодных людзей з кандыдатам у дэпутаты Аленай Талстой на плошчы Свабоды ў Менску.

9 лістапада. У Глушы Баб-руйскага раёна ўстаноўлены першы помнік Алесю Адамовічу. Помнік каштаваў 13 тысяч рублёў, якія былі сабраныя па ініцыятыве жыхара Ба-бруйска Андрэя Архіпенкі. Яго аўта-ры — скульптары Генік Лойка і Яўген Білей.

У Доме культуры Глушы будзе створаны музейная экспазіцыя прысвечаная пісьменніку Алесю Адамовічу.

9 лістапада ўрачыста адзна-чылі 30 гадоў з часу, калі адбылося першае пасля доўгага перапынку набажэнства з удзелам грэка-каталі-цкай моладзі. Тады да мясцовага свя-тара, светлай памяці Яна Матусевіча прыехала інтэлігенцыя з Менска. Быў пакладзены пачатак адраджэнню ўнія-цкай канфесіі ў Беларусі. Урачыстую Імшу вёў візітатар грэка-католікаў Сяргей Гаек. Былі прадстаўнікі з Га-родні, Маладзечна, Менска і Івацэ-вічаў.

9 лістапада. У Пінску павет-ра прагрэлася да  +16,5 градусаў.

10 лістапада захоўваецца цёплае надвор’е. У Менску  + 11-13 градусаў. Рэкорд дня для сталіцы — +13,5, зафіксаваны 92 гады таму.

11 — 13 лістапада. Афіцыйны візіт А. Лукашэнкі ў Аўстрыю.

13 лістапада. У Пінску па-ветра прагрэлася да 16,5 градуса вышэй за нуль, што на 1 градус больш ранейшага максімуму, зафіксаванага ў 1996 годзе ў Берасці. У самім Пінску папярэдні экстрэмум дня складаў +14,6 градуса (у 2010 годзе).

Абнавіліся максімумы на ўсіх метэастанцыях Менскай вобласці, на большасці — Берасцейскай, Віцебскай, Гарадзенскай і Магілёўскай, амаль на палове станцый Гомельскай вобласці.

У сталіцы пабіты рэкорд дня 50-гадовы даўнасці: +13,2 градуса супраць +11,1. Сярод абласных цэнтраў новы максімум зафіксаваны ў Магілёве — +11,3 супраць +10,2 у 1977 годзе.

Самыя старыя загінулыя рэ-корды датаваныя 1950 годам — у Слуцку (+14,4 супраць +12 граду-саў) і Жыткавічах (+15,5 супраць +14,1).

13 лістапада стала пятым днём гэтага месяца з рэкордамі цяпла. 10 лістапада абнавіліся максімумы дня на дзесяці паўночных метэастанцыях краіны: у Віцебскай, Менскай і Га-радзенскай абласцях. Усе ранейшыя рэкорды ставіліся да 2010 года. 4 і 9 лістапада зафіксаваны тэмпературны рэкорд дня за ўвесь перыяд метэа-назіранняў. 5 лістапада адзначаны новыя максімумы дня на дзесяці метэастанцыях на тэрыторыі Віцеб-скай, Менскай, Магілёўскай і Гомель-скай абласцей.

13 лістапада. Міністэрства абароны Беларусі закупіла ў Расіі для беларускай авіяцыі 12 баявых сама-лётаў Су-30 СМ на суму 600 млн. долараў (па 50 млн. за 1 самалёт). Расія згаджалася  паставіць іх у Беларусь бясплатна, калі б яна у Беларусі раз-мясціла сваю авіябазу.

(Працяг у наст. нумары.)

 

I Рэспубліканскі краязнаўчы форум Беларусі

ПРЭС-РЭЛІЗ

12 сакавіка а 11-й гадзіне ў Нацы-янальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь адкрываецца I Рэспубліканскі краязнаўчы форум Беларусі ў рамках Года малой радзімы.

А 10-й гадзіне адбудзецца прэс-канферэнцыя з удзелам арганізатараў форуму.

 

Арганізатарамі форуму з’яўляюцца Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь, Беларускі фонд культуры пры падтрымцы Міністэрства культуры Рэс-публікі Беларусь і Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь. Партнёры форуму — Нацыянальная бібліятэка Беларусі, Саюз пісьменнікаў Беларусі і Выдавецкі дом «Звязда».

У форуме прымуць удзел каля 230 чалавек: краязнаўцы, супрацоўнікі ўстаноў культуры, адукацыі, навукі і інфармацыі, студэнты вышэйшых навучальных устаноў, навучэнцы ўстаноў агульнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, наведвальнікі ўста-ноў дадатковай адукацыі, прадстаўнікі гра-мадскіх арганізацый і інш.

Задачы форуму: вывучэнне стану спраў у галіне краязнаўства; папуляры-зацыя гістарычна-культурнай і прыроднай спадчыны беларускіх гарадоў і вёсак; пашырэнне ведаў аб краязнаўчых праектах Беларусі; стварэнне ўмоў для дыялогу па-між краязнаўцамі; пашырэнне магчымас-цяў творчай самарэалізацыі асобы і садзей-нічанне яе прафесійнаму станаўленню; далучэнне моладзі да матэрыяльнай і ду-хоўнай спадчыны Беларусі; грамадзянскае і патрыятычнае выхаванне дзяцей і моладзі праз іх далучэнне да даследавання гісторыі, культуры і прыроды роднага краю; садзей-нічанне выхаванню грамадзяніна Беларусі — патрыёта малой радзімы, дасведчанай асо-бы, што любіць і шануе свой край, яго традыцыі, помнікі гісторыі, культуры і пры-роды; патрыятычнае выхаванне моладзі, развіццё ў іх грамадзянскіх якасцяў, пачуцця нацыянальнай самасвядомасці, гонару да нацыянальнага багацця мінулага і сучасна-сці Беларусі; фарміраванне актыўнай, са-мастойнай, высокаадукаванай, творчай асобы; трансляцыя дасягненняў і вопыту паміж краязнаўцамі.

У межах форуму будуць падведзены вынікі конкурсу на лепшае краязнаўчае выданне за 2017 — 2019 гг., у якім удзель-нічаюць больш за 200 кніг, праведзена прэ-зентацыі найбольш цікавых краязнаўчых праектаў і выстава гісторыка-краязнаўчай літаратуры з фондаў Нацыянальнай біблія-тэкі Беларусі і выданняў краязнаўцаў.

Кантактная асоба:

загадчык навукова-метадычнага аддзела Нацыянальнага гістарычнага музея Рэспублікі Беларусь Юшкевіч Юлія Валер’еўна (+375 17 328-63-72).

 

«Высь нацыі — МОВА»

Да Свята роднай мовы наш зямляк, Сяргей Сцяпанавіч Панізнік,  даслаў мне такія словы, якія прагучалі падчас раённага конкурсу чытальнікаў:

А «Тыдню Роднай Мовы»

кліч «- На дабрыдзень!» — ловы:

салдаціку, міністру,

таксісту, журналісту

і ўсім, хто зняў аковы,

чаўпню паклаў у сховы,—

р а д н ю с е н ь к і м і  быць

і нам, як альпіністам,

Высь Нацыі любіць !

 

Трэці год запар на Верхнядзвіншчыне Дзень роднай мовы праходзіць так шырока. Раённай арганізацыі «Тварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны» давялося шмат пашчы-раваць, каб гэты дзень  прайшоў годна і заўва-жна. І, канешне, свята не абышлося без чарговай дапамогі з боку абласнога грамадскага аб’яд-нання «Самакіраванне і грамадства» на чале з Хрыстафорам Жаляпавым, арганізацыі, з якой мы зладзілі не адну творчую сустрэчу з вядо-мымі людзьмі на Верхнядзвіншчыне.

Варта сказаць крыху пра гісторыю таго, як свята стала так адзначацца на Верхнядзвін-шчыне. Першае мерапрыемства, а гэта конкурс чытальнікаў, прайшоў у СШ № 2 г. Верхня-дзвінска ў 2018 годзе, і тады нам, актывістам ТБМ-эмаўцам, вялікую дапамогу аказала наме-снік дырэктара школы па выхаваўчай працы Алена Мікалаеўна Слямнёва, якая і ў гэтым годзе не засталася ўбаку: у школе прайшла су-стрэча вучняў і настаўнікаў з пісьменніцай Іры-най Жарнасек, а Алена Мікалаеўна ўвайшла ў склад журы раённага конкурсу чытальнікаў, у  якім  ў гэтым годзе ўдзельнічалі ўсе школы раёна.

З мінулага года свята роднай мовы было ўключана ў план мерапрыемстваў аддзела адукацыі Верхнядзвінскага райвыканкама: першы крок быў зроблены ў 2018 годзе ў СШ № 2, а затым, па прапанове Таварыства белару-скай мовы, да  святкавання Дня роднай мовы ў 2019 годзе  далучыўся Цэнтр дзяцей і моладзі, і  на гэтым свяце гучалі ўжо не толькі вершы беларускіх паэтаў, але і песні беларускіх  кампа-зітараў. Госцем  свята быў знакаміты ў нашай вобласці краязнавец з Мёраў Вітаўт Антонавіч Ермалёнак, які прэзентаваў падчас сустрэчы і свае дзве новыя кнігі. Менавіта тады, у 2019 годзе, і было прынята рашэнне аб ўключэнні святкавання Дня роднай мовы ў план раённых мерапрыемстваў аддзела адукацыі. Гэтым годам Цэнтрам дзяцей і моладзі было распрацавана адмысловае Палажэнне, на падставе якога конкурс праходзіў у трох групах: малодшай — 1-4 клас, сярэдняй — 5-8клас, і ў старэйшай уз-роставай катэгорыі ўдзел прымалі вучні 9-10 класаў. Трыццаць два ўдзельнікі конкурсу ў гэты дзень чыталі  вершы А. Вярцінскага, Н. Гілевіча, П. Панчанкі, П. Броўкі, Г. Бураўкіна, Я. Янішчыц, А. Куляшова і іншых беларускіх паэтаў. Літаральна напачатку конкурсу да арганізатараў падыйшла дзяўчынка з СШ № 2 Таццяна Лаўрыновіч і папрасіла, каб яе таксама ўключылі ў праграму. А яшчэ яна адкрывала свята выкананнем песні пра Беларусь.

У складзе незалежнага журы — Ірына Жарнасек, якая для ўзнагароджання пера-можцаў прывезла свае кнігі, экс-суддзя нашага  раёна Вячаслаў Якімаў, які выдаў дзве кнігі пра гісторыю свайго краю, краязнавец і паэт Антон Бубала, намеснік дырэктара СШ № 2 Алена Слямнёва, мастак Валеры Шчасны, дырэктар раённай бібліятэкі Люд міла Куўшынава.

Як прызнаўся, падводзячы вынікі кон-курсу, Антон Бубала, якому ад імя жу ры было дадзена права агучыць імёны пераможцаў, жарсці сярод сябраў журы былі вострыя. Са-праўды, было відаць, што і дзеці, і настаўнікі, якія выкладаюць родную мову, старанна падрыхтаваліся да мерапрыемства: дзеці падрыхтаавалі да конкурсу творы вядомых беларускіх паэтаў, адпаведныя строі чыталь-нікаў, паўнюткая зала і шчырыя апладысменты заахвочвалі канкурсантаў.

Арганізатары паклапаціліся і аб ўзна-гародах не толькі пераможцаў, але і заахвоч-вання ўсіх удзельнікаў Свята роднай мовы. Пераможцы ў першай узроставай, малодшай групе атрымалі мяккія цацкі, кнігі П. Севя-рынца, У. Папковіча, І. Жарнасек і дыпломы, пра якія хочацца сказаць асобна: дыпломы ўяўлялі сабой разгорнутую кнігу з партрэтамі Н. Гілевіча, Я. Янішчыц і Н. Арсенневай з іх вершамі пра родную мову. Іх атрымалі ўсе ўдзельнікі конкурсу. Другая ўзроставая група ў падарунак атрымала кнігі Ірыны Жарнасек, а больш старэйшыя  вучні — кнігі Франца Сіўко, якія ён перадаў спецыяльна  для Свята роднай мовы.

У лік пераможцаў у старэйшай узрос-тавай групе — Масальскі Ягор з Верхнядзві-нскай гімназіі, Родзік Насця з Шайцераўскай школы і Казак Вераніка з Бігосаўскай СШ.

У сярэдняй узроставай групе першыя тры месцы журы аддало Макеенка Ксеніі з Верхнядзінскай гімназіі, Маслоўскаму Дзянісу з Прыдзвінска-Бароўскай СШ і Літвінавай Вікторыі з Асвейскай СШ.

Сярод самых маленькіх удзельнікаў пераможцамі прызнаны Янкоўская Ірына з Сар’янскай школы, Шалонька Дзмітры з СШ № 2 і Рубін Дзіяна з Боркавіцкай школы.

Напрыканцы усіх чакалі салодкія па-частункі і фотасесіі з настаўнікамі і пераможцамі конкурсу.

У гэты раз мы, як арганізатары, пад-рыхтавалі спецыяльныя запрашэнні на Свята роднай мовы. Але засмуціла тое,  што калі ўжо нават абласныя кіраўнікі ў Віцебску пісалі беларускамоўную дыктоўку, мясцовае нача-льства было занята сваімі справамі і не прыйшло на свята.

Узгадаем словы Яўгеніі Янішчыц:

Сто разоў шукай другой красы,

А тым больш

                 што свет даўно не вузкі!

Ды калі ты не бязродны сын —

Гавары са мной па-беларуску!

Валянціна Болбат,

ТБМ, Верхнядзвінск.

 

 

 

13-я Агульнанацыянальная дыктоўка ў філіялах ДУК «Лідская раённая бібліятэка імя Я. Купалы»

Чацвер, Сакавік 12, 2020 0

Шэраг мерапрыемстваў прайшлі ў філіялах ДУК «Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы», прымеркаваных да Міжнароднага дня роднай мовы. Акрамя такіх звыклых форм, як літаратурныя вечары, гадзіны роднай мовы, гасцёўні, віктарыны, урокі беларусазнаўства традыцыйным стала правядзенне Агульнанацыянальнай дыктоўкі, якая сёлета прысвечана 75-годдзю Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. Гэтае мерапрыемства праводзіцца з мэтай папулярызацыі беларускай мовы, шырокага святкавання Міжнароднага дня роднай мовы.

15 лютага 13-ю Агульнанацыянальную дыктоўку пісалі ў філіяле «Мінойтаўская сельская бібліятэка». У дыктоўцы прымалі ўдзел жыхары вёскі Мінойты, а таксама старшыня і намеснік старшыні Лідскай гарадской арганізацыі ТБМ Станіслаў Суднік і Сяргей Чарняк. Тэкст чытала настаўніца беларускай мовы і літаратуры ДУА «Мінойтаўская сярэдняя школа» Алена Іосіфаўна Скерсь. Для дыктоўкі быў выбраны тэкст з аповесці А. Карпюка «Данута». Большасць з тых, хто прыйшоў, хоць i запэўнiлi, што вырашылi далучыцца да дыктоўкi выключна са спартыўнага iнтарэсу, але падчас мерапрыемства адчувалася, што хваляванняў i напружання ў зале было нямала. Справіліся з дыктоўкай усе прысутныя — вынікі былі добрымі і выдатнымі.  Пакуль ішла дасканалая праверка дыктовак перад прысутнымі з невялікім канцэртам выступіў бард Сяргей Чарняк.

Минойтовская СБкі

19 лютага падчас гадзіны беларускай мовы «Далучыся да роднай мовы» у філіяле «Дітвянская сельская бібліятэка» прайшла дыктоўка, у якой прымалі ўдзел вучні мясцовай школы розных узростаў. Школьнікам звычна пісаць дыктоўкі, таму ўсе выдатна справіліся з пастаўленай задачай.

Дитвянская СБкі

Здаць своеасаблівы «экзамен» на веданне роднай мовы ў Лідскую раённую бібліятэку імя Янкі Купалы 21 лютага прыйшлі самыя актыўныя і адданыя чытачы. Да ўвагі ўдзельнікаў дыктоўкі быў прадстаўлены ўрывак з рамана «Векапомныя дні» М.Ц. Лынькова «Будзем жывы, будзе і дэпо». Адразу пасля дыктоўкі ўсе ўдзельнікі мелі магчымасць самастойна праверыць свой тэкст і зрабіць асабістыя высновы, наколькі добра яны валодаюць беларускай мовай. Трэба разумець, што гэта сімвалічная дыктоўка, нешта кшталту флэшмоба. Яго галоўная мэта — паказаць, што табе падабаецца беларусская мова. Такім чынам, дэвіз мерапрыемства — «Я ўдзельнічаю, таму што мне падабаецца». І людзі сапраўды атрымалі задавальненне.

Міжнародны дзень роднай мовы быў адзначаны і ў філіяле «Бярозаўская гарадская бібліятэка». 21 лютага сябры аматарскага аб’яднання «Суразмоўніца» прынялі  ўдзел у 13-й Агульнанацыянальнай дыктоўцы, напісаўшы тэкст Васіля Быкава «На Чорных лядах».

Березовская ГБкі

Тым жа днём у філіяле «Лідская гарадская бібліятэка № 6 імя В. Таўлая»  ладзілася літаратурная гасцёўня «Родная мова — матчына мова, ззяе вясёлкай кожнае слова». Прысутным быў прапанаваны для дыктоўкі тэкст А. Карпюка «Данута»,  усе з ахвотай і выдатна яе напісалі. Падчас мерапрыемства гучалі вершы і песні на роднай мове. Дадаткам бібліятэкар правяла агляд кніг «Адкрываю… нанова беларускае слова».

Лидская ГБ№6кі

21 лютага філіял «Дварышчанская сельская бібліятэка» запрасіў вучняў 5-га класа ДУА «Дварышчанскі вучэбна-педагагічны комплекс дзіцячы сад-сярэдняя школа» адзначыць Міжнародны дзень роднай мовы паэтычнай сустрэчай «І прыгожа льюцца на прасторы словы беларускай мовы». Свае веды вучні прадэманстравалі адгадваючы загадкі, збіраючы прыказкі і напісаўшы дыктоўку, якую прапанавала настаўніца беларускай мовы І.Л. Шостак.

Дворищанская СБкі

Апошнімі  ўдзел у дыктоўцы прынялі чытачы філіяла «Лідская гарадская бібліятэка № 3″, дзе ў рамках гадзіны роднай мовы «І прыгожа льецца  па прасторы  слова беларускай мовы» 22 лютага прайшла дыктоўка. Тут тэкст з аповесці А. Карпюка “Данута” пісалі ў асноўным сябры лідскіх арганізацый ТБМ. Чытала А.Я. Папковіч.

sdr

sdr

Прайшлі мерапрыемствы і ў іншых бібліятэчных філіялах раёна. Да прыкладу:

20 лютага ў рамках дзіцячага клуба «Буслік» філіяла «Лідская гарадская бібліятэка № 2″ прайшла пазнавальная сцяжынка «Чаму знікаюць словы?», прымеркаваная да Міжнароднага дня роднай мовы.

біб2кі

Да Міжнароднага дня роднай мовы 20 лютага прайшла літаратурная вечарына «Роднаму слову прызнанне ў любові» у філіяле «Тарноўская сельская бібліятэка».

тарновакі

21 лютага філіял «Лідская гарадская дзіцячая бібліятэка» запрасіў навучэнцаў 3А класа ДУА «Сярэдняя школа № 8 г.Ліды» на літаратурную палітру «Беларускае роднае слова, ты на крылах бусліных ляціш», прысвечаную Міжнароднаму дню роднай мовы.

бібкі

21 лютага да Міжнароднага дня роднай мовы ў філіяле «Лідская гарадская бібліятэка №1″ адбыўся паэтычны вянок па творах беларускіх паэтаў «У мовы роднай — роднае карэнне», і так па ўсіх філіялах.

біб4кі

Міжнародны дзень роднай мовы — нагода для носьбітаў любой мовы яшчэ раз задумацца аб лёсе той адзінай, якую мы завём роднай, якую чуем упершыню з матчыных вуснаў, на якой размаўлялі нашыя продкі. А дыктоўка дае магчымасць праверыць уласную пісьменнасць, садзейнічае развіццю патрыятызму, павагі да роднай культуры.

Бібліятэкар аддзела

бібліятэчнага маркетынгу

К.С. Сандакова.

Міжнародны дзень роднай мовы ў Бярозаўскім палацы культуры

Чацвер, Сакавік 12, 2020 0

У 1999 годзе рашэннем 30-й сесіі Генеральнай канферэнцыі ЮНЭСКА з мэтай садзейнічання моўнай і культурнай разнастайнасці і шматмоўя ўстаноўлены Міжнародны дзень роднай мовы, які штогод адзначаецца 21 лютага.

З мэтай папулярызацыі і падтрымкі беларускай мовы ў Бярозаўскім гарадскім Доме культуры Лідскага раёна адбылася квэст-гульня «Размаўляем па-беларуску», да Міжнароднага дня роднай мовы. Удзельнікаў чакала падарожжа па станцыях, на якіх прыходзілася выконваць цікавыя і разнастайныя заданні.

троекі

1-ае месца заняла каманда СШ № 3 «Крынічкі».

Сардэчна віншуем нашых пераможцаў.

Наш кар.

НАША СЛОВА № 10 (1473), 4 сакавіка 2020 г.

Чацвер, Сакавік 12, 2020 0

У Гарадзенскім аблвыканкаме напісалі беларускамоўную дыктоўку

У Міжнародны дзень роднай мовы сотні ахвотных у розных установах Гара-дзеншчыны сталі ўдзельнікамі абласнога дыктанта. Да маштабнай беларускамоўнай акцыі далучыліся і студэнты, і педагогі, і супрацоўнікі органаў улады.

У аблвыканкаме сёння было ўсё як некалі ў школе: сапраўдны настаўнік, фір-мовыя бланкі і ніякіх падказак. Тэкст, які прапанавалі ўдзельнікам, быў прысвечаны 75-годдзю Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне і, дарэчы, ён быў дастаткова ня-простым: з-за неўважлівасці можна было лёгка зрабіць памылку, але ж адзнак тут ніхто не ставіў, таму што галоўная мэта не ў гэтым.

— Хо-чацца ўспо-мніць словы Францішка Багушэвіча: «Не пакіда-йце ж мовы нашай беларускай, каб не ўмёрлі», — сказаў старшыня галоў-нага ўпраўлення ідэалагічнай рабо-ты і па справах мо-ладзі Аляксандр Вярсоцкі. — Такія акцыі нам патрэб-ны, каб кожны сваім асабістым прыкладам мог нагадаць аб сэнсе гэтых слоў тым, хто побач, каб прыцягнуць увагу да роднай мовы. Разам з іншымі супрацоўнікамі аблвыканкама мы з вялікім задавальненнем напісалі сённяшнюю дыктоўку. Прыемна, што вельмі многія адклікнуліся на пра-панову.

Напісанне беларускамоўнага дык-танта — гэта, як адзначылі ўдзельнікі акцыі, арыгінальны эксперымент, які абавязкова павінен захавацца добрай традыцыяй.

— Сёння свята, калі мы ўсе павінны ўспомніць пра сваю родную мову, — адзна-чыў старшыня галоўнага ўпраўлення аду-кацыі аблвыканкама Руслан Абрамчык. — Людзі павінны не забываць родную мову, памятаць, адкуль пайшлі іх карані. Аб гэтым нагадвае Міжнародны дзень роднай мовы.

Ганна Радзюк.

Фото: Вадзіма Галоціка.

 dzyannica.by.

Дарагія беларусачкі!

Грамадскае аб’яднанне «Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны» віншуе Вас з самым вясновым святам — Міжнародным жаночым днём!

Спрадвеку жанчыны —  маці, гаспадыні лічыліся захавальніцамі сямейных традыцый. Нездарма беларусы сваю родную мову называюць матчынай, матулінай. Няхай гэтая традыцыя ніколі не перапыняецца! Няхай  і надалей нашы матулі і  бабулі праз песні і калыханкі перадаюць немаўлятам найвялікшы наш скарб — беларускую мову.

Здароўя Вам усім, аптымізму і  непахіснай веры ў тое,  што наша роднае слова прывядзе  беларускі народ да годнага жыцця.

Хай з Вашых вуснаў і вуснаў Вашых блізкіх мілагучнае звонкае беларускае слова разальецца магутнай паводкай па ўсёй нашай краіне.

Сакратарыят ТБМ.

 

Кіраўніцтва ТБМ у Дзень роднай мовы

21 лютага ў Міжнародны дзень роднай мовы стар-шыня ТБМ Алена Анісім, першы на-меснік старшыні Уладзімір Колас, прарэктар па наву-ковай частцы Уні-версітэта імя Ніла Гілевіча Павел Це-рашковіч наведалі Лідзянскую школу ў Чэрвеньскім ра-ёне.

Наш кар.

Сустрэча прадстаўнікоў Віцебскай абласной рады ТБМ з кіраўніцтвам вобласці

У Міжнародны дзень роднай мовы, 21 лютага, у ВДУ імя П. М. Машэрава ад-былася сустрэча сябраў Віцебскай абла-сной рады ТБМ імя Ф. Скарыны з чыноў-нікамі Віцебскага аблвыканкама. Ідэя пра-вядзення круглага стала менавіта ў сценах універсітэта належала дэкану філалагічнага факультэта прафесару С.У. Нікалаенку і была падтрыманая рэктарам прафесарам В.В. Багатыровай. Бадай, ніколі яшчэ не адбывалася дыялогу на такім высокім узро-ўні паміж актывістамі Таварыства і органа-мі дзяржаўнай улады, як у гэты Дзень род-най мовы! Мяркуйце самі. У сустрэчы ўдзельнічалі старшыня Віцебскага аблас-нога Савета дэпутатаў У.У. Цярэнцьеў, на-чальнік Галоўнага ўпраўлення ідэалагічнай работы і па справах моладзі Г.М. Ягораў, начальнік упраўлення культуры П.М. Пад-гурскі і іншыя чыноўнікі высокага рангу. Віцебскую абласную раду ТБМ прадстаў-лялі яе старшыня Ю.М. Бабіч, Ганаровы старшыня І.А. Навумчык і іншыя сябры рады.

За круглым сталом абмяркоўвалася, сярод іншага, пытанне пра адкрыццё ў Ві-цебску беларускамоўных класаў, беларус-камоўных гімназій у гарадах вобласці. На сённяшні дзень у Віцебску няма ніводнага беларускамоўнага класа, а колькасць сель-скіх школ з году ў год змяншаецца.

Закраналіся праблемы супрацоў-ніцтва ТБМ і органаў дзяржаўнай улады ў розных рэгіёнах Віцебшчыны, гаварылася пра неабходнасць пашырэння беларускай мовы на старонках раённых газет, адбываўся нефармальны і шчыры абмен думкамі па шэрагу іншых важных тэмаў.

Пра стан роднага слова ў ВДУ раска-заў дэкан філалагічнага факультэта Сяргей Уладзіміравіч Нікалаенка.  Ён адзначыў, што на факультэце традыцыйна праводзяцца імпрэзы, якія спрыяюць развіццю беларус-кай мовы і культуры. Сяргей Уладзіміравіч выступіў з ідэяй, каб студэнты нашай ВНУ наведалі малую радзіму Васіля Быкава і больш глыбока пазнаёміліся з яго твор-часцю.

Такім чынам, у Дзень роднай мовы ў Віцебску былі абмеркаваны найважней-шыя пытанні, якія датычаць пашырэння сферы выкарыстання беларускай мовы ў рэгіёне. Будзем спадзявацца, што падобны дыялог нашай грамадскай арганізацыі і прадстаўнікоў органаў дзяржаўнай улады стане традыцыйным.

Наталля Ермакова,

сябра ТБМ,

студэнтка 3 курса філалагічнага факультэта ВДУ

імя П. М. Машэрава.

 

Агульнанацыянальная дыктоўка ў Віцебску

У Віцебскай абласной бібліятэцы 22 лютага больш за пяцьдзясят чалавек пісалі дыктоўку, прымеркаваную да Дня роднай мовы. Гэтае традыцыйнае мерапрыемства ла-дзіцца абласной ар-ганізацыяй ТБМ су-месна з бібліятэкай.

Перад пачат-кам адбылася невя-лікая літаратурна-мастацкая імпрэза, да якой упершыню далучыліся выкладчыкі Віцебскага філіяла МІПСА. Яны прачыталі свае любімыя вершы па-беларуску. Так-сама з вершамі выступілі студэнты філа-лагічнага факультэта  ВДУ імя П. М. Ма-шэрава: Анастасія Асташчанка, Марына Сазонава, Лізавета Сямчонак і Наталля Ермакова. Дзяўчаты не толькі прадэман-стравалі высокі ўзровень валодання роднай мовай, але і праявілі сябе як знаўцы бела-рускай паэзіі. Затым у выкананні Арцёма Лонскага — студэнта гэтага ж факультэта — прагучала прыгожая песня. Закончылася літаратурна-мастацкая частка выступамі віцебскіх паэтаў Мар’яна Даргеля і Міхася Мірановіча.

Для дыктоўкі сёлета быў прапа-наваны фрагмент з успамінаў Васіля Быкава «Доўгая дарога дадому». Па традыцыі тэкст чытаў старшыня Віцебскай абласной рады Таварыства беларускай мовы імя Франці-шка Скарыны, кандытат філалагічных на-вук, дацэнт Віцебскага дзяржаўнага ўнівер-сітэта імя Машэрава Юрый Бабіч. Асабліва адзначым, што ў гэтым годзе дыктоўку піса-лі разам з усімі і прадстаўнікі кіраўнічага складу вобласці — начальнік Галоўнага ідэ-алагічнага ўпраўлення і па справах моладзі аблвыканкама Г.М. Ягораў і начальнік упраўлення культуры аблвыканкама П.М. Падгурскі.

Адзнакі ўдзельнікам дыктоўкі ніхто не выстаўляў, бо га-лоўным вынікам была не наяўнасць або ад-стутнасць памылак, а атрыманая асалода ад дакранання да глыбо-кага, сакавітага, мі-лагучнага беларуска-га слова.

Наталля Ермакова,

сябра ТБМ, студэнтка 3 курса філалагічнага факультэта ВДУ імя П.М. Машэрава.

У Валожыне ўшанавалі Міжнародны дзень роднай мовы

У Валожынскай гарадской біблія-тэцы сабраліся, каб ушанаваць Міжнарод-ны дзень роднай мовы і аддаць дань павагі нашым продкам, якія захавалі для нас гэты бясцэнны скарб.

Большасць прысутных склалі людзі паважанага ўзросту, але вельмі актыўныя, якім было цікава даведацца, на колькі гра-матна яны валодаюць пісьмовай беларус-кай мовай. Аматары роднага слова пісалі дыктоўку, якую прачытала настаўніца бела-рускай мовы, старшыня Валожынскай су-полкі ТБМ імя Ф. Скарыны Людвіка Таў-гень. Тэкст быў падабраны з нагоды 75-годдзя Вялікай перамогі — урывак з апавя-дання В. Быкава «Адна ноч».  Перад напі-саннем Людвіка Станіславаўна азнаёміла прысутных з рэальнымі падзеямі, якія і па-служылі для напісання  гэтага твора, з ары-гінальным і захапляльным зместам. (Гэта здарэнне В. Быкаў апісвае ў кнізе ўспамінаў «Доўгая дарога дадому», дзе змешчаны найбольш яркія старонкі біяграфіі пісь-менніка). З цікавасцю была выслухана нека-торая  інфармацыя з біяграфіі В. Быкава ваеннага часу, паведамленне аб стылі, аў-тарскай манеры нашага творцы, прапана-ваны для чытання лепшыя творы  — усё гэта паслужыла ўзнікненню ў слухачоў заці-каўленасці да твораў класіка.

Сябар Валожынскай

суполкі ТБМ

Сяргей Сівы.

На фота: дыктоўка ў Валожыне.

 

Сэрцам роднага слова крануся

Важнай падзеяй гэтых дзён з’явілася пасяджэнне народнага літаратурна-мас-тацкага аб’яднання «Рунь» пры Валожын-скім ЦНТ.

Былі запрошаны з Валожынскай СШ № 1 вучні 4 кл. з класным кіраўніком Т. Л. Каланцэр, якія пры «Руні» складаюць дзі-цячы літаратурны клуб «Летуценнік».  Су-стрэча маладзенькіх заўзятараў мастацкага слова і ўжо вопытных літаратараў мела на мэце ўшанаваць роднае мастацкае слова з нагоды Міжнароднага дня роднай мовы.

Гучалі творы землякоў-валожынцаў П. Бітэля, В. Шніпа,  Г. Рубацкай, Г. Філяноў-скай, У. Буракоўскага і інш. Не былі абмі-нуты і выказванні пра родную мову  класі-каў нашай літаратуры, такіх як Ф. Багушэвіч, Якуб Колас і інш. Прызнаваліся ў любові да роднай мовы, роднай зямлі старэйшыя «ру-нёўцы» Л. Гардынец, М. Шакун, кіраўніца «Руні» сябра Саюза пісьменнікаў Беларусі В. Гіруць-Русакевіч, чытаючы ўласныя творы.

Маленькія «летуценнікі» з цікавасцю і ўвагай слухалі  сваіх старэйшых сяброў, настаўнікаў, прымалі ў свае чыстыя сэрцы кожнае прамоўленае слова, выраз на род-най мове, навучаліся гэтаму слову і самі чыталі беларускія вершы.

  Людвіка Таўгень.

На фота: на пасяджэнні літаратурна-мастацкага аб’яднання «Рунь».

 

Пра роднае слова ў Дзень роднай мовы

Тое, што для многіх народаў здаецца звычай-ным і зразумелым, нам, беларусам, трэба спасці-гаць. Напрыклад тое, што было вядома значна раней, што «наша мова для нас святая». Мы ўсё стараемся яе замяніць, карыстаючыся іншай, няхай сабе вельмі прыгожай і цудоўнай, але ж не роднай. Але, дзякуй Богу, ёсць дзень, калі пра тое, што павінны ведаць заўсёды, успамінаюць усе, хто на справе, а хто хаця б у думках — сусветны Дзень роднай мовы, які адзначаецца 21 лютага. Нагадаць усім пра даўно вядомае паспрабавалі і супрацоўнікі Нясвіжскай цэнтральнай раённай бібліятэкі імя Паўлю-ка Пранузы, запрасіўшы чытачоў бібліятэкі і ўсіх аматараў роднага  слова прыняць удзел у Тыдні роднай мовы, які прайшоў у біблія-тэцы з 18 па 24 лютага.

Людзі розных узростаў удзельнічалі ў акцыях: «Сэлфі па-беларуску», падчас якой неабходна было зрабіць фота ці відэа з беларускімі словамі і апублікаваць у сац-сетках з #Нясвіжчытае, «Любімае беларус-кае слова», якое наведвальнікі бібліятэкі запісвалі на рознакаляровыя паперкі і за-мацоўвалі на лічбе 21. Цікавымі былі і су-месныя акцыі з аўтамабільным паркам № 8 у грамадскім транспарце «Вучымся раз-маўляць па-беларуску разам» і «Пазнай больш сакавітых слоў» (сумесна з БРСМ на вуліцах горада).

Але самае цікавае адбылося менаві-та ў Дзень роднай мовы — 21 лютага.

Малодшыя чытачы бібліятэкі  суст-рэліся з беларускай пісьменніцай  Кацяры-най Хадасевіч-Лісавой, якая прэзентавала сваю новую кнігу «Ключ ад Вялікай Каш-тоўнасці», а таксама пазнаёміла з героямі сваіх кніг, якія ўжо знайшлі свайго чытача.

Вучні пачатковых класаў  паўдзель-нічалі ў майстар-класе «Нясумнае чытанне: чытаем і ствараем» па стварэнні герояў дзі-цячых беларускіх кніг і паспрабавалі сябе ў ролі найлепшых чытальнікаў твораў на род-най мове .

Старшакласнікі і навучэнцы Няс-віжскага дзяржаўнага каледжа імя Якуба Коласа мелі магчымасць праверыць свае веды падчас традыцыйнай дыктоўкі, якую правяла для іх пісьменніца, сябра Міжна-роднай асацыяцыі пісьменнікаў і публі-цыстаў раённага і літаратурна-музычнага аб’яднання «Валошкі» Зоя Кулік.

Завіталі ў той дзень у бібліятэку і маладыя інваліды, наведвальнікі Нясвіж-скага тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва разам са сваімі кіраўнікамі Таццянай Георгіенай Хоміч і Аксанай Юр’еўнай Пяткевіч. Бібліятэкар да-рослага абанемента Аксана Леанідаўна Ку-наш прапанавала ім інтэлектуальную гуль-ню «Мова родная — мова модная». Дзеці слухалі беларускія вершы і песні ў выка-нанні вядомых беларускіх артыстаў, тлу-мачылі значэнне беларускіх слоў, паспра-бавалі сябе і  ў ролі перакладчыкаў з рускай на беларускую мову. Дарэчы, лепшым пе-ракладчыкам паказаў сябе снаўчанін Дзяніс Бушмялёў.

Многія ўдзельні гульні — даўнія чыта-чы бібліятэкі. У той дзень, пасля мерапры-емства, яны ўзялі для чытання кнігі беларус-кіх аўтараў, якія размяшчаліся на выставах «Смак беларускай мовы», «Да кніжных скарбаў дакраніся», «Роднага слова святло», «Будзь у трэндзе: чытай беларускае».

Не засталіся ўбаку і сельскія біблія-тэкары. Сустрэча з кнігай на роднай мове «Кніга — шлях да ведаў» прайшла ў Высо-каліпскай бібліятэцы, віктарына «Знаўца роднай мовы» ў Заазерскай. Супрацоўніца бібліятэкі вёскі Ужанка  Людміла Казімі-раўна Гуленка запрасіла сваіх чытачоў на літара-турную гасцёўню «Багата, родная ты мова..».

У Юшавіцкай сель-скай бібліятэцы  імя Івана Гурбана адбыўся конкурс знаўцаў роднай мовы, у якім прынялі ўдзел вучні 2-7 класаў. Бібліятэкар Ганна Канстанцінаўна Халопіца загадвала ім загадкі, пра-паноўвала разгадаць ша-рады, чым найхутчэй пра-гаварыць скорагаворку, узгадаць і сабраць з пра-панаваных слоў прыказку і многае іншае. Усе ўдзельнікі конкурсу атрымалі салодкія прызы, а вынікі дружна  падвялі за салодкім сталом.  І самае цікавае тое, што ў гэтым конкурсе не было пераможаных — перамаглі ўсе.

Як бы хацелася, каб і на шчырай зямлі нашай роднай беларуская мова так-сама не была пераможанай. Каб гаварылі на ёй людзі, вырашалі грамадскія пытанні, вялі важныя перагаворы, каб роднымі сло-вамі выказвалі свае пачуцці да каханых, пры-знаваліся ў любові да роднай зямлі, суця-шалі ў сумныя хвіліны, раздзялялі радасць. Яно так і будзе, асабліва калі мы станем як мага больш чытаць па-беларуску, і, канешне ж, не забывацца, што самыя цікавыя суст-рэчы і з кнігамі, і з іх аўтарамі адбываюцца менавіта ў бібліятэцы. Завітвайце да нас  часцей, не пашкадуеце.

Валянціна Шчарбакова,

бібліятэкар І катэгорыі

Нясвіжскай цэнтральнай раённай

бібліятэкі імя Паўлюка  Пранузы.

Фатаграфіі Святланы Польскай.

На здымку: з Зояй Кулік Анастасія Бунцэвіч, Яраслава Грыцэль, Ганна Жукоў-ская, Таццяна Глусценка, Дар’я Буйко, наву-чэнцы Нясвіжскага каледжа, група Н-22.

ДЫКТОЎКА: МА-ЛЮ-ЕМ  І  ПІШАМ

Як і папярэднія, сё-летні  Міжнародны дзень род-най мовы ў дзіцячым  садку, што ў  вёсцы Саская Ліпка, на Нясвіжчыне, атрымаўся цікавым, напоўненым раз-настайнымі справамі, суст-рэчамі, гульнямі. Не заста-ліся ў баку і ад Агульнана-цыянальнай дыктоўкі — пісалі разам з усім беларускім све-там. Дый не абы-як, а ў дзве рукі!

Спачатку  да аформле-ных бланкаў-лістоў прыклалі сваю руку выхаванцы ста-рэйшай групы садка:  напі-салі, а лепш сказаць, на-ма-ля-ва-лі вядомыя літаркі  і  слоўкі.  Часцей гэта былі «мама» і  «мова» ды  знак роўнасці паміж імі. А ў да-датак яшчэ аздобілі  зялёнай траўкай унізе ліста, вышэй — кветкамі,  яшчэ вышэй  маля-валі вясёлку, птушак, воблакі…- каму што захацелася, як падказаў настрой. А настрой у дзетак быў святочны: ад нясвіжскіх сяброў Таварыства беларускай мовы імя Франці-шка Скарыны яны атрымалі ў падарунак  кніжкі з вершамі беларускіх паэтаў і бела-рускімі народнымі казкамі, а яшчэ пры-гожыя медалькі з наказам шанаваць і любіць родную мову.

Пасля ўжо на тых расфарбаваных  лістах супрацоўнікі садка ў вольны свой час напісалі дыктоўку «Малітва за беларускі народ» (з беларускага малітоўніка «Божым шляхам» 1946 г.).

— Пісаць было адказна і хвалюча, нібыта  стаіш  на каленях і просіш у Бога яго шчодрых даброт, — кажа выхавацель садка Рыта Мацкевіч. — Яшчэ думалася: мы часта звяртаемся да Усявышняга са сваімі асабіс-тымі турботамі, а ці часта ўзнімаемся да грамадскай малітвы за сваю зямлю, народ, яго будучыню, каб мог ён «разумна ды пры-гожа жыць і развівацца».

Напісаную дыктоўку-малітву маглі ўзяць з сабой  бацькі выхаванцаў, каб дома прачытаць, а то і перапісаць яе прачулыя словы: «Дабраславі нашы сем’і, каб у кож-най з іх дбалы бацька і ахвярная маці, злу-чаныя шчыраю святою любоўю, выхоўвалі Табе на славу, а Бацькаўшчыне на карысць сваіх дзетак.»

Вольга Карчэўская.

Нясвіж.

 

Дзень роднай мовы ў Беластоку

Да святкавання Міжнароднага дня роднай мовы традыцыйна далу-чыліся ў Праваслаўнай школе імя свя-тых Кірыла і Мяфодзія, дзе вывучаюць беларускую мову. Тут не толькі прайш-ла дыктоўка, але, як звычайна, зладзілі сапраўднае беларускае свята: сёлета гралі сцэнкі, танчылі лявоніху ды спя-валі. А вось чаму школа гасцей на бе-ларускае свята запрасіла менавіта на 24 лютага, патлумачыла настаўніца бе-ларускай мовы Яанна Марко:

— У гэтым годзе мы пішам 24 лютага, хаця Дзень роднай мовы 21 лютага. Нас за-прасілі ў Берасце, дзе праходзіў Фестываль беларускай культуры, і мы там выступалі. Так што я цешуся таксама, што цяпер нават у Берасці школа, якая калісьці не мела такой традыцыі святкавання Дня роднай мовы, цяпер таксама святкуе. Можа, не пішуць дыктоўкі, але нейкім іншым спосабам. Так што мы змаглі там таксама выступіць, рас-павесці пра наша свята, пра наш Дзень род-най мовы ў Беластоку. І таму трэба было перанесці дыктоўку на сёння.

Тры ўзроставыя групы пісалі роз-ныя тэксты. Напрыклад, дарослыя госці пісалі тэкст пра незалежнасць, старэйшыя школьнікі пісалі пераклад на беларускую мову тэкста польскай Нобелеўскай лаўрэ-аткі Вольгі Такарчук, малодшыя школьнікі пісалі легенду пра назву горада Берасце, які сёлета адзначыў сваё 1000-годдзе і адкуль нядаўна вярнулася школьная дэлегацыя.

Улад Грынеўскі, Радыё Рацыя.

 

Мова родная, мілагучная…

Дню роднай мовы прысвячаецца

Гэтай ісціне веру даўно,

І яна для мяне, як замова:

У людзей ёсць багацце адно —

Чалавечае, добрае слова.

С.Законнікаў.

 

Родная мова такая мілая, пяшчотная, гучная і такая цудоўная. Яна ўваходзіць у наша жыццё з вуснаў маці. Прыгожае гу-чанне роднага слова мы пачынаем успры-маць з матчыных песень, цудоўных бела-рускіх казак, легендаў і паданняў. Якуб Ко-лас, Янка Купала, Максім Танк, Максім Багдановіч, Янка Брыль …. І сёння, напэўна, няма пісьменнікаў, якія б не выказалі  сваіх адносін да роднай мовы. У шматлікіх радках песняроў падкрэсліваецца яе значэнне ў жыцці грамадства, багацце і адметнасць, паказваецца сувязь мовы народа, культуры і гістарычнай памяці.

21 лютага народы нашай планеты святкуюць Дзень роднай мовы. Амаль ўсе бібліятэчныя ўстановы ДУК «Карэліцкая раённая бібліятэка» далучыліся да гэтага шыкоўнага свята і яшчэ раз нагадалі сваім наведвальнікам, што ёсць такі дзень, ёсць такое свята, што нездарма ён устаноўлены і святкуецца, што родную мову паважаць і аберагаць трэба, «… каб не ўмерла».

Яшчэ за тыдзень да знакавай даты ў кожным «райскім» куточку (менавіта біб-ліятэка гэта асабісты рай для чалавека разу-мнага і пазітыўнага) ладзіліся цікавыя і змя-стоўныя кніжныя выставы, на якіх прад-стаўлены  лепшыя творы з фондаў бібліятэк,  праводзіліся акцыі. У сам дзень арганізавана звыш 12 мерапрыемстваў: гадзіна роднай мовы «Мова родная — багацце народнае» (Карэліцкая раённая бібліятэка), «Чароўныя гукі роднай мовы» (Райцаўская сельская бібліятэка), «Ад зерня — колас. Ад слова — мова»  (Мірская гарпасялковая бібліятэка), гістарычная вандроўка «Погляд праз ста-годдзі» (дзіцячая бібліятэка),  літаратурныя чытанні «Сэрцам роднага слова краніся» (Палужская сельская бібліятэка. І абавяз-ковым пунктам кожнай сустрэчы — агульна-нацыянальная дыктоўка. Узброіўшыся ша-рыкавымі ручкамі і аркушамі паперы, удзе-льнікі мерапрыемстваў, а гэта  падлеткі, мо-ладзь і людзі старэйшага пакалення пісалі ўрыўкі з твораў  Васіля Быкава ці  Уладзі-міра Караткевіча.

У Карэліцкай раённай бібліятэцы спачатку член Саюза пісьменнікаў Беларусі Святлана Кошур узгадала мясцовага паэта Івана Жука і яго творчасць, прасякнутую дабрынёй, любоўю да роднай зямлі і  мат-чынага слова. Нездарма імя Івана Жука ўне-сена ў даведнік Аляксея Пяткевіча «Людзі культуры Гродзеншчыны». А затым пра-дыктавала ўрывак з аповесці Васіля Быкава «Альпійская балада». На працягу 30 хвілін (менавіта столькі доўжылася дыктоўка) Іван і Джулія радаваліся сонечнаму летняму дню, паху кветак і травы, сваёй маладосці, збіралі і ласаваліся чырвонымі зорачкамі — суніцамі, на пэўны час забыўшыся пра не-бяспеку. У заканчэнні амаль усе ўдзельнікі выказалі свае пазітыўныя адносіны да ме-рапрыемства.

Тыдзень завяршыўся, але наперадзе новыя святы і новыя беларускамоўныя мерапрыемствы, якія яшчэ не адзін раз падкрэсляць, што мова — душа народа, века-вая праца многіх пакаленняў, люстэрка духоўнага жыцця і творчасці грамадства, наш галоўны і неацэнны скарб. I сёння го-нар і абавязак усіх нас — шанаваць родную мову, садзейнічаць яе развіццю і росквіту.

Н.У. Казарэз, метадыст  ДУК «Карэліцкая раённая бібліятэка.

Віншуем сяброў ТБМ,

якія нарадзіліся ў сакавіку

Адаміна Алена

Адамовіч Славамір Генрыхавіч

Азарчык Раман Уладзіміравіч

Анацка Ганна .

Андрэас Анатоль

Аніскевіч Алег

Аноп Віталь Аляксандравіч

Антонава Алена Аляксеўна

Арочка Ларыса Іванаўна

Асіпчук Аксана Мікалаеўна

Аскерка Анатоль

Астаповіч Галіна Канстанцін.

Астроўскі Аляксандр Алякс.

Аўсяннікава Тамара Аляксан.

Баброўская Людміла

Бажыцка Алег Аляксандравіч

Бандарэнка Юлія Дзмітрыеўна

Бараноўскі Сяргей

Бародзіч Ганна Стафанаўна

Баршчэўскі Лявон Пятровіч

Барэль Таццяна Уладзіміраўна

Баўсюк Мікола

Бахцізіна Кацярына Георгіеўна

Белякоў Аляксандр

Бермант Раіса Барысаўна

Богдан Вадзім

Бойка Сяргей Васільевіч

Бохан Уладзіслаў Сяргеевіч

Бубула Вольга

Бугай Казімір Іосіфавіч

Бугук Яўгенія Якаўлеўна

Бука Таццяна Леанідаўна

Булак Аляксандр

Бураўкін Арсеній Аляксеевіч

Бутылін Міхась Уладзіміравіч

Бяляева Наталля Уладзімір.

Васільчанка Мікола Рыгоравіч

Вашкевіч Андрэй Фрыдрых.

Вашкевіч Ігар Пятровіч

Віцько Дзмітры Вячаслававіч

Войшніс Фаіна Сцяпанаўна

Вулхайзер Курт Фрэдрык

Вянгура Ніна Фёдараўна

Вярбіцкая Ядвіга Станіслав.

Вячорка Францішак Валянц.

Галец Вольга Георгіеўна

Гапеенка Анатоль Мікалаевіч

Гарасюк Аляксандр

Гардзей Н. М.

Гаркавая Людміла

Гарэлікава Ларыса Эдуардаўна

Герасімовіч Валянцін Іванавіч

Гіль Лілея Эдмундаўна

Гоўша Сяргей Канстанцінавіч

Грамыка Валянціна Васільеўна

Грыгаровіч Радаслаў Іванавіч

Грыгор’еў Аляксандр Віктар.

Грынь Наталля Станіславаўна

Грышкевіч Юры Генадзевіч

Гук Ганна Іванаўна

Гуркоў Канстанцін Уладзімір.

Дабратвор Ілля Мікалаевіч

Давыдоўская Алена Сяргееўна

Дайлідка Юры

Далудзенка Анастасія Дзмітр.

Дамасевіч Віталь Уладзімір.

Дапкюнас Жанна Казіміраўна

Дарашкоў Сяргей

Дзіцэвіч Рычард Мікалаевіч

Дзмітруковіч Вольга Фёдар.

Другакова Марына Мікал.

Дрык Людміла

Дубіцкі Уладзімір Пятровіч

Дыдышка Ніна

Дэц Алена Георгіеўна

Жылко Антон Мікалаевіч

Забалотная Леакадзія Віктар.

Завацкі Яўген Ігаравіч

Занкевіч Сяргей Міхайлавіч

Згірскі Міхаіл Францавіч

Здзітавец Алена Уладзіміраўна

Зінавенка Сяргей Леанідавіч

Зянькевіч Барыс Барысавіч

Іванова Бярнарда Пятроўна

Ішчанка Галіна Мікалаеўна

Кавальчук Дамініка Сяргееўна

Кавальчук Дзмітры Леанідавіч

Кадушка Вера Уладзіміраўна

Казлова Аляксандра Віктар.

Каліновік Вольга Фёдараўна

Калоша Аляксандр Аляксан.

Кандрацьева Зінаіда Міхайл.

Капковіч Вольга

Карабач Марыя

Каралёва Таццяна Іванаўна

Карась Ганна Аляксандраўна

Караткевіч Таццяна Мікал.

Карлінскі Віктар Адамавіч

Карпіцкі Максім Юр’евіч

Кашкур Іосіф Станіслававіч

Кечанкоў Мікалай Мікалаевіч

Кірылаў Герман Іларыёнавіч

Кіслая Вольга Юр’еўна

Клімавец Яўгенія Антонаўна

Клінава Дарыя

Коваль Ірына Віктараўна

Козел Ларыса Міхайлаўна

Конічава Галіна

Корань Вольга

Кохан Павел Сяргеевіч

Крапоціна Вольга Іванаўна

Красніцкі Віктар Яўгенавіч

Крол Цімур Аляксандравіч

Крук Ларыса Васільеўна

Крукоўскі Уладзімір

Крывенькая Марына Расцісл.

Кулеўскі Уладзіслаў Ігаравіч

Кулецкі Уладзіслаў Ігаравіч

Кулішча Эдуард Францавіч

Кунцэвіч Уладзімір Генадз.

Курбацкі Аляксандр Міхайл.

Кухаронак Валянціна Іванаўна

\Кухто Васіль Іванавіч

Лазіцкі Дзяніс Андрэевіч

Лазоўскі Алег Алегавіч

Лапенка Аляксей Купрыянавіч

Лапіцкі Аляксей Іванавіч

Латушка Ірына

Латыш Аліна Лявонаўна

Леўшукоў Андрэй

Ліннік Мікалай Міхайлавіч

Лісоўскі Тарас Станіслававіч

Ліцвінчук Наталля

Лойка Ганна Станіславаўна

Лукашэвіч Аляксей Пятровіч

Луханіна Алена Альбінаўна

Ляўковіч Міхась Васільевіч

Мазанік Аляксандр Віктаравіч

Макар Юры Уладзіміравіч

Макарэвіч Сяргей Іосіфавіч

Малахава Людміла Віктараўна

Малашанка Зміцер Васільевіч

Малашчанка Ядвіга Алегаўна

Малышчыц Мікалай Васіл.

Мамонька Алена

Мамчыц Эдуард Іосіфавіч

Марачкін Аляксей Антонавіч

Марус Алена

Маханько Алена Валер’еўна

Махвіц Аляксей Яўгенавіч

Мацвееў Ігар Аляксеевіч

Мельнікава Анжэла

Мельнікава Святлана

Мерцалава Надзея Фёдараўна

Мінава Вера

Місевіч Мар’ян

Міхалькевіч Віталь Генрых.

Міхалькевіч Віталь Паўлавіч

Міхалькевіч Уладзіслаў Генр.

Міхнавец Дзіна Мікалаеўна

Мухіна Надзея Аляксандраўна

Мяцюн Таццяна Мар’янаўна

Насовіч Эдуард Піліпавіч

Несмяянава Людміла Данілаўна

Носава Галіна

Падгайскі Мікалай Вячаслав.

Пазднякова Анастасія Дзмітр.

Пазняк Марыя

Пальчэўскі Юры Леанідавіч

Паляк Надзея Васільеўна

Панкевіч Аляксандр

Папковіч Уладзімір Антонавіч

Паўлавец Зміцер Змітравіч

Паўлюковіч Ніна

Пералайка Мікалай Уладзім.

Перападзя Ліна Фёдараўна

Праконіна Вера Уладзіміраўна

Прыбыш Ірына Мікалаеўна

Прыгодзіч Фёдар Уладзімір.

Пяткевіч Аляксей Міхайлавіч

Пятручык Уладзіслаў Анат.

Рабчынская Лідзія Аляксееўна

Раманоўская Ганна Леанідаўна

Раманоўская Яніна

Рамашэўская Людміла Алякс.

Родзік Анатоль Леанідавіч

Рулевіч Алена Валер’янаўна

Русан Сяргей Іванавіч

Руткоўская Антаніна Фадз.

Рыбакова Ірына Алегаўна

Рыбакоў Яўгеній Юр’евіч

Рыбачонак Аляксандр Міх.

Рымша Ангеліна Алегаўна

Сабалеўская Вольга Алякс.

Савіцкі Максім

Савіцкі Павел Уладзіміравіч

Садоўская Алена Станіслав.

Садоўскі Раман

Салдаценка Ігар Пятровіч

Санько Зміцер Хведаравіч

Саракавік Анатоль Вячаслав.

Сарнацкі Аляксандр Балясл.

Саўчанка Марыя Уладзімір.

Севасцьянава Ганна Сяргееўна

Сідаровіч Ала Рамуальдаўна

Сідарэвіч Святлана Рыгораўна

Сідарэнка Сяргей Уладзімір.

Сінькевіч Сяргей Алегавіч

Сіняўская Вера Васільеўна

Смаль Вячаслаў Мікалаевіч

Смірнова Рэната Юр’еўна

Старавойт Наталля Юр’еўна

Стаўбун Ірына Іванаўна

Стахоўскі Станіслаў Аляксан.

Стаціўка Мікалай

Страха Соф’я Валянцінаўна

Стэпусь Васіль

Суравіцкі Віталь Анатольевіч

Сурскі Ягор Дзмітрыевіч

Сухарава Любоў Васільеўна

Сушко Вера Іванаўна

Сцямпкоўскі Сяргей

Сцяцко Павел Уладзіміравіч

Сянкевіч Васіль Іванавіч

Табушава Ірма Алегаўна

Тамулёнак Мікалай Іванавіч

Тацянкоў Генадзь Максімавіч

Точка Людміла Браніславаўна

Трайнель Віктар

Траццякова Алена Уладзімір.

Трацяк Іван Іванавіч

Трашчанка Уладзімір Яўхім.

Турок Марыя Аляксандраўна

Уазіз Амін

Узлоўскі Валянцін

Федаровіч Валерый Васільевіч

Філіпаў Мікалай Альбертавіч

Фірысюк Таццяна Мікалаеўна

Хабян Вольга

Хамрэнка Ірына Алегаўна

Харашылава Тамара Пятроўна

Хацятоўскі Аляксей Алякс.

Храпавіцкі Васіль Сяргеевіч

Цвяткова (Русак) Надзея Ів.

Цыркуноў Аляксандр Іванавіч

Чакур Анатоль Міхайлавіч

Чаляпін Аляксей

Чапля Аляксей Генрыкавіч

Чарняўская Святлана

Чашчына Наталля Мікалаеўна

Чэчат Сяргей Аляксандравіч

Шавель Яўген Іванавіч

Шагулін Алег Іванавіч

Шадыра Вадзім Іосіфавіч

Шарах Генадзь Мікалаевіч

Шаргаева Святлана Міхайл.

Шарэйка Вольга

Шахоўская Святлана Уладзім.

Шыпіла Вераніка Уладзімір.

Шышкіна Лена Сяргееўна

Шышук Андрэй Іванавіч

Шэметава Алеся Аляксандр.

Якубоўская Таццяна

Якубук Наталля Раманаўна

Яноўская Марыя

Януковіч Вікторыя Эдуард.

Янчанка Алена Рыгораўна

Яўдошына Ларыса Іванаўна

Яцына Яна Мікалаеўна

 

З чарады Страцім-Лебедзя…

Навіна аб смерці блізкага чалавека заўсёды засцігае зняна-цку, як гром з яснага неба… І ты, агаломшаны гэтай навіной, робі-шся абсалютна абязброеным і бездапаможным перад жыццём і лёсам. І пачынаеш пакутліва сум-нявацца ў існасці Божага про-мыслу… Ну чаму? Чаму? Чаму так? Мо таму, што «не па барадзе, а па чарадзе смерць ідзе…»? Алесь Пісьмянкоў, Ала Канапелька, Ана-толь Сыс, Уладзімір Марук, Тац-цяна Сапач, Міхал Анемпадыстаў, Уладзіслаў Ахроменка… У гэтым жалобным шэрагу з нядаўняга часу і — Эдуард Дубянецкі… Ён быў паэтам з рыцарскім абліччам і анёльскай душой — абсалютна шчырым, даверлівым і бяскрыў-дным у адносінах да  людзей і ні разу не паскардзіўся на бязлітасны лёс, і не выказаў крыўды на Бога за сваю фізічную загану… На гэта здольныя толькі сапраўдныя  во-латы Духу… Тыя, хто робіць пер-шы крок на Птушыны шлях без самоты і шкадавання, бо «кнігу маюць»… Паэт Эдуард Дубянецкі з іх акрыленай чарады…

 

 

Памяці Эдуарда Дубянецкага

 

Отговорила роща золотая…

 С. Ясенін.

 

Нібыта хтосьці зло пажарціў, —

яшчэ учора вершы сніў…

— Ой, Эдуардзе, Эдуардзе!

Ну што ж ты, дружа, нарабіў?!

Жыцця на дробязь не растраціў…

Хлуснёй душу не замуціў…

— Ой, Эдуардзе, Эдуардзе!

Ты, як анёл, узнёсла жыў…

Аб моры мару даляглядзіў…

Не шкадаваў балесных крыл…

— Ой, Эдуардзе, Эдуардзе!

Чым Богу ты не дагадзіў?

Завету Геніюш не здрадзіў…

Больш за жыццё

свой Край любіў…

— Ой, Эдуардзе, Эдуардзе!

Не ў час твой гай адгаманіў…

 Эдуард Акулін.

25 лютага 2020 г. 20:25.

Эдуард Дубянецкі

Паэт, гісторык, культуролаг, эсэіст. Аўтар кнігі паэзіі «Душы маёй няскончаны палёт» (2011), а таксама навукова-папулярных кніг, энцыклапедычных даведні-каў і навучальных дапаможнікаў па гісторыі Беларусі, белару-сазнаўству, культуралогіі. Кан-дыдат гістарычных навук. Нара-дзіўся ў 1966 годзе ў вёсцы Чудзін на Берасцейшчыне. Памёр 25 лютага 2020 года.

 

Беларуская мова

 

Беларуская мова —

То крылы,

Што дае міласэрна Ўсявышні

Нам для ўзлёту

Знямелай душы…

 

Беларуская мова —

Малітва,

Што гучыць пранікнёна і льецца

Жыццядайным святлом

На імшы…

 

Беларуская мова —

Ліхтарык

Для таго,

Хто зблудзіў цёмнай ноччу

І не ведае шлях

Да шашы…

 

Беларуская мова —

Цягнік ты,

Здольны вывезці хутка народ

На прастор

Ціхай радасці вольны

З хцівай пашчы

Бязвер’я глушы…

 

Зрабі з маім сном, што захочаш…

 

Калі мой сон

ізноў

сплываці будзе

уніз па рэчцы,

ты яго спыні…

 

Спыні

і на руках сваіх вільготных

у дом пусты

свой прынясі ўначы,

а потым

у ложак свой яго,

нібыта котку,

з сабою побач

пакладзі і прытулі,

альбо,

як бруднае

і непатрэбнае люстэрка,

ушчэнт разбі яго,

без роспачы разбі…

 

Канфармісты

 

Іх не турбуе лёс краіны,

Іх крэда — быць ніжэй травы

І гнуць перад начальствам спіны,

Жыць, як бязвольныя рабы.

 

Іх не хвалюе скон народа,

А толькі шмоткі, сэкс, харчы.

Для іх пусты гук «дух», «свабода».

Іх прынцып —

«лепш заўжды маўчы!»

 

Яны б хацелі жыць так вечна,

Бы рыбы ў касяку, маўчаць,

І плыць у рацэ жыцця бяспечна

Усёй сям’ёй сваёй. Аднак

Ім здолее хтось пракрычаць

З нашчадкаў шчырых:

«Ганьба! Ганьба!»

Беларускі баян

 

Рыгору Барадуліну

 

Кшчоны вы нябёсамі і Богам,

каб служыць

святыні нашай — мове!

Каб насуперак

усім бедам і трывогам

эліксірам быць

чароўным у знямозе!

 

Голас Ваш узнёслы вышэй гор

узлятае, мудры

дзядзька наш Рыгор!

Вы — паэзіі цудоўнай акіян,

чараўнік і беларускі наш Баян!

 

Паэзія

 

Адзін другога пераконваў:

«Паэзія — гэта пошук

дна бяздоннага маўчання»

Другі яму рашуча запярэчыў:

«Не! — гэта адчуванне

бязмежнага болю

ў нетрах спрадвечнай мілосці».

А трэці паспрабаваў іх

прымірыць:

«Паэзія — гэта спасціжэнне

спрадвечнага маўчання

мілосці на дне неабсяжнага болю».

 

Творчасць

 

У лабірынце слоў нямых

блукаю,

нястомна я шукаю сярод іх

такія словы,

каб з іх можна было скласці,

нібыта пазл,

таямнічы верш,

які б змог вырвацца

з прасторы нематы,

і ў рэшце рэшт

загаварыць

са мной, з табой,

а мо

і з цэлым светам…

 

Там…

 

Там штось шапоча пасівелая рака,

вісяць, бы яблыкі,

на дрэве неба зоркі,

там выглядае лодка рыбака

чаўном Харона. І ляжаць пагоркі,

 

нібы вярблюды

у пустыні; вецер там

містычнай цішынёй зачараваны,

бы немаўлятка, спіць.

З нябёс бальзам

спакою льецца.

Дзіўны час нірваны…

 

Журботны дыялог

 

«Жыццё маё сцякала,

Бы вада

З халоднага

І вострага ляза…»

 

«Маё жыццё —

Гаркавая сляза,

Што ўпала на зямлю калісь

І знікла,

І знікла незаўважна,

Бы раса…»

 

[Той дыялог

Дзвюх мёртвых душ

Пачулі

Пясок маўклівы

Й задуменная трава].

 

2020  —  ГОД  ЖЫЛКІ

План работы

Нясвіжскай раённай арганізацыі ГА «Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны» па ўшанаванні 120-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Жылкі

  1. Грамадская працоўная акцыя «100 дубоў для Жылкі».
  2. Выданне календара «Маляван-кі», прысвечанага «песняру кра-сы» У. Жылку і творам народных мастакоў-самавукаў.
  3. Прэзентацыя календара «Маля-ванкі» — анонс ГОДА ЖЫЛКІ на Нясвіжчыне.
  4. Ліст ад сяброў ТБМ і зацікаў-ленай грамадскасці на імя стар-шыні Нясвіжскага раённага Савета дэпутатаў з прапановай назваць адну з вуліц г. Нясвіжа імем Ула-дзіміра Жылкі.
  5. Ліст ад сяброў ТБМ і зацікаў-ленай грамадскасці на імя стар-шыні Гарадзейскага Савета дэпу-татаў аб наданні адной з вуліц г.п. Гарадзея імя Уладзіміра Жылкі.
  6. Напісанне Агульнанацыяна-льнай дыктоўкі (АНД) «Закладка на Жылку».
  7. Распрацоўка эскіза і выраб па-мятнай пліты ў гонар Жылкі для ўсталявання на камені ў зоне адпа-чынку «Ціхая затока» (бераг Ушы, Гарадзея).
  8. Падбор радкоў з вершаў паэта і ўсталяванне суправаджальных лірычна-краязнаўчых паказаль-нікаў у зоне адпачынку «Ціхая затока».
  9. Ініцыяваць выкуп хаты ў в. Ма-кашы, дзе нарадзіўся і гадаваўся паэт, з мэтай далейшай мемары-ялізацыі сядзібы і стварэння музея Жылкі.
  10. Удзел ў святкаванні юбілею па-эта ў в. Макашы і г.п. Гарадзея.
  11. Літаратурная сустрэча ў Гара-дзеі «Чытаем і дэкламуем Жылку».
  12. Зварот да адміністрацыі Стаў-бцоўскага раёна аб усталяванні ў в. Падлессе, дзе летаваў Уладзімір Жылка, КАМЕНЯ ПАМЯЦІ па-эта і РУЖОВАГА КРЫЖА як сім-вала яго творчасці.
  13. Працоўныя дэсанты («Ціхая затока», Гарадзея і Макашы). 14. Экскурсіі для ахвотных наве-даць радзіму паэта.
  14. Зварот да беларускай грамад-скасці з прапановай ажыццявіць паездку да магілы паэта ў г. Уржум
  15. Памінальная імша па У. Жылку ў Ішкальдзі, дзе некалі прыняў ён хрышчэнне.

 

Д А Л У Ч А Й Ц Е С Я !

Міжнародны дзень роднай мовы ў Гарадзенскім аграрным універсітэце

Міжнародны дзень роднай мовы адзначаецца традыцыйна 21 лютага. У нашым горадзе адбы-лася 13 агульнарэспубліканская дыктоўка.

З ранку па запрашэнні На-таллі Іванаўнай Пержынскай па-трапіў на пачатак дыктоўкі ў кор-пусе БТФ на вуліцы Акадэмічнай. Дыктоўка была па творы Аляксея Карпюка «Данута». З самой Да-нутай мы таксама знаёмыя яшчэ з часоў маёй вучобы ў ГСГІ, калі яна выступала ў нас разам з Аляк-сеем Нічыпаравічам перад студэн-тамі сельскагаспадарчага інсты-тута. У гэты раз дыктоўку пісалі студэнты школы кіруючых кадраў. Зрабіў некалькі здымкаў і накі-раваўся ў свой корпус на заняткі.

Прайшло пару гадзін, і я аказаўся сведкам яшчэ дзвюх дык-товак. Адну з іх чытала Наталля Іванаўна для першакурснікаў. Як мне падалося, студэнты былі ве-льмі сціплымі.

У іншай аўдыторыю дык-тоўку чытала таксама для перша-курснікаў Аксана Мікалаеўна Асіпчук. У студэнтаў гэта былі першыя заняткі па беларускай мове. Тэкст дыктоўкі яны пісалі на вельмі прыгожа аформленых ар-кушах паперы, якія спецыяльна для дыктоўкі падрыхтавала Аксана Мікалаеўна. Распавёўшы некалькі цікавых старонак пра свае сустрэ-чы з выдатнымі беларускімі пісь-меннікамі і паэтамі я пакінуў аў-дыторыю, каб не перашкаджаць ні выкладчыку, ні студэнтам.

Мікола Таранда.

Міжнародны дзень роднай мовы ў

Бярозаўскім палацы культуры

У 1999 годзе рашэннем 30-й се-сіі Генеральнай канферэнцыі ЮНЭСКА з мэтай садзейнічання моўнай і культур-най разнастайна-сці і шматмоўя ўстаноўлены Міжнародны дзень роднай мовы, які штогод адзначаецца 21 лютага.

З мэтай папулярызацыі і падтрымкі беларускай мовы ў Бярозаўскім гарадскім Доме ку-льтуры Лідскага раёна адбылася квэст-гульня «Размаўляем па-бе-ларуску», да Міжнароднага дня роднай мовы. Удзельнікаў чакала падарожжа па станцыях, на якіх прыходзілася выконваць цікавыя і разнастайныя заданні.

1-ае месца заняла каманда СШ № 3 «Крынічкі».

Сардэчна віншуем нашых пераможцаў.

Наш кар.

 

Міжнародны дзень роднай мовы ў Гарадзенскай абласной арганізацыі  ТБМ

Міжнародны дзень роднай мовы сябры абласной арганізацыі ТБМ  адзначылі разам з навучэн-цамі і выхаванцамі беларускіх групаў і класаў Гародні. Дзеці пад-рыхтавалі праграмы святкавання, а сябры арганізацыі павіншавалі, прыгожымі падарункамі. Для  да-школьнікаў 65 і 83 садкоў было выраблена 60 адмысловых нале-пак. У кожным з гэтых садкоў існуе па адной беларускай групе. Ме-навіта туды і занеслі налепкі Галіна Самойла і Іна Соркіна. Яшчэ ў адным садку, у сорак пятым так-сама існуе і працуе беларуская, мяшаная паводле ўзросту, група дашкольнікаў. Але там уведзены каранцін, таму сябры Таварыства беларускай мовы Гарадзенскай вобласці  завітаюць з падарункамі і адзначаць Дзень роднай мовы пазней.

 

Трэба заўважыць, што вы-хавацелі і дзеткі беларускіх групаў садкоў 83 і 65 добра падрыхта-валіся да святкавання Дня роднай мовы. Маюць добрую метадыч-ную базу для выхавання па — бела-руску. У садку № 65, па вуліцы Рэпіна, 7 — загадчыца Алена Прац-кайла і выхавальніца Марына Шы-мук. Беларуская група складаецца з дваццаці двух дзетак. У садку № 83, вуліца Ліможа, 8 —  загадчыца Алена Пышынская. Колькасць дзетак ў беларускай групе — 12. У апошні віншаваць дзяцей прыйшлі не толькі сябры ТБМ, але і наву-чэнцы суседняй гімназіі.

 

У сярэдніх школах 32 і 34 ўжо цягам дзесяці гадоў існуе бе-ларуская плынь. Ёсць таксама па адным-два навучэнцы па асоб-ным навучальным маршруце ў гімназіях 7 і 10 г. Гародні.

Сябры Таварыства бела-рускай мовы адведалі гэтыя шко-лы, дзе ўручылі падарункі (на-стольная гульня «Паўстанцы», кніжкі, налепкі) і адмысловыя па-дзякі ўсім беларускім выдатнікам: Алесі Карнэль, Ульяне Федасевіч, Васілю Астроўскаму, Дамініцы Лукашык, Айгару Бучу, Марыі Чугай, Яну Астроўскаму, Свят-лане Астроўскай. Некаторыя з названых школьнікаў, разам з бацькамі прыйшлі на грамадскую трынаццатую гарадзенскую дык-тоўку і там атрымалі падарункі і падзякі ад грамадства і сяброў ТБМ.

 

У фармаванні падарункаў  фінансавую дапапамогу Тава-рыству беларускай мовы аказалі гарадзенскія людзі і гандлёвыя ўстановы: Сяргей Зылькоў, Павел Мажэйка, Зміцер Захарка, Мікола Маркевіч, Галіна Парфененка, крамы «Адметнасць», «Цудоўня», «Кубік», партал Hrodna.life.

Віктар Парфёненка, старшыня Гарадзенскай

абласной Рады ТБМ.

 

13-я Агульнанацыянальная дыктоўка ў філіялах ДУК «Лідская раённая бібліятэка імя Я. Купалы»

Шэраг мерапрыемстваў прайшлі ў філіялах ДУК «Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купа-лы», прымеркаваных да Міжна-роднага дня роднай мовы. Акрамя такіх звыклых форм, як літаратур-ныя вечары, гадзіны роднай мовы, гасцёўні, віктарыны, урокі бе-ларусазнаўства традыцыйным стала правядзенне Агульнанацыя-нальнай дыктоўкі, якая сёлета прысвечана 75-годдзю Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. Гэтае мерапрыемства праводзіцца з мэтай папулярызацыі беларускай мовы, шырокага святкавання Міжнароднага дня роднай мовы.

15 лютага 13-ю Агульнана-цыянальную дыктоўку пісалі ў філіяле «Мінойтаўская сельская бібліятэка». У дыктоўцы прымалі ўдзел жыхары вёскі Мінойты, а таксама старшыня і намеснік ста-ршыні Лідскай гарадской арганіза-цыі ТБМ Станіслаў Суднік і Сяргей Чарняк. Тэкст чытала настаўніца беларускай мовы і літаратуры ДУА «Мінойтаўская сярэдняя школа» Алена Іосіфаўна Скерсь. Для дыктоўкі быў выбраны тэкст з аповесці А. Карпюка «Данута». Большасць з тых, хто прыйшоў, хоць i запэўнiлi, што вырашылi далучыцца да дыктоўкi выключна са спартыўнага iнтарэсу, але пад-час мерапрыемства адчувалася, што хваляванняў i напружання ў зале было нямала. Справіліся з дыктоўкай усе прысутныя — вынікі былі добрымі і выдатнымі.  Пакуль ішла дасканалая праверка дыкто-вак перад прысутнымі з невялікім канцэртам выступіў бард Сяргей Чарняк.

19 лютага падчас гадзіны беларускай мовы «Далучыся да роднай мовы» у філіяле «Дітвян-ская сельская бібліятэка» прайшла дыктоўка, у якой прымалі ўдзел вучні мясцовай школы розных узростаў. Школьнікам звычна пісаць дыктоўкі, таму ўсе выдатна справіліся з пастаўленай задачай.

Здаць своеасаблівы «экза-мен» на веданне роднай мовы ў Лідскую раённую бібліятэку імя Янкі Купалы 21 лютага прыйшлі самыя актыўныя і адданыя чыта-чы. Да ўвагі ўдзельнікаў дыктоўкі быў прадстаўлены ўрывак з ра-мана «Векапомныя дні» М.Ц. Лынькова «Будзем жывы, будзе і дэпо». Адразу пасля дыктоўкі ўсе ўдзельнікі мелі магчымасць сама-стойна праверыць свой тэкст і зра-біць асабістыя высновы, наколькі добра яны валодаюць беларускай мовай. Трэба разумець, што гэта сімвалічная дыктоўка, нешта кшталту флэшмоба. Яго галоўная мэта — паказаць, што табе пада-баецца беларусская мова. Такім чынам, дэвіз мерапрыемства — «Я ўдзельнічаю, таму што мне пада-баецца». І людзі сапраўды атры-малі задавальненне.

Міжнародны дзень роднай мовы быў адзначаны і ў філіяле «Бярозаўская гарадская біблія-тэка». 21 лютага сябры аматарска-га аб’яднання «Суразмоўніца» прынялі  ўдзел у 13-й Агульнана-цыянальнай дыктоўцы, напісаўшы тэкст Васіля Быкава «На Чорных лядах».

Тым жа днём у філіяле «Лідская гарадская бібліятэка № 6 імя В. Таўлая»  ладзілася літара-турная гасцёўня «Родная мова — матчына мова, ззяе вясёлкай кож-нае слова». Прысутным быў пра-панаваны для дыктоўкі тэкст А. Карпюка «Данута»,  усе з ахвотай і выдатна яе напісалі. Падчас ме-рапрыемства гучалі вершы і песні на роднай мове. Дадаткам біблі-ятэкар правяла агляд кніг «Адкры-ваю… нанова беларускае слова».

21 лютага філіял «Дварыш-чанская сельская бібліятэка» за-прасіў вучняў 5-га класа ДУА «Дварышчанскі вучэбна-педага-гічны комплекс дзіцячы сад-сярэд-няя школа» адзначыць Міжнарод-ны дзень роднай мовы паэтычнай сустрэчай «І прыгожа льюцца на прасторы словы беларускай мо-вы». Свае веды вучні прадэман-стравалі адгадваючы загадкі, збіра-ючы прыказкі і напісаўшы дык-тоўку, якую прапанавала настаў-ніца беларускай мовы І.Л. Шостак.

Апошнімі  ўдзел у дыктоў-цы прынялі чытачы філіяла «Лід-ская гарадская бібліятэка № 3″, дзе ў рамках гадзіны роднай мовы «І прыгожа льецца  па прасторы  сло-ва беларускай мовы» 22 лютага прайшла дыктоўка. Тут тэкст з апо-весці А. Карпюка “Данута” пісалі ў асноўным сябры лідскіх аргані-зацый ТБМ. Чытала А.Я. Папковіч.

Прайшлі мерапрыемствы і ў іншых бібліятэчных філіялах раёна. Да прыкладу:

20 лютага ў рамках дзіця-чага клуба «Буслік» філіяла «Лід-ская гарадская бібліятэка № 2″ прайшла пазнавальная сцяжынка «Чаму знікаюць словы?», пры-меркаваная да Міжнароднага дня роднай мовы.

Да Міжнароднага дня род-най мовы 20 лютага прайшла літаратурная вечарына «Роднаму слову прызнанне ў любові» у філіяле «Тарноўская сельская біб-ліятэка».

21 лютага філіял «Лідская гарадская дзіцячая бібліятэка» за-прасіў навучэнцаў 3А класа ДУА «Сярэдняя школа № 8 г.Ліды» на літаратурную палітру «Беларускае роднае слова, ты на крылах буслі-ных ляціш», прысвечаную Міжна-роднаму дню роднай мовы.

21 лютага да Міжнароднага дня роднай мовы ў філіяле «Лід-ская гарадская бібліятэка №1″ ад-быўся паэтычны вянок па творах беларускіх паэтаў «У мовы роднай — роднае карэнне», і так па ўсіх філіялах.

Міжнародны дзень роднай мовы — нагода для носьбітаў любой мовы яшчэ раз задумацца аб лёсе той адзінай, якую мы завём род-най, якую чуем упершыню з мат-чыных вуснаў, на якой размаўлялі нашыя продкі. А дыктоўка дае маг-чымасць праверыць уласную пісь-меннасць, садзейнічае развіццю патрыятызму, павагі да роднай ку-льтуры.

Бібліятэкар аддзела

бібліятэчнага маркетынгу

К.С. Сандакова.

 

Да Міжнароднага дня роднай мовы ў Лідзе адбыўся штогадовы квэст ад платформы Say.by

22-га лютага да Між-народнага дня роднай мовы ў Лідзе адбыўся штогадовы квэст ад платформы падтры-мкі жывой беларускай мо-вы Say.by. Згуляць у квэст маглі ўсе ахвочыя без уз-роставых абмежаванняў.

Каб прайсці квэст трэба было абысці тры ла-кацыі: адшукаць QR коды ў кафэ хуткага харчавання «Тутака», у кавярні «Добрая кава» і кафэ «Тамака». Усяго было 13 пытанняў, і за кожны правільны адказ удзельнікі раскрывалі сімвал закада-ванай фразы квэсту. Пра-йшоўшы паспяхова ўсе вы-прабаванні можна было ат-рымаць — “Я (люблю) РОД-НУЮ МОВУ”.

У пытаннях трэба было: адгадаць беларускія загадкі; пакуль гучыць уры-вак песні беларускай выка-наўцы Palina — «Як ты» або  ўрывак з перакладзенага фільма «Вядзьмар» студыяй дыктарскага агучвання па-беларуску Gavarun.by ад-шукаць ў прапанаваных тэкстах словы, якія не супа-даюць з арыгіналам. Напі-саць правільна пад дыктоўку знакамітыя цытаты і шмат інш.

Квэст доўжыўся ўвесь дзень і пад заканчэнне працоўнага часу кафэ «Ту-така» ў 0:00 быў завершаны.

Падсумаваўшы вы-нікі былі вызначаны 8 па-спяховых удзельнікаў сярод якіх былі вылучаны прызё-ры 1-га, 2-га і 3-га месца, якія справіліся першыя:

  1. Ксенія;
  2. Валерыя;
  3. Дар’я;
  4. Антон;
  5. Дзіяна;
  6. Зміцер;
  7. Вікторыя;
  8. Антон.

 

23-га лютага ў бан-кетнай зале кафэ хуткага ха-рчавання «Тутака» адбыло-ся ўрачыстае ўзнагаро-джанне. Кіраўнік платфор-мы Say.by Аляксандар Ша-стаковіч прывітаў усіх пера-можцаў квэсту з Міжнаро-дным днём роднай мовы і выдатна завершаным квэ-стам. Усе паспяховыя ўдзе-льнікі атрымалі арыгіналь-ныя прызы ад платформы Say.by. А заняўшыя 1-е, 2-е і 3-е месцы ў дадатак атры-малі грашовыя сэртыфікаты ад “Тутака” па 10 рублёў, “Добрай кавы” па 5 рублёў і “Тамака” па 10 рублёў.

Мы шчыра дзякуем усім, хто прыняў удзел у квэсце ў падтрымку бела-рускай мовы.

З Міжнародным днём роднае мовы!

Алег Лазоўскі.

 

«Загаўліны» ў Кальчунах

Апошні вечар перад Вялікім пастом у аўторак 25 лютага ў Кальчунах Ашмя-нскага раёнапрайшоў па традыцыях і звычаях прод-каў. У «тлусты аўторак» у мясцовым аддзеле культу-ры і вольнага часу сабра-ліся добрыя вясёлыя адна-вяскоўцы, каб разам па-ўдзельнічаць у тэатралі-заваным абрадавым дзеянні «Загаўліны», зладзіць «пра-бачальную бяседу», «пра-цягнуць калодку», патан-чыць, выявіць спрыт у за-плятанні кос са стужак, прадставіць свае асабістыя рэцэпты падрыхтоўкі бела-рускіх страў, паспрабаваць усякіх смачнасцяў ад гаспа-дара і гаспадыні: традыцы-йных ласункаў і пахучых мясных страў!

Кальчуны — гэта ката-ліцкае аграмястэчка, а ў беларускіх каталікоў гэты дзень завецца «Запусты», у Кальчунах — «Загаўліны», ад слова «загаўляцца», г.зн наесціся сытна тлустай мясной ежы перад пастом?! Гэты абрад быў звычайным для гэтай мясцовасці да пачатку 90-х, потым быў забыты. А вось чатыры гады назад за-гадчыца аддзела культуры і вольнага часу аг. Кальчуны Кагадоўская Сняжана Іосі-фаўна з супрацоўнікамі аднавілі гэтую тра-дыцыю і цяпер ужо падтрымліваюць кожны год. Гэтым разам абрад пачаўся абыходам двароў групай пераапранутых з возам з канём, якія сабралі з хат жыхароў аграмяс-тэчка старыя рэчы, каб спаліць іх вечарам на агульным яркім вогнішчы! Пудзіла (ля-льку, тыпу масленічнай) насілі з сабой па дварах (але потым не спалілі!). Яе падол ірвалі на часткі, для таго каб потым закапаць у гародах аграместачкоўцаў для павелічэн-ня ўраджайнасці. Потым усе разам сабра-ліся ў імправізаванай  хаце на вячоркі. Перад уваходам усім прыйшлося пераскочыць цераз «бервяно» і пачаставацца смачнай духмянай наліўкай для весялосці! Гасцінныя гаспадары разам з гасцямі накрылі агуль-ныя сталы. Тут можна было ўбачыць і тэатралізацыю цікавай тра-дыцыі: прыбраўшы бярозавае палена як нованароджанае дзіця, яго падарылі неза-мужняй дзяўчыне, каб яна сёлета выйшла замуж. А вось нежанатым хлопцам пры-вязвалі да нагі бярозавыя палены, і тыя павінны былі ці хадзіць з імі ці адкупіцца — у нашым выпадку замест водкупу спявалі песню. Запальным стаў выступ самабыт-нага песеннага калектыва са Смаргонскага раёна «Валычанка» з народнымі шумавымі музычнымі прыладамі побытавага пахо-джання.  Пасля вячэры сталы з ежай пакрылі чыстымі белымі абрусамі і ахінулі ў кажух для павелічэння дастатку і багацця. Пасля гэтага пачаліся  вясёлыя народныя танцы! Свята працягвалася дапазна! Усе яго ўдзе-льнікі атрымалі яркія ўражанні і смачныя пачастункі, каб, загавеўшыся ад душы, сем тыдняў шчыра папасціцца.

 Па матэрыялах аддзела

метадычнай працы ГУК

«Ашмянскі РЦК» і карэспандэнта-аматара

Альфрэда Мікуса.

Жывы выток зямлі беларускай

Аўторак, Сакавік 3, 2020 0

Музычна-паэтычная вечарына “Жывы выток зямлі беларускай”, прымеркаваная да Між-народнага дня роднай мовы прайшла ў малой зале Лідскага палаца культуры 19 лютага. Вечарына планавалася на 21 лютага, але ўзніклі непераадольныя абставіны ў выглядзе ўрачыстага адкрыцця культурнай сталіцы Беларусі, і імпрэза, якая ладзіцца ўжо пяты год падрад, прайшла на два дні раней.

Вечарыну арганізоўвалі сіламі творчага аб’яднання “Музальянс”, Лідскага музычнага каледжа, літаб’яднання “Суквецце”. Рэжысёр праграмы — Горгуль Васіль Канстанцінавіч.

дзеўкакітроекі

Гучалі песні  ў выкананні Аліцыі Казак (“Спеў дубраў”, Славаміра Шклёніка (Мой родны кут…”, “Мой край”), Людмілы Краснадубскай (“Беларусь”), Вікторыі Кузьмы (“А ў садзе рэчанька”), Анастасіі Круповіч (“А ў Марусі хата на памосце”, “Лён, ляночак”, “Вішня”), Лізаветы Капцевіч (“Месяц і вішанька”), беларуская народная песня “Дровы” ў выканні Народнага ансамбля “Вербіца”, саліст Іван Мярэўца, песня “Больш табе я не пазваню” ў выкананні музычнага эстраднага калектыва “Талісман”, кіраўнік Дзяніс Варановіч.

дзеўкікі

Лідскія паэты на сцэне заўважаны не былі, а вось паэтэс сабралася цэлае “Суквецце”. Са сваімі вершамі, прысвечанымі роднай мове, малой і вялікай радзіме выступалі: Людміла Краснадубская, Вольга Бічэль-Ашмяна, Ганна Рэлікоўская, Станіслава Белагаловая, Ірына Маркевіч, Ала Юшко, Ірына Вашкевіч, Яна Марцэвіч.

ганнакі

Шчырая беларуская атмасфера, разняволеныя і ўпэўненыя ў сабе людзі, што на сцэне, што ў зале. Кавалачак сапраўднай Беларусі. І гэта толькі Палац культуры го-рада Ліды. А акрамя таго святочныя імпрэзы прайшлі ў Бярозаўцы, у многіх вясковых дамах культуры і біблі-ятэках. Усяго ж мерапрыемствы да Дня роднай мовы ахапілі на Лідчыне каля 20 населеных пунктаў. Свята роднай мовы на Лідчыне стала добрай традыцыяй.

Яраслаў Грынкевіч.